Yüklenici ile işveren arasındaki eser sözleşmesinden doğan proje çizim bedeli ve son dakika revizyon anlaşmazlığına ilişkin itirazın iptali davası.
Özet: Davacı yüklenici, taraflar arasındaki eser sözleşmesi kapsamında üç aşamalı projenin ön ve kesin projelerini zamanında teslim ederek uygulama aşamasına geçilmesine rağmen, projenin teslimine yakın bir zamanda davalı işverenin bodrum katın iptali ve cephe gibi konularda esaslı revizyonlar talep etmesinin sözleşmeye ve dürüstlük kuralına aykırı olduğunu, bu revizyonların mümkün olmadığını bildirerek projeyi tamamladığını ve davalının ödemediği bakiye 140.000 TL alacağın tahsili amacıyla başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptalini talep ederken, davalı taraf ise davacının sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getirmediğini iddia ederek davanın reddini istemiştir.
T.C. İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/769 EsasKARAR NO : 2026/208DAVA : İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : 17/10/2024KARAR TARİHİ : 11/03/2026Mahkememizde görülen İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında 21.05.2024 tarihinde --------- Projesinin çizimi hususunda eser sözleşmesi akdedildiğini, söz konusu sözleşme uyarınca yüklenici müvekkili tarafından proje çizimi gerçekleştirilecek olup, projenin işveren ...’ne teslimi ile işin sona ereceğini, davalı yanın bu çizim karşılığında sözleşme uyarınca müvekkiline 200.000.00 TL ödemeyi taahhüt ettiğini, Davalı yan tarafından işin başlamasına müteakip müvekkiline 60.000.00 TL ödeme yapmışsa da kalan 140.000.00 TL sının işin bitirilmesine rağmen müvekkiline ödemediğini, bunun üzerine --------- İcra Müdürlüğünün --------- Esas sayılı 96.08.2024 tarihinde taraflarınca ilamsız takip yapıldığını, davalı tarafından borca itiraz edilerek takibin durdurulduğunu belirterek huzurdaki itirazın iptali davasını açtığını, Taraflar arasında yapılan eser sözleşmesinin 3. Maddesi uyarınca müvekkili tarafından ---------- Projesinin iş zaman programı hazırlarmış, işverene teslim edilerek iş planı, iş teslim fazları ve projenin tüm aşamaları belirlendiğini, buna göre projenin üç aşamada oluşacak olup, ilk aşama (ön proje), ikinci aşama (kesin Proje), üçüncü aşama uygulama projesi olduğunu, teknik anlamda ön projenin tasarımın temel hatlarını belirleyen ilk aşama olduğunu, konsept ve genel görünüm üzerinde durulduğunu, kesin projenin detaylı çizimler ve mühendislik hesapları içerdiğini, müşterinin gerekli yasal yerlerden onay alabilmesi için oluşturulan uygun proje olduğunu, uygulama projelerinin ise inşaat sürecinde kullanılan teknik çizimler ve belgeleri kapsadığını, İmalat ölçüleri, malzeme, uygulama teknikleri ve detaylarına iner, bununla birlikte müşterinin ön proje kapsamında talep ettiği proje kapsamında olduğunu, uygulama projelerinin ise inşaat sürecinde kullanılan teknik çizimler ve belgeleri kapsadığını, İmalat ölçüleri, malzeme, uygulama teknikleri ve detaylarına iner, bununla birlikte müşterinin ön proje kapsamında talep ettiği proje kapsamında olduğunu, Müvekkilinin taraflar arasındaki sözleşme uyarınca ilk aşama olan ön projeyi görsel teslimi de dahil olmak üzere 10.07.2024 tarihinde, kesin projeyi ise 18.07.2024 tarihinde davalıya hem mail üzerinden, hem de ---------- üzerinden teslim ettiğini, davalının söz konusu projelere 2 ilişkin her hangi bir revizyon talebinde bulunmaması ve tarafların mutabakatı sonucunda uygulama projesine geçildiğini, dolaysıyla davalının onayı ve bilgisi dahilinde üçüncü ve son aşamaya geçildiğini, müvekkili tarafından ön ve kesin proje baz alınarak teknik alanlara gidilerek detaylı ve kapsamlı bir çalışma yapıldığını, müvekkili tarafından yapılan çalışma neticesinde projenin sözleşmeye uygun şekilde davalıya teslim edilmeden hemen önce 29.07.2024 tarihinde davalının ön