İstanbul Ticaret Mahkemesinde filo kiralama şirketinin haksız fiilden kaynaklanan trafik kazası sonrası araç değer ve kazanç kaybı tazminatı talebi davası.
Özet: Filo araç kiralama işi yapan davacının, davalıların %100 kusurlu olduğu trafik kazası sonucu uzun dönem kiralık aracında oluşan değer kaybı ve araç mahrumiyeti (kazanç kaybı) tazminatlarının, sigorta şirketi tarafından kısmen ödenen değer kaybı bakiyesinin ve araç mahrumiyeti zararının uzman bilirkişi raporu ile belirlenerek kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı sürücü ve malikinden müştereken ve müteselsilen tahsil edilmesi talebiyle açılan, şimdilik toplam 200 TLlik bedel üzerinden ilerleyen bir tazminat davasıdır.
T.C.
İSTANBUL19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO : 2024/560 EsasKARAR NO : 2026/231DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : 01/10/2024KARAR TARİHİ : 06/04/2026Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin uzun süreli filo şeklinde araç kiralama işi ile iştigal ettiğini, bu kapsamda müvekkilinin sahibi bulunduğu ... plakalı aracın, uzun dönemli olarak kiralandığını, mezkur araç kiracı kullanımında iken, 28.07.2022 tarihinde davalı ... Ltd. Şti'nin maliki olduğu ve davalı ...'nin sevk ve idaresinde olan , ... plakalı aracın %100 kusurlu olarak çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, meydana gelen kaza sonrasında polis tarafından maddi hasarlı kaza tespit tutanağı düzenlendiğini, mezkur kaza nedeniyle müvekkili şirkete ait ... plakalı araçta değer kaybı ve hak kaybı meydana geldiğini, kaza sonucu müvekkili araçta meydana gelen değer ve hak mahrumiyeti bakımından uğradığı zarar miktarı tam olarak belirlenemediğini, huzurdaki davaya konu trafik kazası neticesinde müvekkili şirkete ait ... plakalı araçtaki değer kaybı ve araç mahrumiyet (kazanç kaybı) bedeli tazminatlarının müvekkili şirket tarafından belirlenmesi mümkün olmayacağını, kusur oranına göre değer kaybı ve araç mahrumiyet (kazanç kaybı) bedeli hesaplanmasında; bilirkişilerce araçtaki hasarın durumu, resim, fatura ve dosyada mevcut diğer belgelerin birlikte değerlendirilmesi neticesinde hesaplanması gerektiğini, müvekkilinin uğradığı zarar miktarı uzman bilirkişilerce yapılacak bilirkişi incelemesi sonucu tam ve kesin olarak belirlenebileceğini, kaza sonucunda müvekkili şirkete ait araç hasara uğramış bunun sonucunda değer kaybı meydana geldiğini ve araç mahrumiyeti (kazanç kaybı) ortaya çıktığını, değer kaybı miktarı tutarının tazmini için, kusurlu araç ... nolu ZMMS poliçesinde görünen ... Sigorta A.Ş.'ye başvuru yapılmışsa da, 02.03.2023 tarihinde 5.820,00-TL değer kaybı ödemesi yapılmış, bakiye kısım ödenmediğini, bu noktada, ... Sigorta A.Ş.'nin ... No'lu poliçesinin ve ilgili hasar dosyasının celbini talep ettiğini, sigorta şirketi tarafından yapılan bu ödeme ile TBK 154 vd. maddeleri uyarınca zamanşımı kesilmiş olup işbu dava yasal süresi içerisinde ikame edilmektedir.Müvekkil şirkete ait araçta oluşan değer kaybının, bilirkişi vasıtasıyla kaza tarihi itibariyle serbest piyasadaki 2.el piyasa rayiç değeri (hasarsız haliyle) ile aracın hasarı onarıldıktan sonraki haline göre serbest piyasadaki 2.el piyasa değeri arasındaki farkın ( bu farkın değer kaybı olarak kabul edilmesi) bir rapor ile hesaplatılması ve davalılardan tazmini gerektiğini, müvekkilinin, araç kiralama sektöründe faaliyet göstermekte olup tanzim ettiği sözleşmeler kapsamında müşterilere araç sunma yükümlülüğü bulunduğunu, ancak müvekkili şirketin aracı, onarımda kaldığı süre içinde kullanılamadığını ve kiracı kullanımına sunulamadığını, bu sebepten dolayı, onarım süresi boyunca müvekkilinin, ikame araç temin etmek ya da stokta araç bulundurmak gibi alternatifleri değerlendirmek zorunda kaldığını, bu durum, müvekkilinin müşteri memnuniyetini sağlamak adına çeşitli tedbirler almasına ve ek maliyetlere katlanmasına neden olduğunu, bu çerçevede, bilirkişice onarım gün sayısının tespiti ve muadil araçların günlük kira bedellerinin belirlenmesi ile davalı sürücünün haksız fiili sebebiyle ortaya çıkan araç mahrumiyet (kazanç kaybı) bedelinin tespiti ve davalılardan tazmini gerektiğini, kazanın diğer tarafı olan ... plakalı araç .... Tic. Ltd. Şti. 