banka tarafından elektronik ortamda sehven kaldırılan temlik edilmiş araç rehin şerhlerinin aynı koşullarla yeniden ihdası talebi ve sorumluluk ihtilafı.

Banka tarafından elektronik ortamda sehven kaldırılan temlik edilmiş araç rehin şerhlerinin aynı koşullarla yeniden ihdası talebi ve sorumluluk ihtilafı.

Özet: Kredi alacaklarının teminatı olarak taşıtlar üzerinde tesis ettiği ve dava dışı bir şirkete temlik ettiği rehin şerhlerini elektronik sistem üzerinden kendisinin kaldırması sonrasında, bu rehinlerin aynı sıra ve şartlarla yeniden tesis edilmesi talebiyle davacı bankanın açtığı dava, banka ile davalı idare arasındaki protokol uyarınca rehinlerin konulması veya kaldırılması yetkisinin tamamen bankada olması ve idarenin herhangi bir müdahale yetkisinin bulunmaması, dolayısıyla rehinlerin bankanın kendi eylemiyle kaldırılmış olması gerekçeleriyle Bölge Adliye Mahkemesince reddedilmiştir.

11. Hukuk Dairesi 2025/1953 E. , 2025/6848 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/33 Esas, 2024/1540Karar

HÜKÜM : Davanın reddi

İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2021/415 E., 2022/590 Karar

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde;dava dışı ... adına kayıtlı 41... plaka sayılı, ... adına kayıtlı 41... , 16... ve 41... plaka sayılı araçlar ile ... Ambalaj Plastik Kim. San. ve Tic. Ltd. Şti. adına kayıtlı 41... ve 41... plaka sayılı temlik konusu edilen rehinli araçlar üzerindeki sehven kaldırılan rehin şerhlerinin aynı tarih, sıra derece ve koşullarla yeniden ihdas edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde, öncelikle husumet ve zamanaşımı yönünden itirazda bulunduklarını, esas bakımından ise, araçların temlik sözleşmesine konu olarak hak sahibinin değiştiğine dair İdareye bu hususun bildirilmesi gerektiğini, bu konuda yapılan herhangi bir bildirim de bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı ...nün cevabi dilekçesinde, araç rehin işlemlerinin 24.09.2020 tarihinden sonraki işlemlerin Türkiye Noterler Birliği tarafından yapılacağının bildirildiği, davalıya, davacı banka tarafından rehin işlemleri için 14.02.2020 tarihinde başvuru yapıldığı, davalının işlemi yapma yetkisinin Noterler Birliği'nde olduğu gerekçesiyle talebi reddetmesinin Yönetmelik ve Genelge hükümlerine aykırı olduğu, araç üzerindeki takyidatlar incelenerek karara en yakın tarih olan 14.02.2022 tarihinde araç üzerine son haczin işlendiği, tapu/rehin siciline güven ilkesi ve iyiniyetli 3. şahısların haklarının korunması adına araç üzerindeki hacizlerden sonra gelmek üzere rehin şerhlerinin işlenmesi hukuk devleti, müktesep hakların koruması adına en makul çözüm olarak değerlendirilerek davacı personelinin hatalı davranışı sebebiyle dava açıldığı, davalının dava açılmasına sebebiyet vermediği, davacının personelinin davranışlarından sorumlu olduğu gerekçeleriyle davanın kısmen kabulü ile dava dışı ... adına kayıtlı 41... plaka sayılı araç, ... adına kayıtlı 41... , 16... ve 41... plaka sayılı araçlar ile ... Ambalaj Plastik Kimya San.Tic.Ltd.Şti adına kayıtlı, 41... ve 41... plaka sayılı temlik konusu edinen rehinli araçlar üzerinden kaldırılan rehin şerhlerinin 14.02.2022 tarihi itibari ile araçlar üzerine işlenmesine karar verilmiş, hüküm, taraf vekillerince istinaf edilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı banka tarafından dava dışı 3.kişilerle imzalanan kredi sözleşmesinden kaynaklanan alacakların teminatını teşkil etmek üzere dava dışı 3.kişiler adına kayıtlı araçlar üzerine elektronik ortamda sistem üzerinden rehin şerhi tesis edildiği, banka ile ihbar olunan ... Dış Ticaret A.Ş. arasında imzalanan 28/12/2017 tarihli ... yevmiye no'lu temlik sözleşmesi ile rehin haklarının ihbar olunan şirkete temlik edildiği, rehin şerhlerinin temlik tarihinden sonra 10/04/2018 tarihinde yine bankaca sistem üzerinden kaldırıldığı, rehin şerhlerinin aynı tarih, sıra, derece ve koşullarla yeniden tesis edilmesi için 14/02/2020 tarihinde davalı İdareye yapılan başvurunun davalı İdarece aynı tarihli yazı ile Türkiye Noterler Birliğine gönderildiği, Türkiye Noterler Birliği tarafından davacı bankaya hitaplı 06.03.2020 tarihli yazı ile Türkiye Noterler Birliği tarafından yapılacak işlem bulunmadığının davacıya bildirildiği, dava konusu rehinlerin davacı tarafından elektronik ortamda sistem üzerinden tesis edildiği ve yine davacı tarafından sistem üzerinden 10.04.2018 tarihinde kaldırıldığının tarafların kabulünde olduğu, davacı ile davalı arasında imzalanan 26.03.2019 tarihli "Rehin İşlemlerinin Elektronik Ortamda Yapılmasına İlişkin Protokol"ün "Amaç ve Kapsam" başlıklı 2.maddesi kapsamında bu protokolün "Bilgi Sistemi"nde tutulan araçların tescil kaydına, banka tarafından elektronik ortamda "Rehin Şerhi" konulması, kaldırılması veya muvafakat verilmesine ilişkin esasları belirlemek amacıyla imzalandığı, davalı ...bilgi sisteminde tutulan araçların tescil kaydına banka tarafından elektronik ortamda rehin şerhi konulması, kaldırılması veya muvafakat verilmesi işlemlerinin elektronik ortamda yani sistem üzerinden yapılması hak ve yetkisinin davacı bankaya verildiği, nitekim Protokolün 6.18.maddesinde protokol kapsamında davacı banka tarafından konulan veya kaldırılan takyidat kayıtlarına, davalı ... Müdürlüğü kullanıcıları tarafından müdahale edilemeyeceği düzenlenmek suretiyle davalı ...nün davacı banka ile ilgili hususlarda rehin şerhi işlemleri yapmak konusunda herhangi bir yetkisinin kalmadığının açıkça hüküm altına alındığı, hal böyle olunca, somut olayda davalı ...nce yapılacak herhangi bir işlem ve yeniden rehin tesisi istenilen araç maliklerine yöneltilmiş bir dava bulunmadığı ve tüm işlemlerin davacı bankaca yapıldığı gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulmasının doğru görülmediği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm kurularak davanın reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, kredi sözleşmesi kapsamında kredinin teminatı olarak alınan ipotek ve araç rehinlerinin alacağın temiliki sırasında sehven sistem hatası nedeniyle kaldırıldığı iddiasıyla rehin hakkının yeniden tesis edilmesi istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi aynı Kanun'un 369/1 hükmü ve 371. maddesinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI.SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, davacı banka harçtan muaf olduğundan ödediği temyiz ilam harcı ve temyiz başvuru harcının isteği halinde temyiz eden davacı banka'ya iadesine, 19.11.2025 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.