eser sözleşmesinden doğan araç tamir ve bakım alacağına yapılan ayıplı hizmet itirazının iptali davası.

Eser Sözleşmesinden Doğan Araç Tamir ve Bakım Alacağına Yapılan Ayıplı Hizmet İtirazının İptali Davası.

Özet: Davacı, araç tamir ve bakım hizmetlerinden kaynaklanan 109.960,38 TL alacağını tahsil etmek amacıyla başlattığı icra takibine davalının ayıplı hizmet iddiasıyla itiraz etmesi üzerine açtığı itirazın iptali davasında, borçlunun itirazının kaldırılmasını, takibin devamını ve icra inkar tazminatını talep ederken; davalı, aracın onarım sonrası kısa sürede aynı arızayı tekrarladığını, hizmetin kusurlu olduğunu, iade faturaları düzenlendiğini ve borcun geçersiz olduğunu savunarak davanın reddini ve kendisi lehine icra inkar tazminatı hükmedilmesini istemiş olup, uyuşmazlık tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda hizmetin ayıplı olup olmadığı noktasında toplanmış ve mahkemece bilirkişi raporu alınmıştır.

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/525

KARAR NO : 2026/309

DAVA : İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 18/06/2025

KARAR TARİHİ : 31/03/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ------adresindeki işyerinde araçların tamir ve bakımına yönelik özel servis hizmeti verdiğini, davalı şirkete ait muhtelif plakalı araçlar için verilen bakım, tamirat ve onarım hizmetleri karşılığında hesap ekstresinde yer alan faturalara dayalı olarak 109.960,38 TL tutarında alacak doğduğunu, fatura bedellerinin ödenmesinin davalıdan sözlü olarak talep edildiğini ancak davalının ödeme yapmayarak davacıyı oyaladığını, bunun üzerine ---- İcra Müdürlüğünün ------- Esas sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, davalının yasal süresi içerisinde borca haksız şekilde itiraz ettiğini ve takibin durduğunu, itirazın kötü niyetli ve haksız olduğunu, taraflar arasında 6325 sayılı Kanun kapsamında yürütülen arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamadığına dair 28/05/2025 tarihli e-imzalı anlaşmama tutanağının dosyaya sunulduğunu, bu nedenlerle borçlunun itirazının iptali ile icra takibinin devamına, %20 icra inkâr tazminatına ve yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesinin talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA :

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı şirkete ait aracın arıza yapması üzerine aracın tamir edilmek üzere davacı şirkete teslim edildiğini, davacı tarafından 02.04.2025 tarihinde yapıldığı iddia edilen tamir hizmetleri karşılığında 02.04.2025 tarihli ---- nolu 39.021,94 TL, ----- nolu 20.938,31 TL ve ------ nolu 53.484,70 TL tutarlı olmak üzere toplam 113.444,95 TL fatura düzenlendiğini, aracın teslim alınmasından kısa süre sonra aynı arızayı tekrar yapması üzerine yapılan işlemlerin hatalı, yetersiz ve kusurlu olduğunun tespit edildiğinin ileri sürüldüğünü, durumun davacıya bildirildiğini ve bu kapsamda 30.04.2025 tarihli ---- nolu 39.021,94 TL, ---- nolu 20.938,31 TL, ---- nolu 50.000 TL ve 07.04.2025 tarihli ----- Nolu 3.484,70 TL tutarlı iade faturalarının düzenlendiğini, aracın aynı hasarlarla kullanılmaya devam etmesi nedeniyle --- isimli oto tamircisine yeniden tamir ettirildiğini, bu kapsamda 19.04.2025 tarihli ---- nolu 3.500 TL, 06.05.2025 tarihli ----- nolu 11.000 TL, 17.05.2025 tarihli ---- nolu 6.750 TL, 21.05.2025 tarihli ---- nolu 15.500 TL ve 25.06.2025 tarihli ------ nolu 9.000 TL tutarlı faturalar karşılığında toplam 45.750 TL ödeme yapıldığını, davacının hatalı ve eksik hizmet vermesine rağmen fatura bedellerini tahsil etmek amacıyla icra takibi başlattığını, davalı şirket tarafından söz konusu takibe süresinde ve haklı sebeplerle itiraz edildiğini, ayıplı hizmet nedeniyle borç doğmadığını, davanın haksız ve kötü niyetle açıldığını, davanın reddi ile davacı aleyhine %20 oranında icra inkâr tazminatına ve yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Dava, faturaya ve cari hesaba dayalı alacak sebebiyle başlatılan takibe vaki itirazın iptali davasıdır.Tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi sonucunda; davacının davalıya ait ------ plaka sayılı araçlar için bakım, tamirat ve onarım hizmeti verdiği hususu ihtilafsız olup, taraflar arasındaki uyuşmazlığın verilen hizmetin ayıplı olup olmadığı, ayıplı ise ayıbın niteliği, davalının süresinde ayıp ihbarında bulunup bulunmadığı, bu kapsamda davacının takip tarihi itibariyle davalıdan muaccel cari hesap alacağının bulunup bulunmadığı, varsa miktarı ile davacı tarafından davalı aleyhine başlatılan ----. İcra Müdürlüğünün ------- Esas sayılı dosyasına davalı tarafından yapılan itirazın iptalinin gerekip gerekmediği, icra inkar tazminatı ve kötüniyet tazminatı koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplandığı anlaşılmıştır.

