Hakimin hukuki sorumluluğu nedeniyle devlet aleyhine açılan ihtiyati haciz ve tedbir kararından kaynaklanan tazminat davasında HMK 46. madde şartlarının oluşmadığına ilişkin Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararı.
Özet: Davacılar, müvekkillerine ait taşınmaz üzerine başka bir ticari dava kapsamında uygulandığını iddia ettikleri ve sonradan sorunlu bulunan ihtiyati haciz zımnında ihtiyati tedbir kararı nedeniyle maddi ve manevi zarara uğradıklarını ileri sürerek, Hukuk Muhakemeleri Kanununun 46. maddesi uyarınca Devlet aleyhine tazminat davası açmıştır. Davalı Hazine, yargıçların sorumluluğuna ilişkin kanuni şartların oluşmadığını savunurken, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi ilk derece mahkemesi sıfatıyla yaptığı yargılamada, HMK 46. maddesinde sayılan özel sorumluluk hallerinden hiçbirinin somut olayda gerçekleşmediği gerekçesiyle davayı reddetmiş ve davacılara disiplin para cezası vermiştir. Karar, davacılar ve davalı tarafından temyiz edilmiştir.
Hukuk Genel Kurulu         2025/53 E.  ,  2025/938 K.
    "İçtihat Metni"

    MAHKEMESİ : Yargıtay 11. Hukuk Dairesi (İlk Derece Mahkemesi Sıfatıyla)

    SAYISI : 2018/1 E., 2019/1 K.
    1. Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı Yargıtay 11. Hukuk Dairesince ilk derece mahkemesi sıfatıyla yapılan yargılama sonunda, davanın reddine karar verilmiştir.
    2. Karar davacılar vekili ve katılma yoluyla davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
    3. Hukuk Genel Kurulunca dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği düşünüldü:
    I. YARGILAMA SÜRECİ
    Davacılar İstemi
    4. Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin maliki olduğu taşınmazı üzerindeki kompleksi ile birlikte ...'na kiraya verdiğini, ... Hastanesini işletmek amacıyla 1993 yılında İstanbul ... Sağlık Hizmetleri A.Ş’nin kurulduğunu, taraflar arasındaki sözleşmeye göre bu tarihten sonra taşınmazın kiracısının bu şirket olduğunu, ... Hastaneleri Sağlık Yatırım A.Ş’nin (... Hastaneleri) bu şirkette %1 oranında pay sahibi olduğunu, ... Hastaneleri ile İstanbul ... Sağlık Hizmetleri A.Ş’nin yönetim kurulunun aynı kişilerden oluştuğunu, İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/504 Esas sayılı dosyasında, ... Hastaneleri tarafından müvekkiline karşı 50.000,00 TL bedelli tazminat davası açıldığını, dosyada alınan bilirkişi raporuna istinaden mahkemece 19.07.2016 tarihinde dava değeri olan 50.000,00 TL üzerinden ihtiyati haciz zımnında ihtiyati tedbir kararı verildiğini, davacının dava değerini 6.976.380,95 TL olarak ıslah etmesi üzerine mahkemece ihtiyati tedbirin bu miktara çıkarıldığını, müvekkilinin tüm taşınmazlarına, vakıf üyelerinin tüm mallarına ve banka hesaplarına haciz işlemi uygulandığını, ihtiyati haciz zımnında ihtiyati tedbir kararı kaldırılana kadar yedi ay boyunca taşınmazın kiralanamadığını ve müvekkillerinin zarar gördüğünü ileri sürerek 440.000 Euro maddi tazminat ve her bir davacı için 10.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
    Davalı Cevabı
    5. Davalı ... Hazinesi vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı süresinin dolduğunu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 46. maddesinde tazminat talebine ilişkin olarak genel bir düzenleme yapıldığını, Kanun’da gösterilen sorumluluk nedenleri örnek niteliğinde olmayıp, sınırlı ve sayılı durumları ifade ettiğini, somut olayda hâkimlerin kararlarından dolayı HMK’nın 46. maddesindeki şartların oluşmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.
    Özel Daire Kararı
    6. Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 05.02.2019 tarihli ve 2018/1 E., 2019/1 K. sayılı kararı ile;
    “…Dosyada bulunan İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin sureti incelenen mahkeme gerekçeli kararda "Yargıtay 19. Hukuk Dairesi, 21. Hukuk Dairesi, 23. Hukuk Dairesi, 29. Hukuk Dairesi, 9. Hukuk Dairesi, 11. Hukuk Dairesi" değişik kararlarında haciz zımnında ihtiyati tedbir kararı verileceği vurgu yapmıştır.
    Dosyada bulunan İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14 Hukuk Dairesi 2017/26 Esas - 2017/44 karar sayılı dosya sureti incelenmiş dava konusunun "ihtiyati haciz zımnında ihtiyati tedbir kararına itiraz olduğu görülmüş ve "davalılar vekilinin istinaf başvurusunun reddine dair, 26.08.2016 tarihli, 01.09.2016 tarihli ve 13.10.2016 tarihli kararların kaldırılmasına, ilk derece mahkemesinde davalıların malvarlıkları üzerine konulan haciz zımnında ihtiyati tedbir konulması 19.07.2016 - 20.07.2016 tarihli kararlar ile bu kararlara karşı itirazın reddine ilişkin 28.07.2016 tarihinde verilen red kararının kaldırılmasına" karar verilmiştir.