projeye ilişkin esaslı değişiklik olarak nitelendirilen, bodrum katın iptali, ön cephede Strüktürel değişiklikler ve çatının tamamen farklı bir strüktürde inşa edilmesi hususlarında revizyon talebinde bulunulduğunu, talep edilen bu revizyonların onay alınan uygulama projesine dayanak alınan ön projeye ilişkin olduğunu, Uygulama projesi 29.07.2024 tarihinde ön projeye ilişkin istenilen bu denli esaslı revizyonlar Projenin tüm seyrini değiştirecek ve teslim tarihini çok ileri tarihe atacak nitelikte olduğunu, projenin teslim aşamasında daha önce mail yolu ile iletilen ve uygulama projesine dayanak olan ön projede revizyonların talep edilmiş olmasının dürüstlük kuralına aykırılık teşkil etmekte olduğunu, müvekkilinin revizyonların gerçekleşmesinin mümkün olmadığını bildirerek söz konusu revizyon taleplerini gerçekleştirmeyerek projesini tamamlamış ve davalı yana 31.07.2024 tarihinde mail yolu ile teslim ettiğini, buna rağmen davalı tarafından müvekkiline 140.000.00 TL ödemenin haklı bir sebep olmaksızın yapılmadığını, Davalarının kabulüne, itirazın iptali ile takibin devamını, Asıl alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine, Her türlü yargılama gideri, harç ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın, müvekkili aleyhine haksız ve hukuka aykırı şekilde huzurdaki itirazın iptale davasını açtığını, davacının iddialarının tümüyle çarpıtmalardan ve gerçek dışı beyanlardan ibaret olduğunu, aleyhe huşuları hiçbir şekilde kabul etmediklerini, Davacı yüklenicinin eser sözleşmesinden ve kanundan doğan yükümlülüklerini yerine getirmediğini, ayrıca davacının 21.05.2024 tarihli sözleşmenin 4. ve 5. Maddelerini açıkça ihlal etmiş ve aykırı davrandığını, davaya konu olayda davacının hiçbir şekilde kanundan ve taraflar arasında akdedilen sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getirmediğini, davacının adeta davalı müvekkili şirketin eserden beklediği özellikleri ve belirlenen teslim zamanını hiçe sayarak davalı müvekkilinin revizyon taleplerini reddederek kendi dilediği gibi bir eser ortaya koyduğunu, müvekkili ile istişare etmeyi ve müvekkilinin taleplerini hiçe saydığını, müvekkilinin talepleri ile hiç alakası olmayan ve zamanında teslim edilmeyen proje için müvekkilinden ödeme talep ederek sebepsiz zenginleşmeye çalışmakta olduğunu, Davalı müvekkili ile davacı arasında 21.05.2024 tarihinde -------- Projesinin çizimi hususunda bir sözleşme akdedilmiş olduğunu, tarafların 21.04.2024 başlangıç tarihli projenin yüklenici tarafından iş zaman programına göre 30.06.2024 tarihinde tam ve süresinde teslim edilmesini, işveren son uygulama projesini onaylayana kadar yüklenicinin projede revizyonları yapmakla yükümlü olmasını, proje için belirlenen bedelin toplam 200.000.00 TL olması, sözleşmenin imzalanmasına müteakip 60.000.00 TL avans bedelinin 21.05.2024 tarihinde davalı müvekkili tarafından davacının hesabına gönderilmesi, kalan bakiye 140.000.00 TL ise iş bitiminde yapılacak kontrollere bağlı olarak işveren davalı müvekkilinin onayına müteakip aynı gün nakit ile gerçekleştirilmesini, işbu sözleşme konusu işlerin 30.06.2024 tarihinde teslim edilmemesi durumunda yüklenici tarafından gecikilen her gün için sözleşme bedelinin %5(yüzde beş) oranında gecikme zammı ödemesi konusunda anlaştıklarını, Davacının oldukça özensiz, yükümlülüklerine aykırı şekilde bir çizim gerçekleştirdiğini, projenin çizimi aşamasında müvekkilinin müşteri ile konuşarak davacıya ilettiği taleplerin davacı tarafından dikkate alınmadığını, neticede ortayı çıkan iş için davalı müvekkili tarafından son onay verilmediği halde davacının projeye gereği gibi tamamlayarak, davalı müvekkiline teslim ettiği iddiası hiçbir şekilde gerçeği yansıtmadığını, projenin ne gereği gibi çizildiğini, ne de zamanında teslim edildiğini, davacı yüklenicinin sözleşmeden ve kanundan