kayseri bölge adliye mahkemesinin trafik sigorta sözleşmesi kaynaklı araç değer kaybı tazminatı davasına ilişkin istinaf inceleme kararı.

Kayseri Bölge Adliye Mahkemesinin trafik sigorta sözleşmesi kaynaklı araç değer kaybı tazminatı davasına ilişkin istinaf inceleme kararı.

Özet: Bir trafik kazasında tam kusurlu bulunan davalıya ait aracın neden olduğu hasar sonucunda, davacı aracında oluşan değer kaybı talebiyle açılan davada ilk derece mahkemesi, davacıya 133.135,00 TL değer kaybı tazminatının davalı sigorta şirketi yönünden poliçe limitiyle sınırlı, diğer davalı araç sahibi yönünden ise tam olarak müştereken ve müteselsilen ödenmesine karar vermiş; bu karar, davalı araç sahibi tarafından, bilirkişi raporunda değer kaybı hesaplamasında baz alınan aracın piyasa değerinin gerçeği yansıtmadığı ve fahiş olduğu gerekçesiyle istinaf edilmiştir.

T. C.

KAYSERİ

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

3. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: 2024/2709

KARAR NO: 2026/474

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

NUMARASI: 2023/771 Esas, 2024/968 Karar

DAVANIN KONUSU: Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)

DAVA TARİHİ: 16/08/2023

İSTİNAF KARARININ

VERİLDİĞİ TARİH: 05/03/2026

YAZILDIĞI TARİH: 16/03/2026

Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/771 Esas ve 2024/968 Karar sayılı ilamı davalı ...Limited Şirketi vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine istinaf incelemesi için Dairemize gönderilmekle dosyadaki tüm bilgi ve belgeler incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLÜP GÖRÜŞÜLDÜ:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkiline ait ... plaka sayılı araç ile davalı ...A.Ş. tarafından sigortalanmış olan, diğer davalı ... Limited Şirketi'ne ait ...plaka sayılı aracın çarpışması sonucu maddi hasarlı trafik kazası gerçekleştiğini, tanzim edilen trafik kaza tespit tutanağına göre ...plaka sayılı aracın tam kusurlu olduğunu, müvekkiline ait aracın kaza tarihinde henüz bir yaşında ve kazasız bir araç olduğunu, kaza sebebiyle 78.261,17 TL'lik hasar kaydı oluştuğunu ve aracın ağır hasar aldığını, kazadan dolayı müvekkilinin aracının serviste kaldığını ve bu süreçte kullanılamadığını, müvekkilinin uğradığı zararın giderilmesi için davalı sigorta şirketine başvurduklarını ancak yanıt alamadıklarını, yapılan arabuluculuk görüşmelerinden de sonuç alamadıklarından bahisle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 50.000,00 TL'lik değer kaybının kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalılardan alınarak müvekkile verilmesine, yargılama giderlerinin davalılara tahmiline karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.

Davalı ...A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle: meydana gelen trafik kazasına konu ...plaka sayılı aracın müvekkili şirket nezdinde ... poliçe numarasıyla 13/12/2021 - 13/12/1022 tarihleri arasında ZMMS ile sigortalı olduğunu, poliçe limitinin araç başına 43.000,00 TL olduğunu, müvekkili şirketin meydana gelen kaza ile ilgili olarak ödeme yaptığını ve yapılan bu ödeme ile müvekkili şirketin sorumluluğu kalmadığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla yapılan ödemelerin poliçe limitinden düşülmesi gerektiğini, müvekkili şirket tarafından hasar gören araca yönelik ... hasar dosyası kapsamında 29/11/2022 tarihinde 78.389,90 TL ödeme yapıldığını, tarafların kusur oranlarının tespiti için dosyanın adli tıp kurumuna gönderilmesi gerektiğini, davacı taleplerinin fahiş olduğunu, davacıya ait aracın daha önce başka bir kazaya karışıp karışmadığı hususunun araştırılmasını, davacının taleplerinin haksız ve hukuki mesnetten yoksun, fahiş ve kabul edilebilir olmadığını belirterek davacının maddi tazminat taleplerinin reddine, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.