    Dava 6100 sayılı HMK ve devam maddelerinde düzenlenen hakimin hukukun sorumluluğu nedeniyle Devlet aleyhine maddi - manevi tazminat istemine ilişkindir.
    HMK 46.madde uyarınca hakimlerin yargılama faaliyeti sebebiyle Devlet aleyhine tazminat davası açabilmek için
    a) Kayırma veya taraf tutma yahut taraflardan birine olan kin veya düşmanlık sebebiyle hukuka aykırı bir hüküm veya karar verilmiş olması.
    b) Sağlanan veya vaat edilen bir menfaat sebebiyle kanuna aykırı bir hüküm veya karar verilmiş olması.
    c) Farklı bir anlam yüklenemeyecek kadar açık ve kesin bir kanun hükmüne aykırı karar veya hüküm verilmiş olması.
    ç) Duruşma tutanağında mevcut olmayan bir sebebe dayanılarak hüküm verilmiş olması.
    d) Duruşma tutanakları ile hüküm veya kararların değiştirilmiş yahut tahrif edilmiş veya söylenmeyen bir sözün hüküm ya da karara etkili olacak şekilde söylenmiş gibi gösterilmiş ve buna dayanılarak hüküm verilmiş olması.
    e) Hakkın yerine getirilmesinden kaçınılmış olması sebeplerinden en az birinin gerçekleşmesi gerekmekte olup, somut olayda bahsi geçen dosyalardaki yargılamalar devam etmekte olduğundan ve yapılan yargılamalar sırasında yukarıda sayılı hallerden birinin gerçekleştiği yönünde bir kanıt bulunmadığından davanın esastan reddine karar verilmesine, HMK m. 49 uyarınca davacı tarafın 500,00 TL disiplin para cezasına çarptırılmasına karar vermek gerekmiştir.
    HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
    1-Davanın esastan REDDİNE,
    2-HMK'nın 49. maddesi uyarınca herbir davacıdan takdiren 500,00 TL disiplin para cezasının tahsiliyle Hazine'ye irad kaydına,
    3-Davanın red edildiği dikkate alındığında, alınması gereken 44.40 TL maktu karar ve ilam harcı peşin alınan 35.651,00 TL harçtan mahsup edilerek bakiye kalan 35.606,60 TL harcın kararın kesinleşmesi ve talep halinde davacılara iadesine,
    4-Yargılama giderlerinin davacılar üzerinde bırakılmasına,
    5-Kararın kesinleşmesi ve bakiye avans gideri kalması halinde kalan miktarın talep halinde davacılara iadesine,
    6-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 4.125,00 TL maktu vekalet ücretinin davacılardan tahsili ile davada kendisini bir vekil ile temsil ettiren davalı ...'ye verilmesine,…” karar verilmiştir.
    Kararın Temyizi
    7. Özel Daire kararı süresi içinde davacılar vekili ve katılma yoluyla davalı ... Hazinesi vekili tarafından temyiz edilmiştir.
    II. GEREKÇE
    8. Dava, HMK’nın 46. maddesine dayalı tazminat istemine ilişkindir.
    9. Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 46. maddesinde sorumluluk nedenleri sınırlı olarak sayılmıştır. Anılan maddede; “(1) Hâkimlerin yargılama faaliyetinden dolayı aşağıdaki sebeplere dayanılarak Devlet aleyhine tazminat davası açılabilir:
    a) Kayırma veya taraf tutma yahut taraflardan birine olan kin veya düşmanlık sebebiyle hukuka aykırı bir hüküm veya karar verilmiş olması.
    b) Sağlanan veya vaat edilen bir menfaat sebebiyle kanuna aykırı bir hüküm veya karar verilmiş olması.
    c) Farklı bir anlam yüklenemeyecek kadar açık ve kesin bir kanun hükmüne aykırı karar veya hüküm verilmiş olması.
    ç) Duruşma tutanağında mevcut olmayan bir sebebe dayanılarak hüküm verilmiş olması.
    d) Duruşma tutanakları ile hüküm veya kararların değiştirilmiş yahut tahrif edilmiş veya söylenmeyen bir sözün hüküm ya da karara etkili olacak şekilde söylenmiş gibi gösterilmiş ve buna dayanılarak hüküm verilmiş olması.
    e) Hakkın yerine getirilmesinden kaçınılmış olması.” düzenlemesi bulunmaktadır.
    10. Somut olayda HMK’nın 46. maddesinde sınırlı sayıda belirtilen sorumluluk sebeplerinden hiçbiri bulunmadığından ve hâkimlerin yargılama faaliyetinden dolayı tazminat şartları oluşmadığından Özel Dairece davanın reddine karar verilmesi yerindedir.
    11. Hâl böyle olunca, yapılan açıklamalara, dosyadaki tutanak ve kanıtlara, bilgi ve belgelere, Daire kararında açıklanan gerektirici nedenlere, delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, usul ve yasaya uygun olduğu tespit edilen Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin ilk derece mahkemesi sıfatıyla verdiği kararın onanması gerekir.
    III. KARAR
    Açıklanan sebeplerle;
    Taraf vekillerinin temyiz itirazlarının ayrı ayrı reddi ile Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin ilk derece mahkemesi sıfatıyla verdiği kararın ONANMASINA,
    Harç peşin alındığından harç alınmasına yer olmadığına,
    25.12.2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.