2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesi uyarınca kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmazın yol olarak tapudan terkini davasında, arsa vasfı ile emsal karşılaştırması değerlendirilerek davacı idarenin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin bölge adliye mahkemesi kararının temyiz incelemesi.
Özet: 2942 sayılı Kanun kapsamında yol olarak kamulaştırılan bir taşınmazın bedel tespiti ve tapudan terkinine ilişkin davada, ilk derece mahkemesinin belirlediği kamulaştırma bedelini ve idare lehine vekalet ücreti takdir edilmemesini hatalı bulan davacı idarenin istinaf başvurusu, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından taşınmazın arsa vasfının, emsal karşılaştırma yönteminin ve vekalet ücreti takdirine ilişkin hususların hukuka uygun bulunması gerekçesiyle esastan reddedilmiş; davacı idarenin aynı iddialarla yaptığı temyiz başvurusu üzerine, yüksek mahkeme bölge adliye mahkemesi kararlarının ancak HMKda belirtilen özel hallerde bozulabileceğini belirterek incelemeye almıştır.
MAHKEMESİ : Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/1225 Esas, 2025/1506 Karar KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Denizli 10. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI : 2024/154 Esas, 2025/90 Karar Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davacı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; .. ili, .. ilçesi, .. Mahallesi 2 33... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaz için acele kamulaştırma dosyasında belirlenen bedelin düşük olduğunu, taşınmazın konumu ve nitelikleri itibarıyla arsa vasfında kabul edilerek emsal araştırması yapılmak suretiyle rayiç değerinin tespit edilmesini, yargılama sonunda müvekkili lehine vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile davacı taraftan tahsil edilerek davalıya ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkinine karar verilmiştir.IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlarİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.B. İstinaf Sebepleri Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; emsal karşılaştırmasının kanunun aradığı şartlara uygun olarak yapılmadığını, müvekkili idare lehine vekâlet ücreti takdir edilmemesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürmüştür.C. Gerekçe ve SonuçBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın imar durumuna ilişkin cevabi yazı ile Dairelerince Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün parsel sorgulama sistemi üzerinden yapılan incelemedeki konumu da dikkate alındığında arsa vasfında kabul edilmesinde isabetsizlik görülmediği, taşınmazın mevcut 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı içerisinde "Park ve Yol" olarak planlı olduğu, arsa vasfında kabul edilen dava konusu taşınmaz için özel amacı olmayan emsal satışlara göre değerinin tespit edilmesinde, emsal taşınmaz olarak aynı ilçe .. Mahallesi 2 35... parsel sayılı taşınmazın alınmasında herhangi bir isabetsizlik görülmediği, dava konusu taşınmaz ile emsal taşınmazın her ikisinin de düzenleme ortaklık payı kesilmemiş kadastral parsel niteliğinde olduğu, dava konusu taşınmaz için acele el koyma dosyasında emsal karşılaştırma yöntemi ile bir önceki yıl için 459,00 TL/m² değer biçildiği, bu durumda dava konusu ve emsal taşınmaz için yapılan mukayese kriterlerine eksiklik/üstünlük katsayısı 1,02 bulunarak dava konusu taşınmaza dava tarihi itibarıyla 690,00 TL/m² değer belirlenerek kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırmadan arta kalan kısımlar için değer azalışı belirlenmemesinin yalnızca davacı idare tarafından istinaf yoluna başvurulduğu gözetilerek yerinde görüldüğü, 2942 sayılı Kanun'un 29 uncu maddesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ile Anayasa Mahkemesinin içtihatları nazara alındığında davacı idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesinin de doğru olduğu gerekçesiyle davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz Sebepleri Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, temel olarak davacı idare ile davalı tapu maliki arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir. 2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Arsa niteliğindeki taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesi ve tespit edilen bedelin bloke ettirilerek hükmün kesinleşmesi beklenmeden davalı tarafa ödenmesine karar verilmesi yerindedir. 3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,11.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.