Hırsızlık ve mala zarar verme suçlarında sanığın kastı, suç vasfı, zincirleme suç hükümleri ile Bölge Adliye Mahkemesinin hukuka aykırı kararının temyiz incelemesi.
Özet: Sanık hakkında hırsızlık ve mala zarar verme suçlarından verilen mahkûmiyet hükümlerinin, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından duruşma açılmaksızın ve suç vasfının belirlenmesi, zincirleme suç hükümleri ile mala zarar verme suçunun niteliği gibi konularda hukuki hatalarla bozulması üzerine yapılan temyiz incelemesinde, üst mahkeme; Bölge Adliye Mahkemesinin bozma kararının yasal dayanağı bulunmadığını ve usul ile esasa aykırı olduğunu belirterek, istinaf mahkemesinin kararını ele almıştır.
2. Ceza Dairesi         2023/23079 E.  ,  2025/23683 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi
SAYISI : 2023/843 E. 2023/602 K.
SUÇLAR : Hırsızlık, mala zarar verme
HÜKÜM : İstinaf başvurusunun esastan reddine
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Ret, onama
İlk Derece Mahkemesince hırsızlık ve mala zarar verme suçlarından verilen hükümlere yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararların; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 286/1. maddesi uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260/1. maddesi gereği temyiz edenlerin hükümleri temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, 291/1. maddesi uyarınca temyiz istemlerinin süresinde olduğu, 294/1. maddesi gereği temyiz dilekçelerinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298/1. maddesi uyarınca temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:
5271 sayılı Kanun’un 288. maddesinin ''Temyiz, ancak hükmün hukuka aykırı olması nedenine dayanır. Bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması hukuka aykırılıktır.'' ve aynı Kanun'un 294. maddesinin ise; ''Temyiz eden, hükmün neden dolayı bozulmasını istediğini temyiz başvurusunda göstermek zorundadır. Temyiz sebebi ancak hükmün hukuki yönüne ilişkin olabilir.'' şeklinde düzenlendiği de gözetilerek; sanık müdafiinin temyiz isteminin, sanığın suç işleme kastının bulunmadığı, sanığın kullanılamaz hâlde olan suça konu eşyaların atık olduğunu düşünerek ve hurdacı olması sebebiyle olay yerinden aldığı, suçun maddi ve manevi unsurları oluşmadığı gibi suç işleme kastının bulunmadığının aşikar olduğu, ancak kasten işlenebilen dava konusu suçun oluşabilmesi için aranan kastın varlığının olmaması dahi mahkemenin kararının hukuka aykırılığını göstermekte olduğu, müvekkil sanık hakkında tamamen soyut bir iddia ile yerel mahkeme ve bölge adliye mahkemesinin gerekli araştırmaları yapmamış olup sadece katılan anlatımlarına dayanarak karar verdiği, cezanın alt sınırının belirlenmesinde hakkaniyete uygun davranılması gerektiğine yönelik olduğu, sanığın temyiz talebinin lehe hükümlerin uygulanmasına yönelik olduğu belirlenerek yapılan incelemede;
İlk Derece Mahkemesince sanık hakkında hırsızlık ve mala zarar verme suçlarından verilen mahkûmiyet hükümlerine yönelik Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 9. Ceza Dairesinin, 25.02.20 22... /1597 Esas, 2022/387 Karar sayılı ve 26.09.2022 tarih, 2022/3271 Esas, 2022/1888 Karar sayılı kararları ile yapılan istinaf incelemeleri neticesinde mahkûmiyet hükümlerinin bozulmasına karar verildiği, ancak Bölge Adliye Mahkemesince dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde bozma kararı vermesinin yasal dayanağı bulunmadığı böylece sanık hakkında mala zarar verme suçundan kurulan hükmün de temyizi kabil olduğu anlaşılmakla, Tebliğnamedeki ret düşüncesine iştirak edilmemiştir.