'ne ait bir araç olduğunu, ancak kaza tarihinde trafik kazası tespit tutanağında belirtildiği üzere aracın sürücüsünün ... olduğunu, kaza tespit tutanağından anlaşılacağı üzere, kazanın meydana gelişinde müvekkili şirkete ait araç sürücüsüne atfedilebilecek herhangi bir kusur bulunmadığını, davalı araç sürücüsü ...'nin tam kusurlu eylemi ile kazaya sebebiyet verdiğinin açık olduğunu, bu sebeple davalı kusurlu araç sürücüsü ... (TBK md. 49) ve davalı araç maliki .... Tic. Ltd. Şti.'ne (KTK md. 85) müvekkilinin aracında meydana gelen zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu, 100,00-TL değer kaybı bedeli ve 100,00-TL araç mahrumiyet (kazanç kaybı) bedeli olmak üzere şimdilik toplam 200,00-TL kaza tarihi olan 28.07.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen HMK 107 uyarınca tahsiline karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP:Davalı ... Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın ... şeklinde araç kiralama işi ile iştigal ettiğini, malik olduğu ... plakalı aracın kiralandığını, ... plakalı araç kiracının kullanımında iken müvekkili şirketin malik olduğu ve diğer davalının sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın kusurlu olarak çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, bu kaza nedeniyle ... plakalı araçta değer kaybı ve hak kaybı meydana geldiğini iddia ederek değer kaybı ve araç mahrumiyet bedelinin 28.07.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilini talep ettiğini, aynı zamanda 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu madde 115'e göre mahkemece dava şartlarının noksanlığının tespit edilmesi halinde davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, davacı tarafın, her ne kadar 06.08.2024 tarihinde arabuluculuk başvurusu yaptığını ve son tutanağı sunduğunu iddia etse de dosyada mübrez 12.09.2024 tarihli son tutanak incelendiğinde davacının dava konusu uyuşmazlık hakkında arabuluculuğa başvurmadığı anlaşılacağını, öncelikle huzurdaki davanın konusu itibariyle dava şartı arabuluculuk şartı yerine getirilmediğinden ikame edildiğini, bunun yanında dava belirsiz alacak davası olarak ikame edildiğini, dava dilekçesi ile kaza sonucu araçta meydana gelen değer ve hak mahrumiyeti bakımından uğranılan zararın tam olarak belirlenemediğinin iddia edildiğini, davacı tarafın, davaya konu araç ve kaza için değer kaybı ve araçtan mahrum kalınan gün bedeli tahsili istemli olarak 23.01.2024 tarihinde .... İcra Müdürlüğü 2024/... numaralı dosyayı ikame ettiğini, bu dosyadan tebliğ edilen ödeme emrinde görüleceği üzere 28.07.2022 tarihli kazada ... plakalı araçta meydana gelen 133.250,21 TL değer kaybı bedeli ve 28.07.2022 tarihli kaza sonucu ... plakalı araç için 5.320,00 TL araçtan mahrum kalınan gün bedeli talep edildiğini, davacının takip talebinde ve buna göre düzenlenen ödeme emrinde değer kaybı ve kazanç kaybı bedelini kuruşu kuruşuna hesapladığı ve talep ettiğini, davacı iddia ettiği değer kaybı bedelinin ve araçtan mahrum kalınan gün bedelinin miktarını tam olarak hesaplamış ve icra takibine konu ettiğini, ayrıca, kazaya konu araç için kazanç kaybı bedelinin hesaplanabilir olduğu izahtan vareste olduğunu, neticede, kazaya konu aracın hasar nedeniyle serviste kaldığı gün sayısının belli olduğunu, davacının tacir olduğu ve iştigal konusu nedeniyle ticari faaliyetine konu bir araçtan bir günde ne kadar kazanç elde ettiğini bildiği de kabul edilmesi gerektiğini, davacının dava konusu araç ile ilgili kazanç kaybını çok kolay bir şekilde hesaplayabilecek iken davayı belirsiz alacak davası olarak ikame ettiğini, ayrıca, davacının kaza sonrası müvekkili şirkete ait aracın ... numaralı ZMMS poliçesi üzerinden ... Sigorta A.