İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesinde, otoyol işletmecisinin 6001 sayılı kanundan doğan ihlalli geçiş alacakları için başlattığı icra takibine itirazın iptali davası.
Özet: Bu itirazın iptali davası, davacının işlettiği karayollarında davalının araçlarıyla 18/01/2024 - 11/12/2024 tarihleri arasında ödemesiz ve ihlalli geçişler yapması sonucu biriken geçiş ücreti alacaklarının tahsili için başlattığı icra takibine davalının itiraz etmesi üzerine açılmıştır; davalı savunma yapmamış, bilirkişi raporu davalının araçlarının davacının işlettiği yolu birçok kez usulsüz kullandığını, davacının 161.675,21 TL alacağında haklı olduğunu, mükerrer tahsilat olmadığını, ihlalin oluşumunda davalının tam kusurlu olduğunu ve davacının kusursuz olduğunu tespit ederek icra takibinin devamına ve icra inkar tazminatına hükmedilmesi talebini desteklemiştir.
T.C.
İSTANBUL 16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO :2025/351 EsasKARAR NO:2026/160DAVA:İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ:15/05/2025KARAR TARİHİ:03/03/2026Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin ..'nun işletme hakkı sahibi olduğunu, davalının ..., ... plakalı araçlarıyla, 18/01/2024 - 11/12/2024 tarihleri arasında geçiş ücreti ödemeksizin ihlalli geçişler yaptığını, geçiş ücretlerinin ödenmemesi üzerine davalı aleyhine ....İcra Müdürlüğünün 2025/... takip sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, davalının yaptığı itiraz üzerine takibin durduğunu beyanla davanın kabulüne, davalının ....İcra Müdürlüğünün 2025/... takip sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptali ile, takibin devamına, borçlu aleyhine asgari %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini arz ve dava etmiştir.Davalı yana usulüne uygun tebligat yapılmış olup, davalı davaya cevap vermemiştir.TAHKİKAT, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;Dava; ihlalli geçiş alacağına dayalı olarak başlatılan takibe yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.Mahkememizce celp edilen .... İcra Müdürlüğü'nün 2025/... takip sayılı icra dosyasının yapılan tetkikinde; takibin davacı tarafça davalı aleyhine geçişlere dayalı alacağına istinaden faizler dahil toplam 155.696,18-TL alacağın ticari faizi ile birlikte tahsili için yapılan ilamsız icra takibinden ibaret bulunup davalının sunduğu itiraz dilekçesi ile; yetkiye, ödeme emrine, borca, ferilerine itiraz ettiği, takibin durduğu ve davanın yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır. Bilirkişi Uğur Karadavut tarafından düzenlenen 10/12/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle;''..Dosya kapsamındaki resmi kayıtlar, müzekkere cevapları, provizyon listeleri ve ihlalli geçiş tabloları birlikte değerlendirildiğinde ; davalı Hasan İlingi'nin ... ve ... plakalı araçları ile 18/01/2024 - 11/12/2024 tarihleri arasında davacı ...'nın işlettiği ... çok sayıda kez ihlalli şekilde kullandığı, davacının alacak talebinde esasen haklı olduğu, teknik hesaplamalar uyarınca davacı alacağının 11/03/2025 takip tarihi itibariyle 161.675,21-TL olarak belirlenebileceği, mükerrer tahsilat olmadığı, ihlalin oluşumunda davalının tam kusurlu , davacı işletici şirketin ise kusursuz olduğu kanaatine varılmıştır .Davacının icra inkar tazminatı talebinin Sayın Mahkemenin takdirlerinde olduğu, yapılan hesaplamalar ve incelemeler neticesinde kanaatine varılmıştır ...Sayın Mahkemenin takdirlerine arz ederim . "şeklinde mütalaada bulunmuştur .Davanın dayanağını oluşturan 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30/5. maddesinde “...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. ...” hükmü düzenlenmişken 25.05.2018 tarih ve 30431 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16.05.2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan “on” ibareleri “dört” şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir. 6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. madde de ise “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30. maddesinde yer alan oranlar uygulanır.” düzenlemesi yapılmıştır.Kanunun 30. maddesinin, 27.03.2015 tarihli ve 6639 sayılı Kanunun 33. maddesi ile değişiklik yapılan (7) numaralı fıkrasında, geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin (1) numaralı ve (5) numaralı fıkralarında belirtilen cezaların uygulanmayacağı öngörülmektedir.Anayasa Mahkemesi'nin 18.01.2018 tarih, 2017/166 E. 2018/8 Karar sayılı kararında ".... İşletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde yaptırım uygulanmasına sebebiyet veren eylem ücret ödemeden geçiş yapılması anında tamamlanmış olacaktır. Bu durumda, kuralda belirtilen ödemesiz geçiş tarihinden itibaren on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi hâlinde cezanın uygulanmayacağına ilişkin düzenleme oluşan neticeyi ortadan kaldırılmakta olup ihlalli geçiş eylemini gerçekleştirenler