Kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasında, bölgesel mahkemenin değerleme, objektif değer artışı ve faiz düzeltme kararına yönelik temyiz itirazlarının incelenmesi.
Özet: Davalı idarece kamulaştırmasız el atılan taşınmazın bedelinin tahsili istemiyle açılan davada, ilk derece mahkemesi taşınmaz bedelinin yasal faiziyle ödenmesine kısmen karar vermiş; davalı idarenin istinaf başvurusu bölge adliye mahkemesince esastan reddedilmekle birlikte, kamu düzeni gereği ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak hataları düzeltilmek suretiyle davanın kabulüne hükmedilmiş olup, her iki tarafın bu kararı temyiz etmesi üzerine Yargıtay tarafından dosyanın esas yönünden incelemesi sürmektedir.
MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/243 Esas, 2025/290 KararKARAR : Esastan ret/Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen kararİLK DERECE MAHKEMESİ : Nizip 2. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI : 2022/282 Esas, 2023/214 KararTaraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddi ile kamu düzeni gereğince İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön önceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; .. ili, .. ilçesi, .. Mahallesi 1 30... parsel sayılı taşınmaza davalı idarece, Nizip 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/41 D.İş sayılı dosyası ile acele kamulaştırma kararı alınarak el atıldığını; ancak bedel tespit tescil davası açılmadığını belirterek el atılan kısmının bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idareden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı idare vekili cevap dilekçesi sunmamıştır.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne taşınmazın bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idareden alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlarİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.B. İstinaf Sebepleri Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; kamulaştırmasız el atma tazminat bedelinin çok yüksek olduğunu, kapitalizasyon faiz oranının yüksek alındığını, objektif değer artışı yapılmaması gerektiğini, .. İl Tarım ve Orman Müdürlüğü verilerinin baz alınmasının hatalı olduğunu, net gelir hesabını bağ, kapama Antep fıstığı şeklinde yapmış olup net gelir hesaplamasını tek yıllık bir ürün gibi hesaplayarak metrekare birim fiyatının yüksek belirlendiğini, Antep fıstığı veriminin yüksek alındığını, hesaplamanın tek yıla göre değil yıllara göre yapılması gerektiğini ileri sürmüştür.C. Gerekçe ve SonuçBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, dava konusu taşınmazın kuru tarım arazisi niteliğinde olduğu, kapama karışık Antep fıstığı ve bağ niteliği taşıdığı, Tarım ve Orman Müdürlüğünün verilerinin dosya içerisinde bulunduğu, bilirkişi kurulunca bu verilere göre ve kuru tarım arazisi niteliğindeki taşınmaza net gelirine göre değer biçilmesinin ve raporda yazılı özellikleri dikkate alınarak %80 objektif değer artışı uygulanmasının yerinde olduğu, kamulaştırmasız el atma olgusunun gerçekleştiği belirtilerek davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerektiği, ancak 6100 sayılı Kanun'un 355 inci maddesi uyarınca asıl alacak üzerinden davanın kabulüne karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, fer'i alacak olan faiz istemini de değerlendirmek suretiyle kısmen kabul kararı verilmesinin ve dava konusu taşınmazın ifraz görerek ve 1 30... parsel olduğu gözetilmeden eski parsel numarası üzerinden karar verilmesi hatalı olduğundan davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddi ile kamu düzeni gereğince İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeninden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz Sebepleri1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle, objektif değer artışının düşük belirlendiğini, enflasyon karşınıda faizin yetersiz olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir. 2.Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf başvuru dilekçesinde belirttiği hususları tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir. C. Gerekçe1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı tapu maliki ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin davalı idareden tahsili talebidir.2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.2. Arazi niteliğindeki taşınmaza gelir metodu esas alınarak değer biçilmesine ve alınan rapor uyarınca bedelinin davalı idareden tahsiline karar verilmesi yerindedir. 3. Dava konusu taşınmazın hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda belirtilen özelliklerine ve dosya kapsamına göre aynı bölgeden Dairemize intikal eden dosyalarda kabul edilen oranlar gözetilerek uygulanan kapitalizasyon faiz oranı ve objektif değer artış oranı uygun görülmüştür.4. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Davalı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, davacıdan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,10.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.