Ayakkabı sektöründe tescilli "ayakkabı iç tabanı" faydalı modeli ve markasına tecavüz ile haksız rekabet iddiasıyla açılan, maddi ve manevi tazminat taleplerini içeren davanın Yargıtaydaki temyiz incelemesi.
Özet: Ayakkabıcılık sektöründe faaliyet gösteren davacının, davalı şirketin kendisine ait tescilli faydalı model ve markaya tecavüz ederek haksız rekabet oluşturduğunu iddia edip maddi-manevi tazminat ile tecavüzün durdurulmasını talep ettiği davada; davalı, iddiaları reddederek ürünlerinin farklı olduğunu ve markanın geçerli olmadığını savunmuş, ilk derece mahkemesi bilirkişi raporuyla davalının tecavüz fiillerini tespit edip karara bağlamış ve bu karar Bölge Adliye Mahkemesi tarafından esastan reddedilerek temyize konu olmuştur.
MAHKEMESİ : Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/1195 Esas, 2025/333 KararHÜKÜM : Esastan retİLK DERECE MAHKEMESİ : Konya 3. Asliye Hukuk Mahkemesi(Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi sıfatıyla)SAYISI : 2019/369 E., 2024/39 K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: KARARI. DAVADavacı vekili dava dilekçesinde; ayakkabıcılık sektöründe faaliyet gösteren davacının 2013/11112 sayılı faydalı modelin ve 2017... tescil no.lu markanın sahibi olduğunu, davalının davacıya ait marka ve faydalı modellerin aynısını kullandığı ve ürettiği duyumu aldıklarını, davalı şirketin, davacının faydalı model ve marka hakkına tecavüz ettiğini, bu durumun Konya 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/38 D.İş sayılı dosyası ile tespit edildiğini, davalı eylemlerinin aynı zamanda 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) uyarınca haksız rekabet teşkil ettiğini, davacının maddi ve manevi zararının oluştuğundan bahisle davalının, davacı adına tescilli 2013/11112 tescil nolu “Ayakkabı İç Tabanı” başlıklı faydalı model ve 2017... tescil no.lu “...” ibareli markasının aynısını yahut ayırt edilmeyecek derecede benzeri kullanımının dava sonuna kadar önlenmesi ve durdurulması, sınai mülkiyet hakkına tecavüz edilerek üretilen tecavüze konu ürünlere ve ambalajlarına Türkiye sınırları içinde veya gümrük ve serbest liman veya bölge gibi alanlar dâhil, bulundukları her yerde elkonulması ve bunların saklanılması konusunda karar kesinleşinceye kadar ihtiyati tedbir kararı verilmesini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 1.000,00 TL maddi tazminat taleplerinin kabulü ile işbu tazminat için ticari faize hükmedilmesini, 20.000,00 TL manevi tazminat taleplerinin kabulü işbu tazminat için ticari faize hükmedilmesini, davacı adına 2013/11112 tescil nolu “Ayakkabı İç Tabanı” başlıklı faydalı model ve 2017/00463 tescil no.lu “...” ibareli marka hakkına tecavüzünün durdurulması, tespiti ve men'ini, tecavüz oluşturan ürünler ile bunların üretiminde münhasıran kullanılan cihaz, makine gibi araçlara, tecavüze konu ürünler dışındaki diğer ürünlerin üretimini engellemeyecek şekilde Türkiye sınırları içinde veya gümrük ve serbest liman veya bölge gibi alanlar dâhil, bulundukları her yerde elkonulmasını, tecavüzün devamını önlemek üzere tedbirlerin alınması, özellikle masrafların tecavüz edene ait olmak üzere el konulan ürünler ile cihaz ve makine gibi araçların şekillerinin değiştirilmesi, üzerlerindeki markaların silinmesi veya sınai mülkiyet haklarına tecavüzün önlenmesi için kaçınılmaz ise imhasına karar verilmesini talep etmiştir. Davacı taraf 13.11.2023 tarihli ıslah dilekçesi ile; davalının davacı adına 2013/11112 tescil no.lu "Ayakkabı İç Tabanı" başlıklı faydalı model ve 2017/00463 tescil nolu "..." ibareli marka hakkına tecavüzünün tespitine, davacı adına 2023/11112 tescil nolu "Ayakkabı İç Tabanı" başlıklı faydalı model ve 2017/00463 tescil nolu "..." ibareli marka hakkına tecavüzünün durdurulması ve men'ine, 76.138,01 TL maddi tazminat taleplerinin kabulü ile işbu tazminat için ticari faize hükmedilmesine, 20.000,00 TL manevi tazminat taleplerinin kabulü ile işbu tazminat için ticari faize hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı vekili cevap dilekçesinde; davacının talep ve iddialarının haksız olduğunu, delil tespitine konu edilen ürünlerin sipariş tarihlerinin faydalı model başvuru tarihinden öncesine ait olduğunu, yenilik ile ilgili bu durumun çeşitli delillerle ispatının mümkün olduğunu, davalının ürününün tarifnamedeki içeriğe uygun olmadığını, markanın marka olma vasfına sahip olmadığını, faydalı modelin ve markanın iptaline ilişkin dava açma haklarının saklı tutulduğunu, davalının belli bir marka ile üretim yapan bir firma olmadığını, iddia konusu ibarenin ... Mağazacılık tarafından talep