Kamulaştırma Kanununa dayalı irtifak hakkı bedeli tespiti davasında, kadastro yenileme sonrası irtifak alanının parsel dışına düşmesi nedeniyle konusuz kalan davanın temyizde hukuka uygun bulunarak onanması.
Özet: Davacı idarenin irtifak hakkı bedelinin tespiti ve tescili talebiyle başlattığı kamulaştırma davasında, ilk derece mahkemesinin ret kararı istinafça kaldırılarak dosyanın geri gönderilmesi üzerine, davanın konusuz kaldığına dair ikinci ilk derece kararı istinafça esastan reddedilmiş, temyiz incelemesinde ise yenileme kadastrosu sonucunda irtifak alanının parsel sınırları dışında kaldığının tespiti nedeniyle davanın esasının konusuz kalmasının hukuka uygun olduğu kabul edilmiştir.
5. Hukuk Dairesi         2025/11227 E.  ,  2025/16742 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2025/533 Esas, 2025/1057 Karar
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Adıyaman 2. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2023/356 Esas, 2025/4 Karar
Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan irtifak hakkı bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.
Kararın davacı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmiştir.
Kararın davacı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; .. ili, ..., .. köyü 1 05... parsel sayılı taşınmazda kayıtılı 21.81 m²lik irtifak hakkı bedelinin tespiti ile bu hakkın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesi sunmamıştır.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkeme kararı sonrası kamulaştırma işleminin yapılamayacağını, davalı yararına vekâlet ücretine hükmedildiğini, lehlerine vekâlet ücretine hükmedilmemesinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya içindeki bilirkişi raporu, bilgi ve belgelere göre dava konusu taşınmazın bulunduğu bölgede kadastro yenileme çalışmaları yapıldığı, 27.06.2022 tarihinde askıya çıktığı, 26.07.2022 tarihinde askıdan indirildiği, 27.07.2022 tarihinde kesinleştiği, 06.02.2023 tarihinde bölgede yaşanan deprem nedeni ile tescil için tapu müdürlüğüne evrakların devir ve tescil işlemlerinin yapılamadığından tesis kadastro çalışmalarındaki parsel mülkiyet sınırlarına göre davacı kurum tarafından hazırlattırılan tescil bildirimindeki irtifak alanının doğru olduğu ve güncelleme çalışmalarının tapuya devir ve tescil işlemleri bittikten sonra yeni oluşan parsel mülkiyet sınırlarına göre irtifakın parsel dışında kaldığının tespit edildiği, anılan sebeplerle Mahkemece yenileme kadastrosu sonrasında davaya konu taşınmazın sınırları dışında kalan irtifak alanı yönünden yazılı şekilde karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmediği, İlk Derece Mahkemesi tarafından verilen kararın usul ve kanuna uygun olduğu gerekçesiyle davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf nedenlerini tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, irtifak hakkı bedelinin tespitine ilişkindir.
2. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin ... numaralı başvuru sonucu verilen 23.10.2018 tarihli kararı ve Anayasa Mahkemesinin 2016/9364 başvuru numaralı, 01.06.2019 tarihli ve 30791 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan kararı da göz önüne alınarak davanın niteliği gereği davacı idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesinde hukuka aykırı bir yön görülmemiştir.
3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
10.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.