Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, kıymetli evraktan kaynaklanan menfi tespit davasında çekteki ciro zinciri ve imza aidiyeti iddialarının hukuki değerlendirilmesi.
Özet: Davacının, mal ve hizmet alımı karşılığı düzenleyip teslim ettiği ancak üçüncü bir şahsın sahte ciro imza atarak ciro zincirinde kopukluk oluşturduğunu iddia ettiği çek nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti ile icra takibinin iptalini talep ettiği menfi tespit davasında; davalı, çekin ticari hayatın olağan akışına uygun, düzenli ve müteselsil cirolarla kendisine iyi niyetli hamil olarak geçtiğini, ilk cironun lehtar tarafından yapıldığını ve incelendiğinde bu durumun görüleceğini, hatta iddia edilen bir sahtecilik olsa dahi imzaların bağımsızlığı ilkesi gereği keşidecinin sorumluluğunun devam ettiğini belirterek davanın reddini savunmaktadır.
T.C. BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2025/909 EsasKARAR NO : 2026/211DAVA : Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : 09/04/2025KARAR TARİHİ : 04/03/2026GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : 05/03/2026Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan dosya incelemesi neticesinde;GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin dava konusu çeki .... Tedarik Ambalaj Kırtasiye İnşaat San ve Tic. A.Ş. firmasına mal ve hizmet alımı için vermiş olduğunu, kendisini firma yetkilisi olarak tanıtan ..... Tc nolu .....'un dava konusu çeki ve başkaca çekleri ödeme olarak teslim almış sonrasında da kendi çıkarları için kullanmış olduğunu, müvekkili şirketin dava konusu çeki davalılara vermiş ancak karşılığında davalılardan herhangi bir mal ve hizmet almamış, hatta çekteki cirantaların hiç birini tanımıyor yan yana bile gelmemiş olduğunu, davacı müvekkili şirketin mal ve hizmet alamayınca .... Tedarik Ambalaj şirket yetkilisi .......'u aramış ve çekleri geri isteğince, .......'un dava konusu ve başkaca çekleri boş ve imzasız kaybettiğini söylemiş olduğunu, çekteki imzanın müvekkili şirketten alacaklı .... Tedarik Ambalaj Kırtasiye İnşaat San ve Tic. A.Ş. firması yetkilisine ait olmadığını, bu konuda bilirkişi incelemesi talep ediyor olduklarını, çekin vadesi geldiğinde davalı ....... tarafından çekin bankaya ibraz edilmiş banka tarafından ödeme yapılmayınca çek yazılmış ve Çatalca İcra Dairesi'nin ..... Esas sayılı dosyası ile takibe konulmuş olduğunu, yukarıda açıklandığı üzere müvekkilinin işbu çekten dolayı davalılara hiçbir borcunun bulunmadığı, davalılar tarafından müvekkiline ayrıca mal veya hizmet alınması söz konusu olmadığından dolayısıyla davalıların dava konusu çeki bedelsiz olarak ele geçirdiğini, dava konusu çekte cirosu olan ..... Tedarik Ambalaj Kırtasiye İnşaat San ve Tic. A.Ş. yetkilisinin imsasının olup olmadığı konusunda incelemesi yapıldığı taktirde imza firma yetkilisine ait çıkmaz ise ciro kopukluğu olacağından müvekkili firmanın davalı firmaya borcu olmadığının tespiti ile icra takibinin iptale tabi olacağını beyanla; davaya konu .... Bankası A.Ş. ..... Şubesi'ne ait .... nolu 25/12/2024 keşide tarihli 400.000,00 TL (DÖRT YÜZ BİN TÜRK LİRASI) bedelli çek nedeniyle ve icra takibine konu Çatalca İcra Dairesi'nin ..... E. sayılı dosyasında boçlu olmadığının tespitine, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davalılar üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle; açılan dava maddi dayanaktan yoksun olmakla birlikte usul ve yasaya da aykırı olup reddine karar verilmesi gerektiğini, kambiyo senedi niteliğinde olan çekteki hakkın devrinin ancak ciro ve teslim yolu ile mümkün olduğunu, hakkın müteselsil ve birbirine bağlı cirolarla tevsik edilmesi gerektiğini ve aynı zamanda ilk cironun lehtara ait olmasının zorunlu olduğunu, ilk ciroda lehtar imzası yoksa ciro zincirinin düzensiz olduğunu, dava konusu çek incelendiğinde .... Teknik Kesici Takımlar Makina Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından ...... Tedarik Ambalaj Kırtasiye İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi lehine düzenlendiği lehtarın ....... Tedarik Ambalaj Kırtasiye İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi olduğunun görülecek olduğunu, çekin arka yüzündeki ilk ciro incelendiğinde lehtar tarafından isim, adres, vergi kimlik numarası ve imza ile cirolandığının görülecek olduğunu, davaya konu çek kambiyo senetlerine mahsus hükümler çerçevesinde düzenli bir şekilde ciro edilmiş ve bu kapsamda davalı müvekkilinin iyiniyetli bir şekilde çekin hamili olduğunu, davalının TTK madde 790 ve devamı uyarınca çekteki haklara haiz olduğunu, davacının iddiasının bir varsayıma dayanmakta olup