5271 sayılı Kanun’un 280. maddesinin 1. fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde Bölge Adliye Mahkemelerinin duruşma açmaksızın hükmün bozulmasına karar verebileceği hâllerin sınırlı olarak sayıldığı, dosya içeriğine göre Bursa 6. Asliye Ceza Mahkemesi 22.12.20 20... /1045 (E) ve 2020/796 (K) sayılı dosyasında verilen mahkûmiyet hükümlerine yönelik sanığın istinaf istemi üzerine yapılan inceleme neticesinde, Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 9. Ceza Dairesinin, 25.02.20 22... /15 97... /387 Karar sayılı kararı ile “Sanığın gündüz saat 11:00 sıralarında tel örgülerden atlayarak girdiği baz istasyonundan bir şey çalmadan geri çıktıktan sonra, aynı gün akşam üzeri yeniden baz istasyonuna giderek suça konu aküyü çalması şeklinde gerçekleşen eylemde, sanığın aynı suçu aynı mağdura karşı değişik zamanlarda birden fazla kez işlediğinin anlaşılması karşısında, sanık hakkında hükmolunan cezadan zincirleme suç hükümleri gereğince TCK’nın 43/1. maddesi uyarınca arttırım yapılması gerekmesine rağmen, yazılı şekilde karar verilmek suretiyle eksik ceza tayin edilmesi, sanığın katılan şirkete ait baz istasyonunda bulunan jeneratör kapağındaki asma kilitleri kırmak suretiyle aküyü çalması şeklindeki eyleminin, TCK'nın 142/2-h maddesinde düzenlenen kilitlenmek suretiyle muhafaza altına alınmış eşya hakkında hırsızlık suçunu oluşturmasına rağmen, suç vasfında yanılgıya düşülerek, eylemin TCK'nın 142/2-h ve 142/1-a maddelerinde düzenlenen suçları birlikte oluşturduğu kabul edildikten sonra, aynı gerekçeyle temel cezanın alt sınırdan uzaklaşılarak belirlenmesi suretiyle fazla ceza tayin edilmesi, sanığın katılan ...Ş.'ye ait baz istasyonundaki asma kilit ile jeneratör kapağına zarar vermesi şeklindeki eyleminin TCK'nın 151/1. maddesindeki mala zarar verme suçunu oluşturmasına rağmen, suç vasfında yanılgıya düşülerek sanığın TCK'nın 152/1-a maddesinde düzenlenen kamu malına zarar verme suçundan cezalandırılmasına karar verilmesi, katılan şirkette teknisyen olarak çalışmakta olan ...'ün 22.12.2020 tarihli celsede davaya katılma talebinde bulunmasına rağmen, bu hususta herhangi bir karar verilmeden ...'ün sıfatının gerekçeli karar başlığında katılan olarak gösterilmesi” sebepleriyle hükümlerin bozulmasına karar verildiği, ancak bozma kararında belirtilen hukuka aykırılığın aynı Kanun’un 280. maddesinin 1. fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sınırlı olarak sayılan bozma nedenleri arasında gösterilmediği, yine bozma sonrası ilk derece mahkemesince verilen Bursa 6. Asliye Ceza Mahkemesinin 07.06.20 22... /262 (E) ve 2022/526 (K) sayılı kararına yönelik sanığın istinaf istemi üzerine yapılan inceleme neticesinde, Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 9. Ceza Dairesinin, 26.09.20 22... /32 71... /1888 Karar sayılı kararı ile "5237 sayılı TCK'nın 142/2-h ve 43/1. maddelerinde öngörülen nitelikli hırsızlık suçunun gerektirdiği cezanın alt sınırı dikkate alınarak, 5271 sayılı CMK'nın 150/3 ve 196/2. maddeleri uyarınca sanığa zorunlu müdafii atanması gerektiği gözetilmeden, yargılamaya devam edilerek aynı Kanun'un 188/1 ve 289/1-e maddelerine aykırı davranılması," sebepleriyle hükümlerin bozulmasına karar verildiği, ancak bozma kararında belirtilen hukuka aykırılığın aynı Kanun’un 280. maddesinin 1. fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sınırlı olarak sayılan bozma nedenleri arasında gösterilmediği, hukuka kesin aykırılık hâllerini düzenleyen yine aynı Kanun’un 289. maddesinin 1. fıkrasının (h) bendinde