doğan hiçbir yükümlülüğünü gereği gibi yerine getirmediğini, projeyi teslim tarihinde müvekkiline teslim etmeyerek tam 1 ay sonra gecikmeli şekilde teslim ettiğini ve açıklanan diğer hususlar göz önüne alındığında davacının, davalı müvekkilinden hiçbir alacağı bulunmadığını, aksine davacı tarafından müvekkilinin projesinin zamanında teslim edilmemesinden ve eksik teslim edilen projenin tamamlanması için yeni bir firma ile anlaşmak zorunda kalmasından kaynaklı zararlarının tazmini gerektiğini, Hiçbir şekilde davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte eğer sayın mahkeme davalı müvekkilinin davacıya ödeme yapmasına kanaat getirir ise davacının projeyi zamanında teslim etmemiş olması nedeniyle sözleşme kapsamında belirtilen her gün için sözleşme bedelinin % 5 oranında gecikme zammı şeklindeki bedelin söz konusu borçtan mahsubuna karar verilmesini, Haksız ve hukuka aykırı itirazın iptali davasının reddini, Davacı aleyhine %20’den aşağı olmamak üzere kütü niyet tazminatına hükmedilmesini, Sayın Mahkeme aksi kanaatte ise öncelikle müvekkilinin, davacıdan alacaklı olduğu projenin geç tesliminden kaynaklı gecikme bedelinin tespit edilerek davacının alacaklı olduğu bedelden takasına ve mahsubuna, Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER: Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, ---------İcra Müdürlüğünün--------- Esas sayılı dosyasının Uyap çıktıları, bilirkişi raporu.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, 21.05.2024 tarihli eser sözleşmesine dayalı olarak icra müdürlüğünce yapılan icra takibine İİK 67. maddesi uyarınca itirazın iptali ile icra inkar tazminatına hükmedilmesi istemine ilişkindir. Tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi sonucunda; Taraflar arasında 21.05.2024 tarihinde -------- Projesi'nin çizimi hususunda eser sözleşmesi akdedildiği, davalının çizim karşılığında davacıya 200.000-TL ödemeyi taahhüt ettiği, davalının 60.000,00 TL’yi davacıya ödediği hususunda ihtilafın bulunmadığı, uyuşmazlığın kalan 140.000,00 TL’nin davalı tarafça davacıya ödenmesinin gerekip gerekmediği, tarafların sözleşme gereği edimlerini gereği gibi ifa edil etmedikleri, davalı aleyhine başlatılan -------- İcra Müdürlüğü --------- Esas sayılı dosyaya davalının yatığı itirazın iptalinin gerekip gerekmediği noktasında toplanmıştır.Tarafların delilleri toplanarak, dosya üzerinde Dosyanın mimar bilirkişisine ve hesap bilirkişisine tevdine karar verilerek, bilirkişiden inceleme yaptırılarak teknik ayrıntıları gösterilen dosyada mübrez bilirkişi raporu tanzim ettirilmiştir.Dosyada mübrez heyet bilirkişi raporunda özetle; Dosya üzerinden heyetimizce yapılan incelemelerde dosyada mevcut bilgi ve belgelere göre davacı yüklenicinin işveren ile aralarında düzenlemiş sözleşme gereği proje teslimini 30 gün gecikmeli olarak gerçekleştirmiş olması gözetilerek sözleşmenin 6.maddesine göre 60.000.00 TL gecikme cezası alacağından mahsup edilmek suretiyle davalı işverenden talep edebileceği bedel 80.000.00 TL olarak hesap ve takdir edilmiş olup, buna göre takibin kısmen haklı olduğu ve takdiri yüksek mahkemenize ait olmak üzere 80.000.00 TL üzerinden takibin devamı gerekeceği, davacının icra inkar tazminatı talebinin Mahkemenizin takdirinde olacağı kanaatini bildirmişlerdir. HMK 281 maddesi gereğince tarafların iddia ve savunmaları irdelenmek suretiyle Dosyanın ek rapor için önceki bilirkişiye tevdine karar verilmiştir. Dosyada mübrez mimar bilirkişi ek raporunda özetle; Dosya üzerinden heyetimizce yapılan incelemelerde dosyada mevcut bilgi ve belgelere ve taraf vekillerinin kök raporumuza itirazlarına göre yapılan değerlendirmelerde davacı yüklenicinin işveren ile aralarında düzenlemiş sözleşme gereği proje teslimini 19 gün gecikmeli olarak gerçekleştirmiş olması gözetilerek sözleşmenin 6.maddesine göre 