Davalı ... Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; kusur oranlarının bilirkişi marifetiyle yeniden belirlenmesinin hakkaniyete uygun olacağını, davanın konusunu oluşturan kaza sebebiyle kazanın meydana geldiği tarih olan ... tarihi ile davacının aracının servisten çıktığı 28/09/2022 tarihi arasında davacının araçsız kalması sebebiyle Kayseri 8. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2023/771 Esas sayılı dosyasında ikame araç bedeli talep ettiklerini, davacının fahiş miktarlarda tazminat talebinde bulunduğunu, davacının talep ettiği değer kaybının herhangi bir dayanağı olmaması nedeniyle kötü niyetli olduğunu belirterek açılan davanın müvekkili şirket yönünden reddine karar verilmesini, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda;

"DAVANIN KISMEN KABULÜ ile,

1-133.135,00-TL değer kaybı tazminatının davalı ...A.Ş. yönünden bakiye poliçe limiti 21.610,10-TL ile sınırlı olmak ve KTK 99. maddesi uyarınca 29/05/2023 tarihinden itibaren faiz işletilmek koşuluyla, davalı ...Limited Şirketi yönünden 133.135,00-TL'nin tamamından sorumlu olmak ve kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren faiz işletilmek koşuluyla yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, davalı ...A.Ş yönünden 28.389,90-TL'lik fazlaya ilişkin talebin reddine, ..." dair karar verildiği görülmüştür.

Bu karar davalı ... Ltd. Şti. vekili tarafından istinaf edilmiştir.

TARAFLARCA İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:

Davalı... Ltd. Şti. vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesi kararının hukuka aykırı olduğunu, alınan bilirkişi raporunda kaza tarihi itibariyle aracın yetkili satıcılarda sıfır modellerinin mevcut olduğunu, o dönemdeki liste fiyatlarının 1.214,000,00 TL olduğunu, bu bedele kaşın bilirkişi raporunda aracın değer kaybını hesaplarken 1.433.000,00 TL meblağdan yola çıkılarak değer kaybı hesaplaması yapılırken gerçek değer kaybı tutarından çok daha fazla bir miktara ulaşıldığını, müvekkilinin kusur oranının belirlenirken de gerekli incelemelerin yapılmadığını, hüküm kurulurken itirazlarının hiçbirinin değerlendirmeye alınmadığını, müvekkiline yükletilen kusur oranı gerçeği yansıtmadığını, yapılan bu hatalı tespitin müvekkili açısından telafisi güç zararlara sebebiyet verdiğini, davacının her ne kadar ...A.Ş.'ye göndermiş olduğu ihtarda 300.000,00 TL'si bedel kaybı olmak üzere toplamda 344.000,00 TL gibi zararın boyutlarını kesinlikle yansıtmayan fahiş miktarı talep etmiş olsa da karşı karşı tarafa ait ... marka ... model aracın ... tarihli servis bilgi formu incelendiğinde onarımı / değişimi gerçekleştirilen parçaların toplam değerinin 56.925,00 TL tuttuğunu ve işçilik ve KDV ile beraber bu miktarın toplamda 78.261,00 TL tuttuğunu, yapılan onarım bedeli ile talep edilen miktar arasındaki astronomik farkın göz önüne alındığında istenilen tazminatın fahiş olduğu ve zararın boyutunu yansıtmadığını, dava öncesine ait herhangi bir değer kaybı eksper raporu bulunmadığını, dava konusu trafik kazası sonrasında davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybının da gerçek zarar kalemlerinin mesuliyeti sigorta şirketine ait olacağını belirterek arz ve izah edilen nedenlerle istinaf başvurularının kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesi ve istinaf incelemesi sonuçlanıncaya kadar icra takibinin geri bırakılmasına karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Yukarıda ayrıntılı bilgileri yazılı Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 22/10/2024 tarihli, 2023/771 Esas ve 2024/968 Karar sayılı gerekçeli kararına karşı davalı ...Limited Şirketi vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş ve dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize tevzi edilmiş olmakla dosya incelendi.

Duruşma açılmasını gerektiren sebepler bulunmadığından HMK'nın 353 ve 355. maddeleri gereğince inceleme ve müzakereler dosya üzerinden yürütülmüştür.

6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince tarafların istinaf sebepleri ve kamu düzenine ilişkin hususlar ile bağlı kalınarak ilk derece mahkemesine ait dava dosyası esas bakımından incelendiğinde;

İstinaf incelemesine konu dava, trafik kazasından kaynaklanan araç değer kaybı zararının tazmini istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulü ile, 133.135,00 TL değer kaybı tazminatının davalı ...A.Ş. yönünden bakiye poliçe limiti 21.610,10-TL ile sınırlı olmak ve KTK'nın 99. maddesi uyarınca 29/05/2023 tarihinden itibaren faiz işletilmek koşuluyla, davalı ...Limited Şirketi yönünden 133.135,00 TL'nin tamamından sorumlu olmak ve kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren faiz işletilmek koşuluyla yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine ve davalı ...A.Ş yönünden 28.389,90 TL'lik fazlaya ilişkin talebin reddine dair karar verilmiştir. Bu karara karşı davalı ...Ltd. Şti. vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