----İcra Dairesi'nin ------ Esas sayılı İcra Dosyası UYAP üzerinden celp edilerek dosya içerisine alınıp incelenmiş, ------ Vergi Dairesinden tarafların BA-BS kayıtları celp edilmiş, tarafların ticaret sicil kayıtları dosya içerisine alınmış, 08.02.2026 tarihli bilirkişi raporu alınmış ve dava sonuçlandırılmıştır.

İtirazın iptali istemine konu, ----. İcra Dairesi ----- Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; 29.05.2024 tarihinde başlatılan takibin alacaklısının mahkememiz dosyası davacısı, borçlunun davalı olduğu; takibin toplam 109.960,38-TL alacağın tahsiline yönelik yapılan icra takibi olduğu; ödeme emrinin borçluya 05.05.2025 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun 05.05.2025 tarihli borca ve fer'ilerine yönelik itiraz dilekçesi sunduğu, dilekçenin davacı tarafa tebliğine ilişkin dosya kapsamında bilgi ve belge bulunmadığı, davanın 18.06.2025 tarihinde 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde 109.960,38-TL alacak üzerinden açıldığı anlaşılmıştır.

Dosya kapsamında sunulan ihtarname üzerinde yapılan incelemede----- tarafından ------ Noterliğine hitaben düzenlenen ve 02/05/2025 tarihinde tebliğ edildiği belirtilen ihtarnamede, muhatap -----. Tarafından 30/04/2025 tarihli ----- seri nolu KDV dahil 50.000,00 TL, ------ seri nolu KDV dahil 20.938,31 TL ve ---- seri nolu KDV dahil 39.021,94 TL bedelli üç adet e-faturanın gönderildiği, söz konusu iade faturalarının karşılıksız, haksız ve kötü niyetli olarak tek taraflı şekilde düzenlendiğinin bildirildiği, 02.04.2025 tarihli üç adet fatura kapsamında ------ plakalı araçlara verilen bakım ve onarım hizmetlerinin tam, eksiksiz ve ayıptan ari şekilde yerine getirildiği ve teslim edildiğinin belirtildiği, faturalara yasal süre içerisinde herhangi bir itirazda bulunulmadığının ifade edildiği, sonradan düzenlenen iade faturalarının kabul edilmediğinin bildirildiği, alacağın tahsili amacıyla --- İcra Müdürlüğünün ------ Esas sayılı dosyası üzerinden 29/04/2025 tarihinde icra takibi başlatıldığı, bu takibin ardından düzenlenen iade faturalarının borçtan kurtulma amacı taşıdığının ileri sürüldüğü, söz konusu iade faturalarının ticari defterlere kaydedilmeyeceğinin ve alacak hakkının saklı tutulduğunun bildirildiği, ekinde 30/04/2025 tarihli üç adet e-faturanın sunulduğu, ihtarnamenin 05/05/2025 tarihinde düzenlendiği ve imzalandığı tespit edilmiştir.Teknik bilgi gerektirmesi nedeniyle mahkememizce tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş, incelenen davacı ticari defter ve kayıtlarından davacı tarafından ibraz edilen 2024-2025 yılına ilişkin ticari defterlerin; açılış ve kapanış tasdiklerinin usulüne uygun olarak yaptırıldığı ve defter kayıtlarının birbirini doğruladığı, ticari defterlerinin kayıt nizamı bakımından uygun olduğu, tarafların tacir olduğu ve taraflar arasında ticari ilişkinin bulunduğu, davacı ticari defterlerine göre takip tarihi itibariyle davacının davalıdan 109.960,38 TL tutarında kaydi alacaklı olduğu, davalı tarafından düzenlenen iade faturalarının davacı tarafından kabul edilmediği ve ihtarname ile itiraz edildiği işbu faturaları davacının ticari defterlerinde kayıt altına almadığı tespit edilmiş, davalı tarafça ticari defter ve kayıtların incelemeye sunulmadığından, davalıya ait defterler üzerinde inceleme yapılamadığı anlaşılmıştır.Teknik bilgi gerektirmesi nedeniyle alınan bilirkişi heyet raporunda makine