Ş.'ye başvuru yapıldığını ve davacıya değer kaybı ödemesi yapıldığını ikrar edildiğini, sigorta şirketleri değer kaybı ödemesini yapmadan önce araçta meydana gelen değer kaybına ilişkin rapor almakta ve buna göre ödemeye yaptığını, bu doğrultuda da davacının aracında meydana gelen değer kaybı miktarını bildiği kabul edilmesi gerektiğini, tüm nedenler çerçevesinde, 23.01.2024 tarihinde .... İcra Müdürlüğü 2024/... sayılı dosyadan takip yapılmadan evvel kazanç kaybı ve değer kaybı bedeli bilindiğini, davacının maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle ... plakalı araçta değer kaybı ve hak kaybı meydana geldiğini iddia ederek değer kaybı ve araç mahrumiyet bedelinin 28.07.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilini talep ettiğini, ancak davacının talepleri kaza tarihi ve dava tarihi dikkate alındığında zamanaşımına uğradığını, davanın talep konusu hak ve alacakların zamanaşımına uğraması nedeniyle huzurdaki davanın reddine karar verilmesini talep ettiğini, dava dilekçesinin 'Değer Kaybı ve Araç Mahrumiyet ( Kazanç Kaybı ) Bedeli Talebimiz' başlıklı bölümünün 2. Paragrafında müvekkil şirkete ait aracın ... numaralı ZMMS poliçesi üzerinden ... Sigorta A.Ş.'ye başvuru yapıldığı ve davacıya değer kaybı ödemesi yapıldığı ikrar edildiğini, her ne kadar davacı bakiye kısmın ödenmediğini iddia etse de bu durumun doğru olmadığını, dava konusu ... plakalı araçta meydana gelen zarar üzerinden değer kaybı hesaplaması yapılarak ... Sigorta A.Ş. Tarafından reel değer kaybı ödemesinin tamamı yapıldığıın, davacı, sigorta şirketi tarafından zararının giderilmesine rağmen huzurdaki davayı ikame ederek haksız ve kötü niyetli talepte bulunduğunu, bu nedenle de davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, sorumluluğu kabul anlamına gelmemek kaydıyla, dava konusu ... plakalı aracın serviste kalan sürede araca kendi kasko şirketi veya müvekkiline ait kasko şirketi tarafından ikame araç sağlanıp sağlanmadığını, sağlandı ise kaç günlük sağlandığının araştırıldığını, bu husus araştırılmadan kazanç kaybına hükmedilmesi hukuka ve hakkaniyete aykırı olacağını, davacı ... plakalı araçta meydana gelen değer kaybının hesaplanması yapılırken aracın 2. El piyasasındaki hasarsız hali ile hasar onarıldıktan sonraki hali arasındaki farka göre hesaplama yapılmasını talep ettiğini, ancak davaya konu aracın 28.07.2022 tarihli kazadan önce kazalı olup olmadığı; araçta değişen, hasarlı ve/veya boyalı parça olup olmadığı bilinmediğini, belirtilen durumlar tespit edilmeden aracın piyasadaki hasarsız hali ile hasar onarıldıktan sonraki hali arasındaki farka göre hesaplama yapılması hatalı olacağını, davacının ... plakalı araçta değer kaybı ve hak kaybı meydana geldiğini iddia ederek değer kaybı ve araç mahrumiyet bedelinin işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilini talep ettiğini, ancak talep edilen faiz miktarı fahiş olup kabul edilmemesi gerektiğini bildirip, dava şartı arabuluculuk süreci yerine getirilmediği için davanın dava şartı eksikliği nedeniyle usulden reddine karar verilmesini, davacının davayı belirsiz alacak davası olarak ikame etmesinde hukuki yararı bulunmadığı için davanın usulden reddine karar verilmesini, dava tarihi ve kaza tarihi dikkate alındığında davacının talepleri zamanaşımına uğradığı için davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesini, davanın ... Sigorta A.