Kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasında gelir metodu ve objektif değer artışı ile belirlenen bedeli onayan Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi kararının temyizen incelenmesi.
Özet: Davalı idarenin acele kamulaştırma kararı almasına rağmen bedel tespit davası açmayarak el koyduğu taşınmazlarının bedelinin yasal faiziyle tahsili talebiyle davacı tapu maliki tarafından açılan ve ilk derece mahkemesince kabul edilen bir davanın temyiz sürecini ele alan bu metinde; davalı idarenin tazminat bedelinin yüksekliği, kapitalizasyon faiz oranı ve değerleme metodundaki hatalar ile dosyaların birleştirilmesi iddialarıyla yaptığı istinaf başvurusu Bölge Adliye Mahkemesince, taşınmazların kapama fıstık bahçesi niteliğinde kuru arazi olarak gelir metoduyla (%5 kapitalizasyon faizi ve %20 objektif değer artışı) değerlenmesinin ve idarenin makul sürede bedel tespit davası açmamasının kamulaştırmasız el atma olgusunu doğurduğu gerekçeleriyle esastan reddedilmiş, Yüksek Mahkeme de bu değerleme yönteminde bir isabetsizlik görmemiştir.
MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/455 Esas, 2025/212 KararKARAR : Esastan retİLK DERECE MAHKEMESİ : Nizip 2. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI : 2022/307 Esas, 2023/271 KararTaraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazlar bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.Kararın davalı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; .. ili, .. ilçesi, .. Mahallesi 2 29... ve 18 parsel sayılı taşınmazlara davalı idarece, .. 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/214 D.İş sayılı dosyası ile acele kamulaştırma kararı alınarak el atıldığını; ancak bedel tespit tescil davası açmadığını belirterek el atılan kısmının bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idareden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı idare vekili tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne taşınmazların bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idareden alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlarİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.B. İstinaf Sebepleri Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; kamulaştırmasız el atma tazminat bedelinin çok yüksek olduğunu, kapitalizasyon faiz oranının yüksek alındığını, kapitalizasyon faiz oranı belirlenirken kullanılan unsurların objektif değer artışı da belirlenirken kullanılarak mükerrer artışa sebebiyet verildiğini, Gaziantep İl Tarım ve Orman Müdürlüğü verilerinin baz alınmamasının hatalı olduğunu, Nizip 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2022/313, 2022/309, 2022/311, 2022/315 Esas, sayılı dosyaları ile işbu dosya arasında bağlantı olması sebebiyle dosyaların birleştirilmesi gerektiğini ileri sürmüştür. C. Gerekçe ve SonuçBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davaya konu taşınmazların kuru arazi olarak değerlendirilip, (45-50 yaş) kapama antep fıstığı niteliğinde kabul edilerek, 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir yöntemine göre değer biçilerek ve Yargıtay İçtihatlarına uygun olmak üzere kapitalizasyon faiz oranı da %5 olarak uygulanmak ve davaya konu taşınmazların konumu, niteliği dikkate alınarak %20 oranında objektif değer artışıda eklenmek suretiyle net geliri esas alınarak sonuç ortalama metrekare birim değerinin 321,38 TL/m² olarak tespit edilmesinde 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca net gelir metodu esas alınarak Tarım Müdürlüğü resmi verilerine göre değer biçilmesinde ve bu değer üzerinden toplam tazminat bedelinin hesaplanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, acele el koyma kararının verildiği tarihten itibaren bedel tespiti davası açılması için makul süre olarak kabul edilen 6 aylık süre içerisinde idarece bedel tespit ve tescil davası açılmadığıda gözetildiğinde kamulaştırmasız el atma olgusunun gerçekleştiği, objektif değer artış oranının uygun olduğu gerekçesiyle, davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz Sebepleri Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf başvuru dilekçesinde belirttiği hususları tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir. C. Gerekçe1. Uyuşmazlık ve Hukuki NitelendirmeUyuşmazlık, ... olarak davacı tapu maliki ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin davalı idareden tahsili talebidir.2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.2. Kapama fıstık bahçesi niteliğindeki taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca gelir metodu esas alınarak değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. 3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Davalı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Davalı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,10.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.