Danıştay 8. Daire, belediyeden çalışma izni olmadan yolcu taşımacılığı iddiasıyla araca uygulanan 60 günlük trafikten men cezası davasında ücretli taşıma ve geçici izin belgesi gerekliliğini tartışarak istinaf kararının temyizen incelenmesini ele almıştır.
Özet: Davacı tarafından, maliki olduğu aracın belediyeden izinsiz yolcu taşımacılığı yaptığı gerekçesiyle 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada, ilk derece mahkemesi, bedelsiz ve tek seferlik yardım taşıması olduğu iddiasını kabul ederek işlemi iptal etmişken; bölge idare mahkemesi, aracın satılması veya arızalı olmasının belgesiz taşımacılığı haklı kılmadığını ve yönetmelik gereği geçici izin belgesi alınmadığını belirterek trafikten men işleminin hukuka uygun olduğuna karar vermiş ve davayı reddetmiştir; davacı ise temyiz dilekçesinde, taşımanın ticari maksatla değil, çocukların mağdur olmaması adına bedelsiz ve bir defaya mahsus yapıldığını ileri sürmektedir.
Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2023/6634 E.  ,  2025/1167 K.
"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/6634
Karar No : 2025/1167
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVACI):...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, maliki olduğu ... plakalı araç ile ilgili belediyeden çalışma izni/ruhsatı alınmadan belediye sınırları dahilinde yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle Karayolları Trafik Kanunu'nun EK 2/3-a maddesi uyarınca 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:...sayılı kararında; davacı tarafından, dava dilekçesinde, sporcuları antrenmana getiren ... plakalı aracın dava dilekçesi ekinde sunulan araç teslim tutanağı uyarınca satılarak başkasına teslim edildiği, tanışıklık nedeniyle sporcuların antrenmandan alınmasının rica edilmesi üzerine, hiçbir bedel alınmaksızın sadece o gün için sporcuların salondan alınarak evlerine bırakıldığının iddia edildiği, davalı idarenin savunma dilekçesi ekinde bulunan CD'nin incelenmesi neticesinde, araçta bulunan sporcuların "kendi servislerinin arıza yaptığını, normalde üstünde TOFAŞ yazan servis ile evlerine gittiklerini" beyan ettiği hususları birlikte değerlendirildiğinde, davacının iddialarının hayatın olağan akşına uygun ve itibar edilebilecek nitelikte olduğu ve davalı idare tarafından, davacının iddiasının aksine, araçta bulunan yolcuların, korsan taşımacılık kapsamında araçta bulunduğunu ortaya koyan başka herhangi bir bilgi ve belge sunulmadığı, davacının belediyeden izin ve ruhsat almadan belediye sınırları dahilinde yolcu taşımacılığı yaptığının somut bilgi ve belgelerle ortaya konulmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararında; izin sahibi aracın, davacının iddia ettiği gibi satılmış olmasının ya da denetim esnasında belirtildiği üzere arızalı bulunmasının güzergah izin belgesi bulunmaksızın yolcu taşımacılığı yapılmasını haklı göstermeyeceği, kural dışı taşımacılığa mazeret olarak ileri sürülemeyeceği, öte yandan, Bursa ili için Bursa Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından ilan edilen Bursa Büyükşehir Belediyesi Taksi - Dolmuş – Minibüs- Servis Araçları ve Özel Toplu Taşıma Araçları Yönetmeliği'nin 16. maddesinde, servis araçlarının bakım, onarım ve tamiri tamamlanıncaya kadar "geçici izin belgesi" alınmasının öngörüldüğü, bakılan davada; taşıma yapan ve geçici taşıyıcı olduğu belirtilen ikame araç için "geçici izin belgesi" alınmadığı, belgesiz taşımacılık yaptığı sabit olan davacıya ait aracın, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davalı idarenin istinaf isteminin kabulü ile, ...İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, Tofaş Spor Kulübü sporcularının sportif faaliyetler için ... plakalı araç ile taşındığı, dosyada mevcut araç teslim tutanağından da anlaşılacağı üzere idari işlemin tesis edildiği 20/01/2022 tarihinde sporcuları antrenmana götüren ... plakalı aracın saat 17:55' de satılarak başkasına teslim edildiği, sporcuların antrenmandan alınmaları için tanışıklık nedeniyle yardım istenmesi üzerine, çocuk olan sporcuların mağdur olmamaları için, sadece o gün ve bir defaya mahsus, hiçbir bedel alınmaksızın spor salonundan evlerine bırakılmak istendiği sırada denetimin gerçekleştiği trafikten men cezasının tesis edilebilmesi için yolcu taşımanın ücret karşılığında yapılması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, yapılan denetimde Avrupa Konseyi Bulvarı Otokop önünde durdurulan aracın, izinsiz faaliyet gösterdiğinin anlaşıldığı, araç içinde bulunan kişilerin TOFAŞ Spor Kulübü oyuncuları olduğu, bu nedenle 2918 sayılı Kanun'un Ek2/3-a maddesi uyarınca 60 gün aracın trafikten men edildiği, davacının aracı başkasına verdiği ve ticari kullanımı bilmediğine ilişkin iddialarının kabul edilebilir olmadığı, dava konusu işlemlerin hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 20/02/2025 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY :
(X)- Dava dosyasında mevcut bilgi ve belgeler birlikte incelendiğinde; normal şartlarda Tofaş Spor Kulübü sporcularının sportif faaliyetler için ... plakalı araç ile taşındığı, dosyada mevcut 20/01/2022 tarihli araç teslim tutanağından bu aracın satılarak başkasına teslim edildiğinin anlaşıldığı, trafik olay tutanağı ve araç men tutanağında sporcuların bedel karşılığında taşındığına ilişkin bir tespite yer verilmediği, üstelik davalı idarenin savunma dilekçesi ekinde bulunan CD'nin incelenmesi neticesinde de, araçta bulunan sporcuların "kendi servislerinin arıza yaptığını, normalde üstünde TOFAŞ yazan servis ile evlerine gittiklerini" beyan ettiği hususları birlikte değerlendirildiğinde, zorunlu olarak uyuşmazlık konusu araç ile yapıldığı anlaşılan taşımacılığın, sürekli nitelik arz etmeyen/ arızi nitelikte olduğu anlaşıldığından tesis edilen trafikten men cezasında hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği görüşü ile çoğunluk kararına katılmıyorum.