Ş., ... Sigorta A.Ş. ve ... Sigorta A.Ş'ye ihbarına karar verilmesini, haksız ve hukuka aykırı davanın esastan reddine karar verilmesini, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ...'ye usulüne göre tebligat çıkartılmış, ancak davaya süresi içerisinde herhangi bir cevap dilekçesi sunmamıştır. DELİLLER:... Sigorta A.Şye müzekkere yazılarak, ... numaralı poliçe kapsamında, dava konusu 28/07/2022 kazaya ilişkin hasar dosyası ve ödeme belgelerinin çıkartılarak gönderilmesi istenilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır. SBMye müzekkere yazılarak, ... plaka sayılı aracın kaza ve hasar bilgilerinin araştırılarak, gönderilmesi istenilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır. .... İcra Dairesine müzekkere yazılarak, 2024/... esas sayılı dosyasının UYAP sistemi üzerinden çıkartılarak, gönderilmesi istenilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır. ... Sigorta A.Şye müzekkere yazılarak, 28.07.2022 tarihinde mahkememiz davacısı ... ANONİM ŞİRKETİ'ne ait ... plakalı araç ile mahkememiz davalısı ... LİMİTED ŞİRKETİ'nin maliki olduğu ve davalı ... ( T.C.:...)'nin sevk ve idaresinde olan ... plakalı araçlar arasında meydana gelen kazaya ait hasar dosyasının çıkartılarak, gönderilmesi istenilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır. Mahkememizce 10/09/2025 tarihinde Sigorta Uzmanı, Makine Mühendisi vasıtasıyla bilirkişi raporu aldırılmış ve rapor dosyamız arasına alınmıştır. 15/01/2026 tarihinde davacı vekilince bedel artırım dilekçesi sunulmuş ve eksik harç ikmal edilmiştir. GEREKÇE:Dava, trafik kazası sebebiyle değer kaybı ve mahrumiyet zararının tazmini talebine ilişkindir. Trafik kazaları nedeniyle maddi ve manevi tazminat talepleri asıl olarak haksız fiil sorumluluğuna dayanır. TBK md. 49’a göre kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar gören karşı tarafın kusurunu ve zarara uğradığını ispat yükü altındadır.KTK md. 85 ve 88 uyarınca trafik kazası sonucu meydana gelen kazadan aracın işleteni veya aracın bağlı bulunduğu işletmenin sahibi de müştereken ve müteselsilen sorumludur. İşleten veya aracın bağlı bulunduğu işletmenin sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusursuz olması ve kazanın araçtaki bir bozukluktan meydana gelmemesi şartıyla, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya 3. kişinin ağır kusurundan kaynaklandığını ispat ederek sorumluluktan kurtulur. Hem TBK md. 52 hem de KTK md.86/2 uyarınca kazada zarar görenin de kusurunun bulunması halinde tazminat miktarından indirim yapılması gerekir.Trafik kazasından doğan tazminat davalarında 2 ve 10 yıllık zamanaşımı süreleri uygulanır. Ancak fiilin cezayı gerektirmesi durumunda, ceza kanununda daha uzun bir zamanaşımı süresinin öngörülmesi şartıyla, bu süre uygulanır. Trafik kazası sonucu zarar görenin aracında meydana gelen değer kaybı ve aracın kaza sebebiyle tamir gördüğü süre içinde çalışamamasından doğan ekonomik kayıplardan zarar veren sorumludur. Yerleşik yüksek mahkeme içtihatları uyarınca değer kaybı, aracın kaza tarihi itibariyle serbest piyasa koşullarına göre hasarsız haldeki ikinci el değeri ile kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre tespit edilir. Araç mahrumiyet zararı ise, aracın kaza sebebiyle meydana gelen hasarının giderilmesi için makul tamir süresinin belirlenmesi, bu süre için kaza olmasaydı dahi yapılması gereken zorunlu giderler indirildikten sonra emsal nitelikteki bir aracın kiralama bedelinin belirlenmesi yoluyla hesaplanır.Somut