Davacı idarenin sulu tarım arazisi için açtığı 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu uyarınca bedel tespiti ve yol terkini davasında, bilirkişi raporuna dayalı istinaf ret kararına karşı temyiz incelemesi.
Özet: Bu hukuki evrak, davacı idare tarafından açılan kamulaştırma bedelinin tespiti davasında, sulu tarım arazisi niteliğindeki taşınmazın değerinin gelir metodu, uygun kapitalizasyon faizi ve objektif değer artışı oranları esas alınarak adil ve hakkaniyetli şekilde belirlendiğine hükmedildiğini; idarenin ilk derece mahkemesi kararını istinaf etmesi ve istinaf talebinin esastan reddedilmesi üzerine temyiz sürecinde de, bilirkişi raporuna dayalı bedel tespitinde ve hesaplamalarda herhangi bir isabetsizlik bulunmadığının Yargıtay tarafından onandığını özetlemektedir.
5. Hukuk Dairesi         2025/6017 E.  ,  2025/17007 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2025/207 Esas, 2025/269 Karar
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2023/644 Esas, 2024/545 Karar
Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davacı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; .. ili, ... ilçesi, .. Mahallesi 2 02... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile davacı idare adına tescilini, yol olarak tapudan terkinini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin maliki olduğu ... ili, ... ilçesi, .. Mahallesi 2 52... parsel sayılı taşınmaz açısından 2020/311 D.iş sayılı acele kamulaştırma dosyası ile hesaplama yapıldığını, bedelin düşük belirlendiğini, değer azalması hususlarının gözetilerek taşınmazın bedelinin bilirkişi marifetiyle değerlendirilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma bedelinin tespiti ile davacı idare adına tesciline, dava konusu taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile yol olarak tapudan terkinine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; idarece belirlenen bedelin günün şartlarına ve objektif kriterlere uygun olup bilirkişilerce belirlenen bedelin hakkaniyete aykırı olduğunu, arz ve izah edilen ve kamu düzenine ilişkin olup resen gözetilecek hususlarla birlikte ... Asliye Hukuk Mahkemesi kararının istinaf incelemesi ile kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu sulu tarım arazisi niteliğindeki taşınmaza gelir metodu kullanılarak bilimsel yolla, dosyaya getirilen resmî veriler esas alınarak net gelirin tespit edilmesinde, taşınmazın niteliğine uygun oranda (%4) kapitalizasyon faizi uygulanarak taşınmazın metrekaresinin çıplak 204.10 TL/m² olarak belirlenmesinde ve ... İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü verilerinden edinilen bilgilerden tespit edilen dava konusu taşınmazın konumu ve bilirkişi kurulu raporunda belirtilen özellikleri de dikkate alınarak %30 objektif değer artışı uygulanmasında ve sonuç metrekare birim fiyatının ve bu şekilde kamulaştırma bedelinin tespitinde bir isabetsizlik görülmediği, davacı vekilinin haklarında vekâlet ücreti verilmesi yönündeki istinaf talebinin yerinde olmadığı, dava tarihinden 4 ay sonrası olan 17.10.2023 tarihinden İlk Derece Mahkemesi karar tarihi olan 01.11.2024 tarihine kadar yasal faiz işletilmesinin yerinde olduğu, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve kanuna uygun olması nedeniyle davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirttiği hususları tekrar ederek kararı temyiz etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu malikleri arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.
2. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Arazi niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca gelir metodu esas alınarak değer biçilmesi, adil ve hakkaniyete uygun olarak tespit edilen bedelin davalı tarafa ödenmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.
3. Dava konusu taşınmazın hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda belirtilen özelliklerine ve dosya kapsamına göre uygulanan kapitalizasyon faiz oranı ve objektif değer artış oranı uygun görülmüştür.
4. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
11.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.