mühendisi bilirkişi; Davalı -----plakalı araçların tamir ve bakımlarının davacı ---. tarafından ayıplı yapılması nedeniyle dava dışı ---- servisinde aynı araçların tekrar tamir ve bakımlarının yapıldığının beyan edildiğini, bu durumda, davacı ----. tarafından düzenlenen fatura içerikleri ile dava dışı ------ servisi tarafından düzenlenen fatura içeriklerinin aynı olmasının gerektiğini, fatura içeriklerinin birebir aynı olmadığını, fatura toplam tutarlarının çok farklı olmasından da fatura içeriklerinin farklı olduklarının anlaşıldığını, fatura grupları arasına bazı kalemlerin aynı olmasının normal olduğunu, örneğin bütün araçların bakımında yağ değişimi olduğunu, faturalarda plakaların yazmadığını, davacı ----. tarafından tamir ve bakımı yapılan araçlar ile dava dışı ----servisince tamir ve bakımı yapılan araçların farklı olabileceğini, davacı ---. tarafından davalı -----ait ----- plakalı araçlara yapılan tamir ve bakımın ayıplı olduğu yönündeki davalı iddialarının ispata muhtaç durumda olduğunu bildirmiştir.Taraflar arasındaki uyuşmazlığın motorlu servis hizmetinden kaynaklandığı anlaşılmış olup, servis hizmeti veren ile bu hizmeti alan arasındaki ilişki eser sözleşmesi niteliğindedir. Gerçekten Yargıtay ---- sayılı kararında “Taraflar arasındaki uyuşmazlık istisna (eser) sözleşmesinden kaynaklanmakta olup davada, davacının aracına servis hizmeti veren davalının ayıplı yedek parça ve hizmeti nedeniyle oluşan zararın tahsili istenmiş...” şeklinde belirleme yapmış ve diğer kararlarında da servis istasyonlarına getirilen ürünlerin tamiriyle ilgili işlemlerin, eser sözleşmesi kapsamında olduğunu kabul etmiştir.Davalı taraf, davacı tarafça düzenlenen faturaların iadesinin gerekçesini davacı tarafından verilen servis hizmetinin ayıplı olması olarak açıklamaktadır. Taraflar arasındaki sözleşmenin eser sözleşmesi olması nedeniyle uyuşmazlığa TBK m. 474 vd. maddelerinin uygulanması gerekmektedir. Hemen belirtilim ki her ne kadar davacı taraf ayıp ihbar sürelerine ilişkin TTK m. 23 hükümlerinin uygulanması gerektiğini ileri sürse de, TTK m. 23 tacirler arasında yapılan satış ve mal değişimine ilişkin olduğundan, eser sözleşmesinden kaynaklanan ayıplara ilişkin uygulama alanı bulunmamaktadır.

TBK m. 474/1'e göre “İşsahibi, eserin tesliminden sonra, işlerin olağan akışına göre imkân bulur bulmaz eseri gözden geçirmek ve ayıpları varsa, bunu uygun bir süre içinde yükleniciye bildirmek zorundadır” . İş sahibi, gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, eseri kabul etmiş sayılır (TBK m. 477/2) Eserdeki ayıp sonradan ortaya çıkarsa iş sahibi, gecikmeksizin durumu yükleniciye bildirmek zorundadır; bildirmezse eseri kabul etmiş sayılır TBK m. 477/3).

Hükümlerin topluca değerlendirilmesinden anlaşılacağı üzere iş sahibinin eseri gözden geçirmesi ve tespit ettiği ayıpları yükleniciye bildirmesi hukuki anlamda bir borç olmayıp külfet niteliğindedir; çünkü bu külfetlerin yerine getirilmemesi iş sahibini yükleniciye karşı sorumlu olması sonucunu doğurmayacak; sadece iş sahibi eseri o haliyle kabul ettiği faraziyesinin gerçekleşmesine yol açacaktır (-----Teslimden sonra ortaya çıkan gizli ayıbı, iş sahibi bu ayıplara vakıf olur olmaz bildirmesi gerekir. Gerek gözden geçirme sonrası anlaşılan ayıbın, gerekse gizli ayıbın bildirilmesi herhangi bir şekle tabi değildir. Ancak ayıp ihbarının yapıldığının iş sahibi tarafından ispatlanması gerekir.