olayda dava konusu kaza 28/07/2022 tarihinde davacıya ait ... ve davalıların sorumluluğundaki ... plakalı araç arasında meydana gelmiştir. Davalı ... Ltd. Şti. araç maliki, diğer Davalı ... aracın sürücüsü olarak işleten sıfatını haizdir. Davacı, kaza sebebiyle aracında meydana gelen değer kaybı ve mahrumiyet zararının tazminini talep etmiştir. Davalıların zamanaşımı itirazının değerlendirilmesinde, aynı alacağa ilişkin davacının 23/01/2024 tarihinde .... İcra Müdürlüğü’nün 2024/... Esas sayılı dosyası ile başlattığı takip sebebiyle zamanaşımının kesildiği gözetilerek, zamanaşımı itirazının yerinde olmadığı kanaatine varılmış ve dosyanın esasının incelenmesine geçilmiştir. Mahkememizce alanında uzman bilirkişilerden alınan rapora göre, meydana gelen kazada davalı sürücünün %100 kusurlu olduğu, davacının aracında 156.984 TL değer kaybının bulunduğu, aracın makul onarım süresinin 10 gün olduğu ve günlük kiralama bedelinin 725 TL olduğu tespit edilmiştir. Bilirkişiler tarafından yapılan değerlendirmenin kaza tespit tutanakları ile eksper raporlarına dayalı olduğu, kaza ve hasarla uyumlu olduğu, usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmıştır. Dolayısıyla denetime elverişli bilirkişi raporunun hükümde esas alınabileceğine karar verilmiştir. Dava açılmadan önce 02/03/2023 tarihinde dava dışı sigorta şirketinin değer kaybı zararı için davacıya 5.820 TL ödeme yaptığı görülmüştür. Açıklanan bilgiler doğrultusunda davacının 151.164 TL değer kaybı zararının ve 7.250 TL mahrumiyet zararının bulunduğu hesaplanmıştır. Yukarıda açıklanan sebeplerle, davalıların araç maliki ve sürücüsü olarak zarardan sorumlu oldukları, davalı sürücünün kazada %100 oranında kusurlu olduğu ve davacının 151.164 TL değer kaybı ve 7.250 TL mahrumiyet zararının bulunduğu kanaati ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Haksız fiilen kaynaklanan alacak sebebiyle haksız fiil tarihinde davalılar temerrüde düşeceğinden, hükmedilen tazminatlara kaza tarihinden itibaren ticari avans faizi işletilmesine karar verilmiştir. HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;1-Davanın kısmen kabul kısmen reddine, 151.164 TL değer kaybı ve 7.250 TL mahrumiyet zararı olmak üzere toplam 158.414 TL maddi tazminatın 28/07/2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,2-Harçlar Kanunu gereğince ve karar tarihi itibariyle alınması gereken 10.821,26 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 10.393,66 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına,3-Davacı tarafından yapılan 427,60 TL başvuru harcı, 427,60 TL peşin/nisbi harcı, 15.000,00 TL bilirkişi ödemeleri, 1.124,00 TL tebligat+posta+diğer masraflar, olmak üzere toplam 16.979,20 TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak; 16.377,50 TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T'ne göre hesaplanan 45.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak kendisini vekil ile temsil eden Davacıya verilmesine,5-Davalı ... Ltd. Şti. kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T'ne göre vekalet ücreti red miktarını geçemeyeceğinden, 5.820,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak, kendisini vekil ile temsil eden davalı ... Ltd. Şti.'ne verilmesine,6-Zorunlu arabuluculuk başvurusu nedeniyle devletçe karşılanan 3.800,00 TL arabuluculuk ücretinin, kabul ve red oranları dikkate alınarak, 134,66 TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 3.665,34 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına, 7-Artan Gider Avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine, Dair, miktar itibariyle davacı için KESİN, davalılar için kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 06/04/2026Katip ...Hakim ...