edildiğini savunarak davanın reddini istemiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile mahkemece alınan ve Konya 3 Sulh Hukuk Mahkemesinin 2019/38 D İş sayılı dosyasından alınan raporla uyumlu olan 03/06/2022 tarihli bilirkişi heyet raporundan faydalı model ihlali ile ilgili olarak davalı ürünlerinin dava konusu 2013/11112 sayılı faydalı modelin koruma kapsamında olduğu, marka ihlali ile ilgili olarak davalı kullanımları ile 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (SMK) 29... /3a-b hükümleri koşullarının oluştuğu, özetle davalı ürünlerinin davacı tarafa ait marka ve faydalı modele tecavüz ettiği, davacı tarafın maddi tazminat talep ettiği, maddi tazminatın ise tecavüzün tespit edildiği tarih (tespit dosyasında tecavüzün tespit edildiği) ile dava tarihi arasındaki dönem için talep edilebileceği, eldeki dosyada tespitin dava açılış tarihi olan 2019 yılında yapıldığı, davacı tarafın maddi tazminat miktarının tespiti için bilirkişi incelemesi yapıldığı, alınan 26.03.2022 tarihli raporda zararın tespit edilemediği, mahkemece alınan 04/09/2023 tarihli diğer bilirkişi raporunda da 2019 yılı için davalının zararı olduğundan tazminat hesabının yapılamadığı belirtilmekle, davacı tarafın ıslah ile talep ettiği maddi tazminat miktarı olan 76.138,01 TL yönünden maddi tazminat talebinin kabulüne karar verildiği, tecavüzün sabit olması nedeni ile davacı tarafın manevi tazminat isteyebileceği, bu nedenle de bir miktar manevi tazminata hükmedilmesi gerektiği anlaşıldığından davanın kısmen kabulü ile, davalı eylemlerinin davacı adına tescilli 2013/11112 tescil nolu “Ayakkabı İç Tabanı” başlıklı faydalı modele ve 2017/00463 tescil nolu “...” ibareli marka hakkına tecavüzünün tespitine ve işbu faydalı modele ve markaya yapılan tecavüzün durdurulmasına ve menine, yukarıdaki faydalı modele ve markaya tecavüz oluşturan ürünler ile bunların üretiminde münhasıran kullanılan cihaz, makine gibi araçlara, tecavüze konu ürünler dışındaki diğer ürünlerin üretimini engellemeyecek şekilde Türkiye sınırları içinde veya gümrük ve serbest liman veya bölge gibi alanlar dâhil, bulundukları her yerde el konulmasına, tecavüzün devamını önlemek üzere masraflar tecavüz edene davalı tarafa ait olmak üzere el konulan ürünler ile cihaz ve makine gibi araçların şekillerinin değiştirilmesi, üzerlerindeki markaların silinmesi veya sınai mülkiyet haklarına tecavüzün önlenmesi için kaçınılmaz ise imhasına, masrafları dahil olmak üzere kesinleşmiş kararın günlük gazete veya benzeri vasıtalarla tamamen veya özet olarak ilan edilmesine, 15.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine, 76.138,01 TL’nin 1.000,00 TL’sinin dava tarihinden bakiyesinin ise ıslah tarihi olan 13.11.2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş, hüküm, taraflarca istinaf edilmiştir. IV. İSTİNAFBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının 2013/11112 tescil no.lu "Ayakkabı İç Tabanı" başlıklı faydalı modeline ve 2017/00463 tescil no.lu “ ...” ibareli markasına davalının tecavüz ettiğini belirterek tecavüzünün tespiti, durdurulması, men'i, tecavüz oluşturan ürünler ve bunların üretiminde münhasıran kullanılan cihazlara el konulması, imhası, hükmün ilanı, maddi ve manevi tazminat talebinde bulunduğu, alınan bilirkişi raporuna göre davalının, davacının faydalı modeline ve markasına tecavüz ettiğinin tespit edildiği, ayrı bir hükümsüzlük davası bulunmadığından davacının faydalı modelinin yenilik unsuru taşıyıp taşımadığının bu dosyada incelenemeyeceği, davacının seçimlik hakkını davalının elde ettiği net kar(kazanç) olarak kullandığı, İlk Derece Mahkemesince maddi tazminatın belirlendiği, reddedilen kısmın manevi tazminat talebine yönelik olduğu, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle tarafların istinaf başvuru taleplerinin esastan reddine karar verilmiş, hüküm, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.V. TEMYİZA. Dava ve Hukuki NitelendirmeDava, davacı adına kayıtlı faydalı model ve markaya tecavüzünün tespiti, durdurulması, men'i, tecavüz oluşturan ürünler ve bunların üretiminde münhasıran kullanılan cihazlara el konulması, imhası, hükmün ilanı, maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.B. Değerlendirme ve GerekçeYapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.VI. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, taraf vekillerinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalıya yükletilmesine, temyiz harcı davacıdan peşin alındığından başkaca harç alınmasına mahal olmadığına, 20.11.2025 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.