38.000.00 TL gecikme cezası alacağından mahsup edilmek suretiyle davalı işverenden talep edebileceği bedel 102.000.00 TL olarak hesap ve takdir edilmiş olup, buna göre takibin kısmen haklı olduğu ve takdiri yüksek mahkemenize ait olmak üzere 102.000.00 TL sı üzerinden takibin devamı gerekeceği, davacının icra inkar tazminatı talebinin Mahkemenizin takdirinde olacağı kanaatini bildirmişlerdir. Tüm dosya kapsamı ve deliller birlikte değerlendirildiğinde; İcra takibine konu iş davalı işverene ait --------Proje hazırlanması işini davacı yüklenicinin 21.05.2024 tarihli sözleşme ile yüklendiği ve taraflar arasındaki sözleşmenin 6.maddesine göre sözleşme konusu işlerin 30.06.2024 tarihinde teslim edilmesi gerektiği kararlaştırılmış olup, yine sözleşmenin bu maddesinde “İş bu sözleşme konusu işlerin 30.06.2024 tarihinde teslim edilmeme durumunda yüklenici tarafından gecikilen beher gün için sözleşme bedelinin % 5 (yüzde bir) oranında gecikme zammı ödeyecektir. Gecikme ceza bedeli toplam sözleşme değerinin %30 ‘unu geçemez.” şeklinde hüküm bulunduğu ve dosya kapsamındaki bilgilere göre davacı yüklenicinin sözleşme konusu işi davalı yana 31.07.2024 tarihinde mail yolu ile teslim ettiği anlaşılmıştır.Davacı tarafın işi teslim ettiğini, sözleşme uyarınca kendisine 200.000,00 TL ödenmesi gerekirken 60.000,00 TL ödendiği iddia ederek kalan kısmın tahsili amacı ile davalı aleyhine icra takibi başlattığı, davalının takibe ve borca itiraz etmesi üzerine eldeki itirazın iptali davasının bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır. Davalı taraf ise davacının sözleşmeye aykırı davrandığını, davalının revizyon değişiklik taleplerini reddettiğini, kararlaştırılan tarihten çok sonra projenin teslim edildiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.Somut uyuşmazlıkta çözülmesi gereken husus geç teslimatın kimden kaynaklandığının tespiti ile tarafların sözleşmesel yükümlülüklerini yerine getirip getirmedikleri, davalının ceza şart mahsuplaşmasının mümkün olup olmadığı hususlarıdır.Dosya teknik hesaplama ve tespitler için bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, hazırlanan raporunda da tespit edildiği üzere; davalı işveren tarafın projede revizyon yapılmasını talep ettiği değişikliklerden bodrum katın iptali, ön cephedeki strüktürel değişiklikler ve çatının farklı bir strüktürde inşa edilmesi gibi değişikliklerin ön projeye ilişkin esaslı değişiklik olarak değerlendirilmiş olup, uygulamada ön proje yapıldığında binanın kat adedi, cephe görünüşleri ve çatı sistemi hususunda işveren projeyi inceleyip bu hususlarda mutabık kalındığı takdirde kesin proje safhasına geçilmekte olup, kesin projede onaylandıktan sonra uygulama projesi çizimine başlanacağı, her ne kadar taraflar arasındaki sözleşmenin 4.maddesinin (f) bendine göre “İşveren son uygulama projesini onaylayana kadar yüklenici projede revizyonları yapmakla yükümlüdür.” şeklinde belirlenmiş olsa da işveren tarafından kesin projenin tesliminden 11 gün sonra talep etmiş olduğu projedeki revizyonlar esaslı değişiklik niteliğinde olup, ön proje ve kesin projelerin yeniden düzenlenmesini gerektirdiği gözetildiğinde davacı yüklenicinin uygulama projesini de 31.07.2024 tarihinde teslim ettiği de anlaşılmış olup, buna göre davacı yüklenicinin sözleşmenin bakiye bedeline hak kazandığı kanaatine varılmıştır.Ancak davacı tarafça geç teslimat yapılmış olup, sözleşme maddesi gereği cezai şart uygulama bulacaktır. Buna göre; davacı tarafından davalıya gönderilen 12.06.2024 tarihli mail ve --------- yazışmalarının incelenmesinde, söz konusu mail de “23.05.2024 tarihinde size iletilmiş olduğumuz iş programında 31.05.2024 tarihinde 2.toplantı yapılması planlanmıştır. Fakat bu tarihte ve daha sonrasında bir toplantı yapılmamış, Göndermiş olduğumuz çalışmalar için bir geri dönüş olmamıştır. 