Bu açıklamalar çerçevesinde somut olay değerlendirildiğinde; makine mühendisi bilirkişi tarafından yapılan değerlendirmede de belirtildiği üzere davalı her ne kadar verilen hizmetin ayıplı olduğunu iddia etmiş ise de davacı ----. tarafından düzenlenen fatura içerikleri ile dava dışı ------ servisi tarafından düzenlenen fatura içeriklerinin aynı olmasının gerektiği, fatura içeriklerinin birebir aynı olmadığı, fatura toplam tutarlarının çok farklı olmasından da fatura içeriklerinin farklı olduklarının anlaşıldığı, fatura grupları arasına bazı kalemlerin aynı olmasının normal olduğu, örneğin bütün araçların bakımında yağ değişimi olduğu, faturalarda plakaların yazmadığı, davacı ----. tarafından tamir ve bakımı yapılan araçlar ile dava dışı ----- servisince tamir ve bakımı yapılan araçların farklı olabileceği bu haliyle davalın ayıp iddiasını ispat edemediği kanaatine varılarak Davanın kabulü ile; davalının ---. İcra Müdürlüğünün ----- Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin takip talebinde belirtilen şartlarla aynen devamına, karar verilmiştir.

İcra inkar tazminatı yönünden; İİK’nın 67 nci maddesinin ikinci fıkrası hükmünce; icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için, borçlunun takip sırasında ödeme emrine itiraz etmesi ve alacağını mahkemede dava ederek haklı çıkması gerekir. Burada borçlunun kötü niyetli itiraz etmiş bulunması yasal koşullardan değildir. İnkar tazminatı, aleyhinde yapılan icra kovuşturmasına itiraz edip duran ve işin itirazla çabuk bitirilmesine engel olan borçluya karşı öngörülmüş bir yaptırımdır. Bunlardan ayrı, alacağın likit ve belli olması gerekir. Daha geniş bir açıklama ile borçlu tarafından alacağın gerçek miktarı belli, sabit ve belirlenmek için bütün unsurlarının bilinmesi mümkün nitelikle olması yeterlidir. Borçlu yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda değil ise, alacağın likit ve muayyen olmadığından icra inkar tazminatına hükmedilemez.Eldeki davada alacak eser sözleşmesinden kaynaklanmakta olup likittir. Bu nedenle davacının icra inkar tazminatı talebinin kabulü ile asıl alacak olan 109.960,38-TL'nin %20'si üzerinden hesaplanacak icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karra verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesisi edilmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

Davanın Kabulü ile;

1-Davalının ---. İcra Müdürlüğünün ------ Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin takip talebinde belirtilen şartlarla aynen devamına,

2-Davacının icra inkar tazminatı talebinin kabulü ile asıl alacak olan 109.960,38-TL'nin %20'si üzerinden hesaplanacak icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

3-Alınması gerekin karar harcı 7.511,39-TL'den davacı tarafça yatırılan 1.328,05-TL peşin harç ile icra dosyasına yatırılan 549,80-TL harç olmak üzere toplam 1.877,85 TL harçtan mahsubu ile bakiye 5.633,54-TL harcın davalı taraftan tahsili ile hazine adına irat kaydına,

4-Davacı tarafça yatırılan 1.328,05-TL peşin harç ile icra dosyasına yatırılan 549,80-TL harç olmak üzere toplam 1.877,85-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5-Davacı tarafından yapılan 615,40-TL başvuru harcı, 87,50-TL vekalet harcı, 8.077,90-TL tebligat ve müzekkere gideri, 8.000,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 16.780,80-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

6-TTK 5/A maddesi ve 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A fıkrası ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca 4.600,00-TL arabuluculuk ücreti davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,

7-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,

8-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. 13 maddesindeki esaslara göre belirlenen 45.000,00-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

9-Taraflarca dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333.maddesi uyarınca ilgili tarafa iadesine,Dair karar, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, karar gerekçesinin tebliğinden itibaren 2 hafta içinde ----- Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olarak verildi, açıkça okundu usulen tefhim olundu.