lehine getirilmiş bir düzenlemedir...... kuralda, cezasızlık hâlinin kapsamı, eylemin sonucu olarak öngörülen yaptırımın hangi hâlde uygulanmayacağı, ödemenin hangi süre içinde yapılması gerektiği açık, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olarak belirlenmiştir. Geçiş ücretinin ödenmesi şekil ve yöntemlerinin tümünün önceden öngörülmesi ve kanun koyucu tarafından tek tek belirlenerek kanun metninde ifade edilmesi oldukça güçtür. Geçiş ücretinin tahsili yöntemlerinin zaman içinde değişip gelişebileceği ve otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerinin tahsili yöntemlerinin benzerlik arz ettiği hususları dikkate alındığında kuralda belirlilik ilkesine aykırılık bulunmamaktadır....." yönünde karar vermiştir. Bu durumda davalının ihlali sebebiyle davacının, davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi'nin 2018/1124 Esas, 2021/347 Karar sayılı ilamı)Yargılama kapsamında toplanan tüm delillerin değerlendirilmesi sonucunda; ihlalli geçiş görüntüleri ile provizyon kayıtları incelenmek suretiyle hazırlanmakla ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli olan bilirkişi raporu ile tespit edildiği üzere, davalının sahibi olduğu ... ve ... plakalı araçlar ile 18/01/2024 ile 11/12/2024 tarihleri arasında davacıya ait ücretli otoyollardan HGS/OGS hesap bakiyesinde yeterli meblağ bulundurmadan çok defa ihlalli geçişler yaptığı ve geçiş ücretlerini 15 günlük süre içinde ödemediği, bu sebeple yasa gereğince geçiş bedelinin 4 katı tutarında ceza bedelini de ödemekle mükellef olduğu, ihlalli geçiş yapan araçların , ihlallerin yapıldığı tarihte davalıya ait olduğu hususunun tescil kayıtları ile sabit olduğu, bilirkişi raporunda tespit edilen yalnzıca geçiş ücreti ve 4 katı ceza bedeli toplamı 118.112,50 TL asıl alacak tutarı kadar davacı yanın davalı yandan alacaklı olduğu, anılan rapora taraflarca itiraz edilmediği, davalı tarafça davaya cevap da verilmediği, böylece davacının anılan tutar yönünden talebinde haklı olduğu, ancak davacı yanın takip dosyası ve dava kapsamında işlemiş faiz ve faizin KDV'si talepleri de bulunmakla; ihlalli geçişte bulunana bildirim yapma zorunluluğunun olmayışının geçiş ücreti ve ceza bedelinin talep edilebilmesine ilişkin olduğu ve ihlalli geçiş tarihi itibariyle faizin işlemeye başlayacağı anlamına gelmediği, temerrüt faizi talep edilebilmesi için TBK'nun 117. maddesi uyarınca alacaklının ihtarı ile borçlunun temerrüde düşürülmesinin gerektiği, anılı hüküm uyarınca davalı yanın takip tarihinden önce temerrüde düşürüldüğü ispatlanamadığından davacı yanın alacağa işlemiş faiz ve faizin KDV'si taleplerinin yerinde olmadığı anlaşılmakla,( Emsal Karar İstanbul BAM 45. H.D 2021/1034 esas ve 2024/926 karar, 2021/1501 esas ve 2025/370 karar) davanın 118.112,50 TL asıl alacak tutarı üzerinden kısmen kabulüne, alacak davalı tarafça belirlenebilir olduğundan takibe yapılan haksız itiraz nedeniyle alacağına geç kavuşan davacı lehine %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.H Ü K Ü M : Gerekçesi açıklandığı üzere;1-Davanın KISMEN KABULÜ ile , ....İcra Müdürlüğünün 2025/... takip sayılı dosyasında, takip tarihi itibari ile davacının davalıdan 118.112,50-TL asıl alacak tutarı kadar alacaklı olduğunun tespiti ile bu miktara vaki itirazının iptaline, takibin diğer kayıt ve şartlarla aynen devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, Alacak likit olmakla % 20 sine denk gelen 23.622,50-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,2- Kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan 8.068,26-TL karar-ilam harcından, davacı tarafça peşin yatırılan 2.658,91-TL harcın mahsubu ile bakiye 5.409,35-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydedilmesine,3-Davacı tarafça yapılan 8.365-TL yargılama giderinden davanın kabul oranına göre hesaplanan 6.345,69 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,4-Davalı taraf yargılama gideri yapmadığından bu hususta bir karar verilmesine yerolmadığına,5-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 45.000-TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine,6-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirmediğinden bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,7-Taraflarca yatırılan avansların kullanılmayan kısmının, karar kesinleştiğinde, istek halinde ilgili tarafa iadesine,8-Davacı tarafça yatırılan 2.658,91-TL peşin ve 615,40-TL başvuru harcı olmak üzere toplam 3.274,31-TLnin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,9-Devletçe karşılanan 4.600-TL arabuluculuk ücretinin, davanın kabul oranına göre hesaplanan 3.489,56 TL 'sinin davalı taraftan, bakiye 1.110,44-TL'sinin davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydedilmesine,Dair, tarafların yokluğunda , gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 03/03/2026Katip ...e-imzalıdır Hakim ...e-imzalıdır