30.06.2024 olan teslim tarihi 12.07.2024 tarihine ertelenmiştir. 2.toplantı yapılana kadar geçecek olan sürede 12.07.2024 tarihine eklenerek teslim tarihi tekrar iletilecektir.” Şeklinde belirtilmiş bulunduğu, bu tarihten sonra herhangi bir teslim tarihinin bildirilmediği ve yine dosyadaki bilgilere göre davacı yüklenici taraflar arasındaki sözleşme uyarınca ilk aşama olan ön projeyi görsel teslimi de dahil olmak üzere 10.07.2024 tarihinde, (sözleşmede belirlenen süreden 10 gün sonra) teslim ettiği ve dosyada 12.06.2024 ile 10.07.2024 tarihleri arasında taraflar arasında yapılan görüşme ve yazışmalara dair herhangi bir bilgi ve belge görülemediği gözetilerek, davacının 12.06.2024 tarihli mailinde belirttiği 30.06.2024 tarihli teslim tarihinin 12.07.2024 tarihine ertelendiğine ilişkin bildirimine davalı tarafından herhangi bir itirazda bulunulmadığı gözetilerek işin teslimindeki gecikmenin 31.07.2024–12.07.2024 arasında 19 gün olarak hesaplanmasının hakkaniyete uygun olacağı değerlendirilmiş olup buna göre gecikme cezası bedeli, 200.000.00 TL x %1 x 19 gün = 38.000.00 TL olarak hesap ve takdir edilmiş ve buna göre davacının bakiye alacağından 38.000.00 TL gecikme zammı mahsup edilerek davacı alacağı : 140.000.00 TL – 38.000.00 TL = 102.000.00 TL olarak tespit edilmiştir. Bilirkişi raporunun somut olaya uygun, dosyadaki delillerle uyumlu olduğu görülmüş, rapor mahkememizce hükme esas alınmıştır. Buna göre, alacağın kesin vadeye bağlanmadığı, davacının takipten önce davalıyı temerrüde düşürmediği bu sebeple davacının takip öncesi işlemiş faiz talep edemeyeceği gerekçesi ile; davanın kısmen kabulüne, davalının--------- İcra Müdürlüğünün --------- Esas sayılı icra dosyasına yaptığı itirazın kısmen iptali ile takibin 102.000,00 TL asıl alacak üzerinden devamına, asıl alacağa takipte belirtilen cins ve oran üzerinden faiz işletilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.Eldeki davanın temelinin eser sözleşmesine dayalı olup, alacağın likit olmadığı, miktarının yargılamayı gerektirdiği kanaati ile davacının şartları oluşmayan icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE, davalının -------- İcra Müdürlüğünün --------- Esas sayılı icra dosyasına yaptığı itirazın kısmen iptali ile takibin 102.000,00 TL asıl alacak üzerinden devamına, asıl alacağa takipte belirtilen cins ve oran üzerinden faiz işletilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,2-Şartları oluşmayan icra inkar tazminatı talebinin reddine,3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 6.967,62 TL karar ve ilam harcından başlangıçta alınan 2.400,29 TL peşin harcının mahsubu ile bakiye 4.567,33 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,4-Davacı tarafça yapılan 14.000,00 TL bilirkişi ücreti, 450,00 TL posta masrafı ve tebligat ücreti olmak üzere toplam 14.450,00 TL'nin kabul ve red oranı dikkate alınarak 10.486,48 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,5-Davadan önce gidilen ara buluculukta devletçe karşılanacak olan 3.600,00 TL ara buluculuk ücretinin red/kabul oranına göre; 2.612,55 TL'sinin davalıdan tahsili, 987,45 TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, bu nedenle bu miktar yönünden harç gibi tahsil müzekkeresi hazırlanmasına,6-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,8-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca reddedilen miktar üzerinden hesaplanan 38.552,33 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,9-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının HMK 333 maddesi uyarınca karar kesinleştiğinden yatıran tarafa iadesine,Dair karar, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, karar gerekçesinin tebliğinden itibaren 2 hafta içinde ----------- Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olarak verildi, açıkça okundu usulen tefhim olundu. 11/03/2026