6098 sayılı TBK'nın 49. maddesine göre; kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Bilindiği üzere, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. maddesi uyarınca bir motorlu aracın işletilmesinin bir kişinin ölümüne, yaralanmasına veya bir şeyin zararına sebep olması halinde motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüs sahibi bu zarardan müşterek ve müteselsilen sorumlu tutulmuştur. Aynı Kanun'un 3. maddesi uyarınca aracın maliki işleten sayıldığından araç malikinden maddi ve manevi zararın tazmini talep edilebilir. Öte yandan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 91. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nda, sigortacı poliçede belirtilen aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceği, düzenlenmiştir. Dolayısıyla davacının maddi zararını kazaya karışan ...plaka sayılı aracın maliki davalı ...Ltd. Şti.'nden ve bu aracın kaza tarihi itibarı ile zorunlu mali mesuliyet sigortacısı olan davalı ...A.Ş.'den isteme hakkı vardır.

-Kusura ilişkin incelemede;

Dosya kapsamına göre ... tarihinde davalı ...Ltd. Şti.'ne ait, dava dışı ...'ın sevk ve idaresindeki ...plaka sayılı araç ile davacının sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araç arasında davaya konu maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği, araç sürücüleri tarafından düzenlenen maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağından kaza yeri krokisinin tam olarak anlaşılamaması nedeniyle ilk derece mahkemesince kaza mahallinde uzman bilirkişi marifetiyle keşif yapıldığı, mahkemece makine mühendisi bilirkişiden alınan 02/05/2024 tarihli bilirkişi raporuna göre; davalı ...Ltd. Şti.'ne ait araç sürücüsü ...'ın ... istikametinden ... Caddesi'ne doğru ... kavşakta iken ... kavşaktan çıkmadan önce sağından gelen araç trafiğini kontrol etmemesi, hızını ayarlamaması, kendisine hitaben "DUR" levhasına uymaması, ilk geçiş hakkını ana yoldan gelen araca vermemesi ve kavşaktan çıkarken aracın doğrultu değiştirme manevrasını hatalı yapması nedeniyle 2918 sayılı KTK'nın 46/b ve c, 52/b, 84f ve g maddeleri ile Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 101/b, ve 157/6 ve 7. maddeleri uyarınca asli kusurlu olduğu, davacıya atfı kabil kural ihlalinin bulunmadığı yönünde kanaat bildirildiği, trafik kaza tespit tutanağı, davacı asilin keşif mahallinde alınan beyanları ve dosya kapsamındaki diğer delillerin bilirkişi raporu ile uyumlu olduğu, bu raporun mevzuat hükümlerine uygun, hüküm vermeye ve denetime elverişli olması nedeniyle ilk derece mahkemesince benimsenerek hükme esas alınmasında isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla davalı ...Ltd. Şti. vekilinin kusura ilişkin istinaf itirazları yerinde görülmemiştir.

-Araç değer kaybı zararına ilişkin incelemede;

İlk derece mahkemesince ... Merkezi'nden celp edilen hasar kayıtlarına göre davacıya ait ... marka, ... model ...renk ... model benzin yakıtlı ve otomatik vitesli aracın eldeki davanın konusu olan trafik kazasından önce her hangi bir kazasının olmadığı görülmektedir. 02/05/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle, davacıya ait ... plaka sayılı aracın dosyada bulunan ... tarihli ekspertiz raporu ile ... kaza tarihindeki hasar fotoğrafları ve hasarları incelendiğinde kaza nedeniyle toplam onarım maliyetinin 98.886,22 TL olduğu, ekspertiz raporundaki hasar tespitine iştirak ettiği, kaza tarihi itibarı ile aracın tamirinin ekonomik olduğunu, aracın "taşıyıcı ön sol, porya ön sol, sol ön çamurluk" değişim işlemleri ve "sol marşbiyel, sol ön podya sacı, sol ön çamurluk," boya işlemlerinin dava konusu araçta değer kaybına sebep olacağı, söz konusu kaza nedeniyle araçta değer kaybına neden olan ... tarihli "taşıyıcı ön sol, porya ön sol, sol ön çamurluk" değişim işlemleri ve "sol marşbiyel, sol ön podya sacı, sol ön çamurluk" boya işlemleri ve hasar miktarı dikkate alındığında; aracın modeli, markası, kaza tarihindeki yaşı, kilometresi, ... sitesi, yetkili servis bayileri ve serbest piyasa gerçekleri dikkate alınarak Kayseri İli'nde faaliyet gösteren yetkili servis ... ve ... firmalarından alınan bilgiler ile Türkiye çapında faaliyet gösteren araç alım satımına ilişkin internet sitelerinden yapılan araştırmalar neticesinde ... kaza tarihi itibarıyla aracın hasarsız değerinin 1.433.135,00 TL olduğu, bu aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp onarılmasından sonra 1.300.000,00 TL'ye alıcı bulabileceği, "Araç Değer Kaybı = Araç Hasarsız Değeri - Araç Hasarlı Değeri" formülü uyarınca serbest piyasa rayicine göre aracın kazadan önceki değeri ile kazadan sonraki değeri arasında 1.433.135,00 - 1.300.000,00 = 133.135,00 TL fark bulunduğu, dolayısıyla davacının bu miktar kadar değer kaybı zararı bulunduğu tespit edilmiştir.

Değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmaktadır.

Dosya kapsamında davacıya ait aracın hasar bedeli ve değer kaybı zararının ayrıca ikame araç zararının belirlenmesi amacıyla bilirkişiden alınan 02/05/2024 tarihli bilirkişi raporunda davacıya ait araç bakımından 133.135,00 TL araç değer kaybı belirlenmesinin ve ilk derece mahkemesinin bu rakamı esas alarak davanın kabulüne kararı verilmesinin doğru olup davalının aksi yöndeki istinaf itirazlarının yerinde olmadığı ve reddedilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.

-Araç değer kaybı zararından sigorta şirketinin sorumlu olduğuna ilişkin istinaf itirazının incelemede;

İlk derece mahkemesince davacının davalı ...Ltd. Şti. yönünden 10/07/2024 tarihli ıslah dilekçesi ile talebini 133.135,00 TL'ye çıkarması nedeniyle bu davalının sorumluluğunun 133.135,00 TL olduğu, trafik kaza tarihi itibariyle ZMMS teminat limitinin 100.000,00 TL olduğu, davalı sigorta şirketi tarafından hasar dosyası kapsamında 78.389,90 TL ödeme yapıldığı, bu hususun aracın tramer kayıtlarından da anlaşıldığı, bu nedenle dava sigorta şirketinin teminat limitinden bakiye 21.610,10 TL kaldığı, bunun üzerindeki değer kaybı zararından sorumluluğu bulunmadığı, dava dilekçesinde 50.000,00 TL değer kaybının her iki davalıdan talep edildiği nazara alınarak davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun 21.610,10 TL ile sınırlı olduğu kabulünün dosya kapsamına uygun olduğu ve bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmıştır. Yukarıda sözü edilen mevzuat hükümleri ile mevcut delillere göre sigorta şirketi ile araç işleteni arasında müteselsil sorumluluk bulunduğu da gözetildiğinde davalı ...Ltd. Şti. vekilinin aksi yöndeki istinaf itirazları yerinde görülmemiştir.

6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesinde belirtilen koşulların varlığı halinde, incelenen ilk derece mahkemesine ait dava dosyasındaki kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılması durumunda istinaf incelemesi sırasında istinaf talebinin esastan reddine karar verileceği düzenlenmiştir. Bu durum istinaf incelemesi sırasında duruşma yapılmadan karar verilebilecek haller kapsamında yer almaktadır.

Hal böyle olunca yukarıda açıklanan nedenler ve tüm dosya içeriğine göre; istinaf başvurusunda bulunanın sıfatı ve istinaf nedenleriyle sınırlı olarak yapılan inceleme üzerine; ilk derece mahkemesince taraflarca gösterilen delillerin toplanmasında, değerlendirilmesinde esas ve usul bakımından hukuka aykırılık bulunmadığı ve davalı ...Ltd. Şti. vekilinin tüm istinaf nedenleri yerinde görülmediğinden 6100 sayılı HMK'nın 353/1. fıkrası (b-1) bendi uyarınca istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM : Yukarıda açıklanan gerekçelerle;

1-)Davalı ...Ltd. Şti.'nin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,

2-)İstinaf başvurusu nedeniyle alınması gereken 9.094,45 TL istinaf karar harcından davalı tarafından başvuru sırasında peşin yatırılan 2.273,61 TL harcın mahsubu ile eksik kalan 6.820,84 TL istinaf karar harcının istinaf eden davalıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,

3-)İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından istinaf vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

4-)Davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına,

5-)İstinaf yargılaması bakımından davalı tarafça yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının HMK'nın 333. maddesi, Yönetmeliğin 207/1. maddesi ve HMK Gider Avansı Tarifesi'nin 5. maddesi hükümleri uyarınca yatırana iadesine,

6-)Kararın kesin olması nedeniyle taraflara tebliği, harç ve avans iadesi işlemlerinin HMK'nın 302/5 ve 359/3. maddeleri uyarınca ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,

Dair, tarafların yokluğunda, HMK'nın 353/1-b/1 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, 6100 sayılı HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 05/03/2026