elektrik işleri eser sözleşmesinden kaynaklanan imalat bedeli, kar kaybı ve şantiye masrafları alacak davasının temyiz incelemesi.

Elektrik işleri eser sözleşmesinden kaynaklanan imalat bedeli, kar kaybı ve şantiye masrafları alacak davasının temyiz incelemesi.

Özet: Davacı alt yüklenici şirket, ana yükleniciyle yaptığı elektrik tesisatı işleri sözleşmesi kapsamında tamamladığı imalatların bakiye alacağı, sözleşme feshedilmemesine rağmen kendisine yaptırılmayan ek işler nedeniyle oluşan kar kaybı ve şantiyeyi kapatamamasından kaynaklı zararların tazminini talep ederken; ana yüklenici, yapılan ödemeleri, davacının ek işler için yüksek fiyat istemesi üzerine işleri kendisinin tamamladığını ve sözleşme feshedilmediği için kar kaybı talep edilemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.

6. Hukuk Dairesi 2025/427 E. , 2025/4430 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 27. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/1003 E., 2024/899 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2018/727 E., 2022/409 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı ... Elektrik Sanayi ve Ticaret A.Ş ile davalı ... İnş. Müh. A.Ş. vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ... İnş. Müh. A.Ş.'nin yüklenicisi olduğu inşaat işi kapsamındaki elektrik işlerinin yapımı konusunda davalı ile 4.095.000,00 TL+KDV bedelli 13.03.2015 tarihli sözleşmenin akdedildiğini, müvekkilinin 13.03.2015 tarihinde yer teslimiyle işe başladığını, 19.11.2015 tarihli yapı denetim tutanağında inşaatın %95 seviyesinde tamamlandığının belirlendiğini, peyzaj gibi küçük işlerin kaldığını, davacının 30.10.2015 tarihinde inşaatın elektrik işlerini tamamladığını, müvekkilinin ısrarları sonucu davalı yüklenicinin ancak 30.04.2016 tarihinde elektrik işlerinin 2.867.543,98 TL'lik kısmı için hakediş onayını verdiğini ve müvekkiline ödediğini, işin %30'luk kısmının barterle ödenmesinin kararlaştırıldığını, davacı şirketin sahibi ... ile davalı .... Elektrik Mal. Tic. San. A.Ş'ye ait arsa üzerinde bina yapan yüklenici davalı ... İnş. Müh. A.Ş.'nin sahibinin 15 Temmuz darbe girişimi sonrası yurt dışına kaçtığını ve işlerin takibi için ... isimli şahsa vekaletname verdiğini, bir süre sonra davalı ... ile davalının vekilinin 02.05.2017 tarihli gayrimenkul satış vaadi sözleşmesini imzalayarak davacıyı oyaladıklarını, dava konusu eser sözleşmesinin ise feshedilmediğini, işin devamı için davacıya ihtar çekilmediği halde sözleşme gereğince müvekkiline yaptırılması gereken ilave elektrik işlerinin davalı ... Elektrik Mal. Tic. San. A.Ş.'ye yaptırıldığını belirterek, yapılan imalat bedeli 1.227.456,02 TL'nin net bugünkü değeri ile, ihtarname tarihinden itibaren işleyecek avans faizinin tahsiline, ilave elektrik işlerinin yapılamaması nedeniyle uğranılan kâr kaybı ile sözleşmenin feshedilmemesi nedeniyle şantiyeyi kapatılmamasından kaynaklı maddi kayıpları nedeniyle uğranılan toplam 50.000,00 TL zararın dava tarihinden itibaren işleyecek faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ederek, talep arttırım dilekçesiyle 21.877,24 TL şantiyenin kapatılmaması nedeniyle uğradığı zarar, 28.122,76 TL kâr kaybı ve 2.433.075,00 TL imalat bedeli olmak üzere toplam 2.483.075,00 TL'nin davalılardan faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... İnş. Müh. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; taraflar arasında 01.08.2012 tarihli ve 1342 yevmiye numaralı hasılat paylaşım sözleşmesinin ve bu sözleşmenin arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi tadiline ilişkin 12.01.2015 tarihli ve 316 yevmiye numaralı sözleşmenin akdedildiğini, ayrıca davacı ile inşaatın elektrik tesisat işlerinin yapımına ilişkin 13.03.2015 tarihli eser sözleşmesinin akdedildiğini, sözleşmenin 3. maddesinde müvekkiline imalatlarda değişiklik yapma ve gerekli görmediği imalatları yaptırmama yetkisi verildiğini, iş bedelinin 4.095.000,00 TL+KDV olarak belirlendiğini, davacının KDV dahil 4.538.446,31 TL tutarında imalat gerçekleştirdiğini, müvekkili tarafından 3.791.207,48 TL ödeme yapıldığını, müvekkilinin bakiye borcunun 747.238,84 TL olduğunu, dava dilekçesindeki kâr kaybı ve şantiyenin dağıtılmaması nedeniyle uğranılan zarar taleplerinde miktarların belirtilmediğini, harcın yatırılmadığını, sözleşmenin 8. maddesinde imalat artışı olması halinde birim fiyatla hesaplanacağının, %25'e kadar olan artışlar için fiyat farkı verilmeyeceğinin kararlaştırıldığını, iş kalemleri dışında imalat yapılması halinde iş bedelinin nasıl hesaplanacağının belirlendiğini, ek imalatlar için davacının sözleşmede kararlaştırılandan fazla fiyat talep etmesi sebebiyle anlaşamadıklarını, müvekkilinin sözleşme kapsamında kalan işler ile ek imalatları malzeme ve işçi temin ederek yaptırdığını, davalı ... Elektrik Mal. Tic. San. A.Ş ile akdedilen 02.05.2017 tarihli ve ... yevmiye numaralı gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi gereği müvekkiline verilmesi gereken 12 adet dairenin verilmediğini, sözleşmenin feshedilmemiş olması sebebiyle kâr kaybı talep edilemeyeceğini, tarafların ilave imalatların yapılması hususunda mutabık kalamadıklarını, sözleşmede şantiye kurulmasına ilişkin hüküm bulunmadığını belirterek, davanın reddini istemiştir.