ilgili çekin ciro zincirinde kanun hükümleri ve içtihatlar doğrultusunda kopukluk bulunmadığını, her ne kadar davacı taraf çek karşılığında mal veya hizmet almadığı iddiasında bulunsa da dava dilekçesinden de görüleceği üzere çekin ticari hayatın olağan akışına göre mal ve hizmet alımı için verildiğini, bu itibarla davalı müvekkilinin elinde bulunan çekin geçerli bir senet olup müvekkilinin geçerli bir ciro silsilesine göre çek üzerinde hak sahibi olduğunu, davacının ilk cironun lehtar tarafından yapılmadığı iddiasını hukuken öne sürme imkanı bulunmamakla birlikte bu iddiasının dinlenme olanağı da bulunmadığını, kabul anlamına gelmemek ile birlikte bir an için çekteki ilk ciroda bulunan imzanın lehtara ait olmadığı düşünülse dahi imzaların bağımsızlığı ilkesi uyarınca ciro zincirinde bulunan imzalardan birinin veya bazılarının sahteliğine dayanılarak menfi tespit davası açılmasına olanak bulunmadığını, senet lehtarının veya diğer cirantaların ciro imzasının sahte olması halinin, diğer imza sahiplerinin ve özellikle senedin asıl borçlusu olan keşidecinin senetten kaynaklanan sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağını, dava konusu çek yasal süresi içerisinde bankaya ibraz edildiğinde karşılıksız olduğu görülmüş, çekin arkasına da buna dair şerh düşülmüş ve taraflarınca Çatalca İcra Dairesi'nin .... E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatılarak karşılıksız çek keşide eden davacı şirket aleyhine suç duyurusunda bulunulmuş, işbu suç duyurusuna istinaden davacı şirket yetkilisinin Çatalca İcra Ceza Mahkemesi'nin .... E., .... K., 16/07/2025 T. sayılı ilamı ile karşılıksız çek keşide etme suçundan cezalandırılmasına karar verilmiş olduğunu, huzurdaki işbu davanın takibin devamını ve alınan cezanın infazını engelleme amacıyla kötü niyetli olarak açmış olup işbu tüm açıklanan sebepler ile davanın reddi gerektiğini beyanla; huzurdaki haksız ve mesnetsiz davanın reddine, dava harç ve masrafları ile yasal vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesi talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Açılan davanın çeke dayalı menfi tespit istemine ilişkin olduğu, taraflar arasındaki uyuşmazlığın davacının keşidecisi olduğu ..... Bankası ..... Şubesi'ne ait ..... nolu 25/12/2024 keşide tarihli 400.000,00 TL bedelli dava konusu çek nedeni ile davalı tarafa borçlu olup olmadığı, çekin arka yüzünde dava dışı ....... Tedarik .. A.Ş.'ne ait imzanın şirket yetkisinin eli ürünü olup olmadığı, davacının dava konusu çek nedeni ile borçlu olmadığına karar verilenilip verilemeyeceği hususlarında olduğu anlaşılmıştır. Dosyanın mahkememize Çatalca ..... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ..... Esas ..... Karar sayılı kesinleşmiş görevsizlik kararı ile tevzi edildiği anlaşıldı. Mahkememizin 25/11/2025 tarihli celsesine davacı taraf mazeretsiz olarak duruşmaya katılmamış olmakla, taraflarca takip edilmeyen davanın HMK' nun 150. maddesi gereğince davanın yenileninceye kadar işlemden kaldırılmasına karar verilmiştir. 6100 sayılı HMK'nın 150. maddesinde davanın işlemden kaldırıldığı tarihten itibaren 3 ay içerisinde yenilenmemesi halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verilerek esas kaydının kapatılacağı düzenlenmiştir. Mahkememizin bu dosyası işlemden kaldırıldığı 25/11/2025 tarihinden itibaren yasal süre olan 3 ay içerisinde yenilenmediğinden 25/02/2026 tarihi itibariyle açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerektiği anlaşılmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM: Yukarıda açılanan nedenlerle: 1-Davanın H.M.K'nun 150/1,5 ve 320/4 maddesi uyarınca 25/02/2026 tarihi itibariyle AÇILMAMIŞ SAYILMASINA,2-Alınması gereken 732,00 TL harcın peşin alınan 6.831,00 TL harçtan mahsubu ile bakiye kalan 6.099,00 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE, 3-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13.maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 4.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir KAYDINA, 4-Davacı tarafından yapılan masrafların davacı üzerinde BIRAKILMASINA, 5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden davalı yararına A.A.Ü.T. gereğince takdir edilen 45.000,00 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE, 6-Davacı tarafça yatırılan ve kullanılmayan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE, Dair, tarafların yokluğunda kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde Mahkememize müracaatla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf yolu açık olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda karar verildi. 04/03/2026Katip .....Hakim ....