Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin hizmet alım sözleşmeleri çerçevesinde asıl işverenin ödediği işçilik alacaklarını alt işverenlerden rücuen tazminine ilişkin gerekçeli kararı.
Özet: Bu karar, davacının, dava dışı bir işçiye ödediği işçilik alacaklarının (kıdem, ihbar, yıllık izin ücreti, fazla mesai vb.) alt işverenlerle yapılan hizmet alım sözleşmeleri uyarınca ilgili alt işverenlerden rücuen tahsilini talep ettiği bir davayı ele almakta olup, mahkeme, sözleşme hükümleri ve genel hukuk prensiplerine dayanarak, işçiyi çalıştıran yüklenici alt işverenlerin, ödenen bu alacakların tamamından veya çalıştırma süreleri ile orantılı olarak davacı işverene karşı sorumlu olduğuna hükmetmiştir.
T.C. ADANA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2021/742 Esas - 2023/362
T.C. ADANA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A G E R E K Ç E L İ K A R A R ESAS NO : 2021/742 EsasKARAR NO : 2023/362HAKİM : ...KATİP : ...DAVACI : ... - ... VEKİLLERİ : ... - ...DAVALI :1- ... LİMİTED ŞİRKETİ - ... VEKİLİ : ... - ...DAVALI : 2- ... - ... - ... VEKİLİ : ... - ...DAVALILAR :3- ... - ... 4- ....LTD.ŞTİ. - ... 5- MAHKEME KARARI İLE UNVANI TERKİN EDİLEN ... ANONİM ŞİRKETİ - ... 6- TASFİYE HALİNDE ... LİMİTED ŞİRKETİ - ...TASFİYE MEMURU : ... - ... DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)DAVA TARİHİ : 07/10/2021KARAR TARİHİ : 18/07/2023GEREKÇELİ KARARINYAZILMA TARİHİ : ...Mahkememizde görülmekte olan tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı alt işverenler nezdinde çalışan dava dışı işçi ...'a işçilik alacakları karşılığı 15/10/2019 tarihinde 24.195,33 TL ödeme yapıldığını, iş bu ödemenin 14.496,57 TL'sinin davalılar sorumluluğunda olduğunu, davalılar ile müvekkilleri arasında imzalanan hizmet alım sözleşmeleri gereği dava dişı işçinin çalıştınldığını, imzalanan sözleşmeler gereği sorumluluğunun davalılarda olduğunu, İş bu davalılar sorumluluğuna düşen bedelin tahsil amacıyla arabuluculuk sürecinin işletildiğini ancak anlaşma sağlanamadığını, taraflar arasında imzalanan sözleşme gereği sorumluluk hususu davalılar da olduğundan 14.496,57 TL' nin ödeme tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.Davalı ... ... LTD ŞTİ ve davalı ...-... davaya cevaplarında özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir. DELİLLER: Bilirkişi Raporu, SGK kayıtları, sözleşmeler.DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE : Dava, davacı tarafından dava dışı işçiye ödenen alacakların davalı şirketlerden rücuen tazmini talebine ilişkindir. Mahkememizce yapılan yargılama, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte incelenip değerlendirildiğinde; taraflar arasındaki uyuşmazlık, dava dışı işçi ...'a ödenen işçilik alacaklarından hangi tarafın veya tarafların ne oranda sorumlu olduklarına ilişkindir. Uyuşmazlığın çözümünde öncelikle taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine, aynı sözleşmelerden kaynaklanan uyuşmazlıkla ilgili verilmiş mahkeme kararları ve genel hukuk prensipleri dikkate alınarak bir sonuca gidilmelidir.Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır. İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de aynı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.Yükleniciler aleyhine açılan rücu davalarında ayrı sözleşmelerle hizmet ifa eden yükleniciler mecburi dava arkadaşı olmadığı gibi borçtan müteselsilen sorumlu olacaklarına ilişkin kanun hükmü veya sözleşme bulunmamaktadır. Bu nedenle alacak davalarında her davalı aleyhine ayrı tahsil hükmü kurulmalıdır. Davanın itirazın iptali şeklinde açılmış olması durumunda ise takibin hangi davalı açısından hangi miktarla devam edeceği ayrı ayrı belirlenmelidir. (Yargıtay 23. HD. 07/07/2020 tarih ve 2019/1417 Esas 2020/2515 Karar ve 08/07/2020 tarih ve 2019/952 Esas 2020/2536 Karar sayılı kararları ile Adana BAM 6.HD, 27/10/2020 T, 2020/1137 E ve 2020/701 K sayılı ilamı)Somut olayda; davacı ile davalı şirketler arasında hizmet alım sözleşmesi düzenlendiği, dava dışı işçinin davacı nezdinde çalışması nedeniyle 15/10/2019 tarihinde 24.195,33 TL işçilik alacağı ödendiği, bu suretle davacının ödediği miktarı davalı şirketlere rücu hakkının doğduğu, davalılar ile davacı arasında düzenlenen hizmet alım sözleşmelerinde İş Kanunu'ndan doğan yükümlülüklerin ve işçi haklarından doğan sorumluluğun yükleniciye ait olduğu hususunda açık düzenlemelerin mevcut olduğu anlaşıldığından davalı şirketlere alacağın rücu edilebileceğinin kabulünün gerektiği ve iş bu ödemenin 14.514,67 TL'sinin davalılar sorumluluğunda olduğu anlaşılmıştır. Taleple bağlı kalınarak 14.496,57 TL üzerinden hüküm kurulmuştur. 6098 sayılı TBK’nin 117.maddesi uyarınca muaccel bir borcun borçlusunun, alacaklının ihtarı ile mütemerrit olacağı, dava konusu olayda ise her ne kadar davacı vekilince 15/10/2019 tarihinden itibaren avans faiz talep edilmişse de, davacı tarafından davalı şirketlere ödeme yapılmasından sonra rücuen tazmin amacıyla ihtarname gönderildiğine dair dosya arasında herhangi bir belge bulunmadığı göz önüne alınarak, dava tarihi itibariyle davalıların temerrüde düşürüldüğü tespiti ile bu haliyle davalı şirketler yönünden hükmedilen rücuen tazminat alacağına faiz yürütülmesi gerektiği anlaşıldığından aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. YARGILAMA GİDERİ BAKIMINDAN: Yapılan oranlamaya göre sorumluluğun yüzdesel dağılımı; davalı Mahkeme kararı ile Unvanı Terkin edilen ... ... A.Ş %6,90 Tasfiye Halinde ... Ltd. Şti %1, .... A.Ş %5,77, davalı ....Ltd.Şti % 64,87, ... ...Ltd.Şti %6,04 ve ...-... %15,42 şeklindedir.Ortak gider; davacıya yapılan 153,00 TL tebligat ücreti (5 adet), 500,00 TL bilirkişi ücreti, 59,30 TL başvurma harcı, 247,57 TL peşin harç ve 8,50 TL vekalet harcı olmak üzere toplam 968,37 TL'dir.Tarafların sarfına neden oldukları giderler (tebligat masrafı): 659,50 TL olup, Mahkeme kararı ile Unvanı Terkin edilen ... ... A.Ş 6 tebligat karşılığı 186,00 TL, Tasfiye Halinde ... Ltd. Şti 2 tebligat karşılığı 77,00 TL, .... A.Ş 4 tebligat karşılığı 139,00 TL, davalı ....Ltd.Şti 5 tebligat karşılığı 57,00 TL, ... ...Ltd.Şti 5 tebligat karşılığı 165,00 TL ve ...-... 3 tebligat karşılığı 35,50 TL'dir. Bu itibarla, Mahkeme kararı ile Unvanı Terkin edilen ... ... A.Ş sarfına neden olduğu 186,00 TL ve ortak giderlerden payına düşen 66,82 TL olmak üzere toplam 252,82 TL'den sorumludur.Tasfiye Halinde ... Ltd. Şti sarfına neden olduğu 77,00 TL ve ortak giderlerden payına düşen 9,68 TL olmak üzere toplam 86,68 TL'den sorumludur..... A.Ş sarfına neden olduğu 139,00 TL ve ortak giderlerden payına düşen 55,87 TL olmak üzere toplam 194,87 TL'den sorumludur. ....Ltd.Şti sarfına neden olduğu 57,00 TL ve ortak giderlerden payına düşen 628,19 TL olmak üzere toplam 685,19 TL'den sorumludur. ... ...Ltd.Şti sarfına neden olduğu 165,00 TL ve ortak giderlerden payına düşen 58,49 TL olmak üzere toplam 223,49 TL'den sorumludur. ...