2.Davalı ... Elektrik Mal. Tic. San. A.Ş vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin davacı ve diğer davalı arasında akdedilen 13.03.2015 tarihli sözleşmenin tarafı olmadığını, 273 55... parselin davacı şirketin ortağı ve yöneticisi olan dava dışı ... ile müvekkiline ait olduğunu, bu parselde bina yapımı hususunda diğer davalı yüklenici ile hasılat paylaşım sözleşmesinin, takiben kat karşılığı inşaat sözleşmesine dönüştürülmesine ilişkin tadil sözleşmesinin akdedildiğini, davacının iddiasının aksine inşaatın müvekkili tarafından üstlenilmediğini, Ankara 18. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/607 Esas sayılı tapu iptal ve tescil talepli davasında durumun net olarak ortaya konulduğunu, davalı yüklenici temsilcisinin yurt dışına gittiği tarihte inşaat seviyesinin 2016/422 D. İş sayılı dosyada %75 olarak belirlendiğini, davacının iddia ettiği gibi %95 seviyesinde olmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile sözleşmenin tarafı olmadığından davalı ... Elektrik Mal. Tic. San. A.Ş hakkındaki davanın husumet yokluğu nedeniyle reddi gerektiği, davalı ... hakkındaki davada ise, tarafların davacının yaptığı imalata ilişkin 14 adet hakediş düzenledikleri, davacının 14. hakediş sonrasında yaptığı işler nedeniyle de hakedişe girmeyen alacağının bulunduğu, dava ve cevap dilekçelerindeki beyan ve kabuller nazara alındığında davacı alacağının 1.670.902,33 TL olduğu, davacının talebinin 1.227.456,00 TL olduğu, bu talebe ilişkin davanın kısmi dava olarak açılmadığı, ıslah ile artırılamayacağı, 860.263,19 TL için dava tarihinden önce temerrüde düşürücü ihtarda bulunulduğu, iş bedelinin %30 oranında barterle ödeneceği kararlaştırılmış ise de tapu iptali ve tescil davası açıldığı, davalının edimini barterle yerine getiremeyeceği, bedele hükmetmek gerektiği, davacının kâr mahrumiyeti ile şantiye zararına ilişkin iddialarını kanıtlayamadığı gerekçesiyle davanın davalı ... Elektrik Mal. Tic. San. A.Ş yönünden pasif husumet yokluğundan reddine, davalı ... İnş. Müh. A.Ş. yönünen davanın kısmen kabulü ile 1.227.456,00 TL'nin, 860.263,19 TL'sine temerrüt tarihi olan 10.12.2017 tarihinden, bakiye kısmının ise dava tarihi olan 15.10.2018 tarihinden itibaren 3095 sayılı Yasanın 2/2 maddesinde belirtilen şekilde avans faizi uygulanarak davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içerisinde davacı vekili ve davalı ... İnş. Müh. A. Ş. vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davaya konu sözleşmenin davacı ile davalı ... İnş. Müh. A.Ş. arasında kurulmuş olması nedeniyle davalı ... yönünden davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesinin isabetli olduğu, taraflar arasındaki sözleşmenin ödemeler başlıklı bölümünde ödemelerin düzenlenecek hakedişlere göre yapılacağı, bu hakedişlerden kesintiler (%30 barter vs...) yapıldıktan sonra çekle ödeneceği kararlaştırılmış ise de sözleşmede iş bedeline ilişkin barter olarak devredilecek tapuya dair herhangi bir düzenleme bulunmadığı gibi, davalı tarafça barter olarak tapu devredildiğine dair iddia ve delil sunulmadığı, davacının talep ve kabulü ile güncelleme yapılmaksızın bakiye hakediş alacağının belirlendiğinden, verilen kararın bu yönleriyle hukuka uygun olduğu, ancak Avukatlık Asgari Ücret tarifesi 7/2. maddesi gereğince husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesi durumunda davalı lehine Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde yazılı miktarları geçmemek üzere üçüncü kısımda yazılı avukatlık ücretine hükmolunması gerekirken husumet yokluğu nedeniyle hakkındaki davanın reddine karar verilen davalı ... lehine ikinci bölümde belirlenen maktu avukatlık ücretini aşar biçimde avukatlık ücretine hükmedilmesi ve yine davacı tarafça harç ikmal edilerek dava değeri 2.483.075,00 TL'ye artırıldığı, güncellemeden kaynaklanan farkın talep edilemeyeceği kabul edilerek davanın kısmen kabulüne karar verildiği halde, istinaf eden davalı ... İnş. Müh. A. Ş. lehine reddedilen kısım üzerinden avukatlık ücretine karar verilmemesinin usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle istinaf başvurularının kabulü ile kararın kaldırımasına, davalı ... Elektrik Mal. Tic. San. A.Ş. hakkındaki davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, davalı ... İnş. Müh. A.Ş. hakkındaki davanın kısmen kabulü ile, 1.227.456 TL'nin; 860.263,19 TL'sinin temerrüt tarihi olan 10.12.2017 tarihinden, bakiye kısmına ise dava tarihi olan 15.10.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; dava dilekçesinde alacağın dava tarihi itibarıyla güncellenmiş değerinin ihtar tarihinden itibaren işletilecek en yüksek avans faiziyle birlikte davalı ...Ş.'den tahsilinin talep edildiğini, bilirkişi raporu gereği hesaplanan güncellenmiş değer üzerinden harcın yatırıldığını, dava açılırken Müteahhit Ana Sözleşmesindeki KDV hariç bedel olan 4.095.000,00 KDV hariç sözleşme bedeli esas alınarak, davalı ...'in ödediği toplam 2.867.543,98 TL düşülerek davacının KDV'siz bakiye alacağı olan 1.227.456,00 TL üzerinden dava açıldığını, mahkemece davacının alacağının KDV dahil 4.538.444,31 TL olarak baz alınmasının ve bu tutardan davacıya ödenen 2.867.543,99 TL düşülerek alacağın hesaplanmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, mahkemenin şantiye zararının ispat edilemediği gerekçesinin bilirkişi raporu ile uğranılan zararın tespit edilmiş olması sebebiyle hatalı olduğunu, kâr mahrumiyetinin sözleşme ve yasal düzenlemeye uygun olmadığı yolundaki gerekçesinin de hukuka aykırı olduğunu, zira davalı ...Ş ile olan elektrik işleri yapımı sözleşmesinin feshedilmediğini, davalı şirketin sahibinin yurt dışına kaçması nedeniyle geriye kalan elektrik işlerinin diğer davalı ... Elektrik A.Ş. tarafından yapıldığını ve/veya yaptırıldığını, bu durumun müvekkilin kâr kaybına neden olduğunu, bu sebeple uğranılan kâr kaybının ve şantiyenin dağıtılmaması nedeniyle katlanılan zararların müşterek ve müteselsilen ödenmesi gerektiğinden pasif husumet yokluğunun söz konusu olmadığını, davalı ...Ş. lehine hükmedilen vekalet ücretinin hatalı hesaplandığını beyan etmektedir.