yer alan “hüküm için önemli olan hususlarda mahkeme kararı ile savunma hakkının sınırlandırılmış olması” kapsamında değerlendirilmesi gerektiği gözetilerek Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesince davanın yeniden görülmesine karar verilmek suretiyle yapılacak duruşma sonucunda hukuka aykırılığın giderilmesi yerine, dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde bozma kararı verilmesinin ve anılan karara yönelik direnme yetkisi bulunmayan İlk Derece Mahkemesince yeniden hüküm kurulmasının yasal dayanağının bulunmadığı,
Nitekim Yargıtay Ceza Genel Kurulunun, 30.04.2025 tarihli ve 2024/6-490 Esas, 2025/197 Karar sayılı kararında “… bölge adliye mahkemelerinin, kanuni dayanağı bulunmayan (5271 sayılı Kanun'un 280. maddesinin birinci fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sayılanlar hariç) bozma kararları ile iş bu bozma kararına istinaden ilk derece mahkemesince tesis edilen kararların, görevsiz mahkeme tarafından verilmiş olmaları nedeniyle hukuka açık ve ağır aykırılıkla malul olduklarından hükümsüz sayılmaları gerektiğinin…” kabul edildiği, keza Anayasa Mahkemesinin 12.06.2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 09.01.2025 tarihli ve 2023/33667 sayılı kararı ile de “İstinaf Dairesi kanunda açıkça öngörülmüş hâller dışında bir nedenle bozma kararı vermiş, bunun sonucunda başvurucunun temyiz kanun yoluna başvurma hakkının elinden alınmasına yol açmıştır. Böylelikle istinaf kanun yolu incelemesine ilişkin kuralların İstinaf Dairesince yapılan yorumun kişilerce öngörülebilecek belirlilikte olmadığı ve kanunun lafzıyla çeliştiği görülmüştür. Diğer bir ifadeyle İstinaf Dairesinin bu kararıyla başvurucunun mahkemeye erişim hakkına kanuni dayanağı bulunmayan bir müdahalede bulunulmuştur. Açıklanan gerekçelerle İstinaf Dairesinin 5271 sayılı Kanun'da sınırlı olarak sayılı hâller dışında bir sebeple bozma kararı vermesiyle gerçekleşen müdahalenin kanuni dayanağının olmaması nedeniyle başvurucunun Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine..." hükmedilmekle yukarıda anılan şekilde verilen bozma kararlarının “hukuka açık ve ağır aykırılıkla malûl” olduğunun teyit edildiği dikkate alınmak suretiyle; Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 9. Ceza Dairesinin, 25.02.20 22... /1597 Esas, 2022/387 Karar sayılı ve yine Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 9. Ceza Dairesinin, 26.09.20 22... /3271 Esas, 2022/1888 Karar sayılı bozma kararları ile bozma üzerine verilen Bursa 6. Asliye Ceza Mahkemesinin 07.06.20 22... /262 Esas ve 2022/526 Karar sayılı ve Bursa 6. Asliye Ceza Mahkemesinin 22.12.20 21... /787 Esas, 2022/1016 Karar sayılı kararlarının hukukî değerden yoksun olduğu belirlenerek yapılan incelemede;
5271 sayılı Kanun'un 280. maddesinin 1. fıkrasının (g) bendi uyarınca davanın yeniden görülmesine karar verilerek, duruşma açılıp, taraflar çağrılarak delillerin değerlendirilmesi sonucunda anılan Kanun maddesinin 2. fıkrasına göre hukuka aykırılığın Bölge Adliye Mahkemesince giderilmesi sonucunda yeniden hüküm kurulması gerektiğinin gözetilmemesi,
Bozmayı gerektirmiş, sanık ve müdafiinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeyen hükümlerin bu sebepten dolayı 5271 sayılı Kanun’un 302/2. maddesi gereği Tebliğname'ye aykırı olarak BOZULMASINA, dava dosyasının, aynı Kanun’un 304/2. maddesi uyarınca Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 9. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 22.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.