-... sarfına neden olduğu 35,50 TL ve ortak giderlerden payına düşen 149,32 TL olmak üzere toplam 184,82 TL'den sorumludur.Yargılama giderleri, tarafların sarfına sebep oldukları giderler ile ortak giderlerden haklarında hükmolunan tazminatın yukarıda belirtilen yüzdesi üzerinden belirlenecek miktarın toplanması neticesinde bulanacak miktar ile tespit edilerek taraflara yüklenmiştir.HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davanın kabulü ile,a)1.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı Mahkeme Kararı İle Unvanı Terkin Edilen ....A.Ş'den alınarak davacıya verilmesine,b)145,38 TL'nin tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı Tasfiye Halinde ....Ltd. Şti'den alınarak davacıya verilmesine,c)836,55 TL'nin tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ....A.Ş'den alınarak davacıya verilmesine,d)9.403,96 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ....A.Ş'den alınarak davacıya verilmesine,e)875,01 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ... ...Ltd.Şti'den alınarak davacıya verilmesine,f)2.235,67 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ...-...'dan alınarak davacıya verilmesine,2-6325 sayılı Kanunun 18/A-13. maddesi uyarınca 1.400,00 TL zorunlu arabuluculuk ücretinin; 96,60 TL'sinin davalı Mahkeme kararı ile Unvanı Terkin edilen ... ... A.Ş'den, 14,00 TL'sinin Tasfiye Halinde ... Ltd. Şti'den, 80,78 TL'sinin .... A.Ş'den, 908,18 TL'sinin davalı ....Ltd.Şti'den, 84,56 TL'sinin ... ...Ltd.Şti'den ve 215,88 TL'sinin ...-...'dan alınarak hazineye irat kaydına, 3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan, 1.000,00 TL'nin davalı Mahkeme kararı ile Unvanı Terkin edilen ... ... A.Ş'den, 145,38 TL'nin Tasfiye Halinde ... Ltd. Şti'den, 836,55 TL'nin .... A.Ş'den, 9.200,00 TL'nin davalı ....Ltd.Şti'den, 875,01 TL'nin TL'nin ... ...Ltd.Şti'den ve 2.235,67 TL'nin ...-...'dan alınarak ayrı ayrı alınarak davacıya verilmesine,4-Alınması gerekli 990,26 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 247,57 TL harcın mahsubu ile bakiye 742,69 TL harcın; 51,25 TL'sinin davalı Mahkeme kararı ile Unvanı Terkin edilen ... ... A.Ş'den, 7,43 TL'sinin Tasfiye Halinde ... Ltd. Şti'den, 42,85 TL'sinin .... A.Ş'den, 481,78 TL'sinin davalı ....Ltd.Şti'den, 44,86 TL'sinin ... ...Ltd.Şti'den ve 114,52 TL'sinin ...-...'dan alınarak hazineye irat kaydına, 5-Davacı tarafından yapılan 500,00 TL bilirkişi ücreti, 812,50 TL tebligat gideri, 59,30 TL başvurma harcı, 247,57 TL peşin harç ve 8,50 TL vekalet harcı olmak üzere toplam 1.627,87 TL yargılama giderinin; 252,82 TL'sinin davalı Mahkeme kararı ile Unvanı Terkin edilen ... ... A.Ş'den, 86,68 TL'sinin Tasfiye Halinde ... Ltd. Şti'den, 194,87 TL'sinin .... A.Ş'den, 685,19 TL'sinin davalı ....Ltd.Şti'den, 223,49 TL'sinin ... ...Ltd.Şti'den ve 184,82 TL'sinin ...-...'dan ayrı ayrı alınarak davacıya verilmesine, 6-HMK'nin 333. ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesi'nin 5. maddesine göre, hükmün kesinleşmesinden sonra yatırılan avansın kullanılmayan kısmının elektronik ortamda hesap numarası var ise bu numara üzerinden, yok ise ... aracılığıyla adreste ödemeli gönderilerek resen iadesine, kararın tebliğ giderinin iade edilecek avanstan karşılanmasına, Dair, davacı vekili ile davalı ... vekilinin yüzüne karşı, diğer davalıların yokluğunda, KESİN olmak üzere verilen karar açıkça ve usulen okunup anlatıldı.13/07/2023Dair, davacı ve davalı ... vekilinin yüzüne karşı, diğer davalıların yokluğunda, miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça ve usulen okunup anlatıldı.18/07/2023 Katip ... Hakim ...