2.Davalı ... İnş. Müh. A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde; davacı tarafından barter kesintisi sınırları içerisinde kalan ödemenin, para ile ödenmesi talebinin ileri sürülemeyeceğini, dava konusu sözleşme gereği müvekkilinin gerekli görmediği bazı imalatları da iptal ederek yaptırmayabileceği düzenlemesi karşısında, davacının kâr kaybı talebinde bulunamayacağını, davacı şirket yetkilisinin inşaatla ilgili işlerin yürütülmesi için yükleniciye verilen tüm yetkilerden azledip, düzenleme şeklinde tadil sözleşmesi gereğince arsa sahibi olarak devretmesi gereken bağımsız bölümleri müvekkiline devretmeyip, inşaatın gecikmesine sebebiyet verip temerrüde düştüğünü, daha sonra barter kesintisi sınırları içerisinde kalan alacak iddiası için barter ödemesini kabul etmeyerek dava yoluyla talepte bulunduğunu, 15. hakedişin davacı tarafça yapılmadığının ve barter konusu taşınmazların da davacı tarafta olduğu hususunun davacının da kabulünde olduğunu, bu sebeple barter ödemeleri yerine getirildiği, davacı tarafça 14. hakediş sonrası hiçbir iş yapılmadığı halde, bilirkişi raporunda 14. hakedişten sonra yapılmayan bazı imalatların da sanki yapılmış gibi belirtilerek hesaplama yapılmasının hatalı olduğunu beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.

Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davacı ve davalı ... İnş. Müh. A.Ş. vekillerince temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1. maddesi hükmü uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalı ... İnş. Müh. A. Ş.'ye yükletilmesine,

Alınması gereken harç peşin olarak yatırıldığından davacı ... Elektrik Sanayi ve Ticaret A.Ş'den yeniden harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

22.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.