Boşanma nedeniyle aile konutu niteliğini kaybeden taşınmazın tapu iptali ve tescil davasının konusuz kalması ve bu sebeple hükmün bozulması.
Özet: Diğer eşin açık rızası alınmaksızın yapılan aile konutu tasarrufu nedeniyle tapu iptali ve tescil ile aile konutu şerhi konulması talebini içeren bu davada, 4721 sayılı Kanunun 194. maddesi uyarınca aile konutu korumasının evlilik birliğinin boşanma ile sona ermesiyle ortadan kalktığı belirtilerek, yargılama sürecinde tarafların boşanması üzerine dava konusu taşınmazın aile konutu niteliğini yitirdiği anlaşılmış; bu nedenle ilk derece mahkemesince "karar verilmesine yer olmadığına" hükmedilmesi, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin ise dava tarihindeki haklılık durumlarına göre yeniden tayin edilmesi gerektiği gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.
2. Hukuk Dairesi         2025/1541 E.  ,  2025/8167 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi
DAVA TÜRÜ : Tapu İptali ve Tescil-Aile Konutu Şerhi Konulması
İLK DERECE MAHKEMESİ : Terme 2. Asliye Hukuk (Aile) Mahkemesi
SAYISI : 2021/125 E., 2024/95 K.
Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesince verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davalı ... vekili tarafından tamamı yönünden temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
Dava, tapu iptali ve tescil ile aile konutu şerhi konulması istemine ilişkindir. Aile konutunun, hak sahibi eş tarafından devri ve konut üzerindeki hakların sınırlandırılması, diğer eşin açık rızasına bağlıdır. Bu rıza alınmadan konutla ilgili yapılan tasarruf işlemi geçersizdir. Bu geçersizliği, rızası gereken eş konutun bu vasfını devam ettirmesi koşuluyla evlilik birliği süresince ileri sürebilir. Evlilik, boşanma yahut da iptal kararıyla sona ermiş ise 4721 sayılı Kanun'un 194 üncü maddesinin "Aile Konutuna" sağladığı koruma da sona erer, diğer eşin rızası alınmadan yapılan tasarruf işlemi yapıldığı andan itibaren geçerlilik kazanır. Toplanan delillerden, tarafların yargılama sırasında 14.05.2025 tarihinde kesinleşen kararla boşandıkları anlaşılmaktadır. Evlilik boşanma ile sona erdiğine göre dava konusu taşınmaz aile konutu olma niteliğini kaybetmiştir. Bu husus gözetilerek konusuz kalan dava hakkında "Karar verilmesine yer olmadığına" dair karar vermek ve yargılama giderleri ile vekâlet ücretini, dava tarihi itibariyle tarafların haklılık durumları dikkate alınarak, tayin ve takdir etmek üzere hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2.İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde temyiz edenlere iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
02.10.2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.