Ticaret sicilinden resen terkin edilen şirketlerin ihyası davasında, Anayasa Mahkemesinin ilgili süreyi iptal kararı sonrası ilk derece mahkemesi direnme kararının Yargıtayca onanması.
Özet: Yargıtay, tasfiye süreçleri eksik tamamlandığı ve adres tespit edilememesi gerekçesiyle ticaret sicilinden hukuka aykırı şekilde resen terkin edilen iki şirketin, tüzel kişiliklerinin fiilen sona ermediği ve ilgili kanun maddesindeki ihya için öngörülen beş yıllık sürenin Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edildiği dikkate alınarak, devam eden bir dava nedeniyle hukuki kişiliklerinin ihyasına yönelik ilk derece mahkemesinin direnme kararını temyiz itirazlarını reddederek onamıştır.
11. Hukuk Dairesi         2025/4250 E.  ,  2025/6655 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2022/529 Esas, 2022/714 Karar
İlk Derece Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
KARAR
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; ihyasını talep ettikleri dava dışı ... Madencilik İnş. Malz. Kim. Mad.ve Petrol Ürn. Dağ. San. Ltd. Şti. ve ... Reklam ve ... Matbaa Kırtasiye Bilg. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nde pay sahibi olduğunu, her iki şirketin de sicilden terkin edildiklerini, şirketlerin tüzel kişiliklerinin ticaret sicilinden silinme ile sona erdiğini, tüzel kişiliğin sona ermesi için de tasfiye işlemlerinin eksiksiz tamamlanması gerektiğini, bu işlemlerin eksik kalması hâlinde tüzel kişilik ticaret sicilden silinse bile şirketin tüzel kişiliğinin sona erdiğinin kabulünün olanaksız olduğunu, müvekkil adına kurulan şirketlerin usulsüz şekilde terkin edildiğini ve resen terkinden haberdar olunmadığını, İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/295 E. sayılı dosyasında bu şirketlerin ihyası için dava açılması şeklinde ara karar oluşturulduğunu, bu ara karar gereği eldeki davanın açılması gerektiğini ileri sürerek bahsi geçen dava dışı şirketlerin ihyasına karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığını, müvekkilinin mahkeme hükmü olmaksızın bir şirketi tekrar sicile tescil yükümlülüğünün bulunmadığını ve davanın açılmasına sebep olmadığından yargılama gideri ve vekâlet ücretinden sorumlu tutulamayacağını savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesince, İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü tarafından şirketlerin 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) geçici 7. maddesi uyarınca adreslerinin tespit edilememesi nedeniyle madde kapsamına alındıkları, 18.02.2015 tarihinde resen terkin işlemlerinin yapıldığı, şirketlerin ticaret sicilinden terkin işleminin usulsüz olduğu, davalı Kurum tarafından ihyası talep edilen şirketlerin resen terkin kapsamına alınarak sicilden terkin edilmesi işleminin usul ve yasaya uygun olmadığı, bu itibarla hak düşürücü sürenin uygulanmasının mümkün olmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün ... sicil numarasında kayıtlı ... Madencilik İnşaat Malzemeleri Kimyevi Maddeler ve Petrol Ürün. Dağ. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile ... sicil numarasında kayıtlı ... Reklam ve Organizasyon Matbaa Kırtasiye Bilgisayar San. ve Tic. Ltd. Şti’nin İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/295 E. sayılı dosyada yürütülen yargılama ile sınırlı olarak ihyalarına, bu hususun her iki şirketin ticaret siciline tesciline, bu kararın ticaret sicilinde tescil ve ilânına gerekçesiyle eski hükümde direnilmesine, bu çerçevede davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekilince temyiz edilmiştir.
IV. TEMYİZ
1.Hukuk Genel Kuruluna Gönderme Kararı
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 373/5 hükmü gereğince Dairemizce yapılan incelemede, Daire kararının yerinde olduğu belirtilerek temyiz incelemesi yapılmak üzere dosyanın Hukuk Genel Kuruluna gönderilmesine karar verilmiştir.
2.Hukuk Genel Kurulu Kararı
Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 18.06.2025 tarihli ve 2024/11-152 E., 2025/372 K. sayılı ilâmı ile 13.01.2011 tarihli ve 6102 sayılı Kanun’a 26.06.2012 tarihli ve 6335 sayılı Kanun’un 38. maddesiyle eklenen geçici 7. maddesinin onbeşinci fıkrasının 5. cümlesinde yer alan “silinme tarihinden itibaren beş yıl içinde” ibaresinin Anayasa Mahkemesinin 22.06.2023 tarihli ve 2023/33 E., 2023/117 K. sayılı kararı ile iptal edildiği, bu iptal kararının Resmî Gazete'de yayımlandığı tarih olan 15.09.2023’de yürürlüğe girdiği belirtilerek sonradan yürürlüğe giren iptal kararı doğrultusunda inceleme yapılmak üzere temyiz itirazlarının incelenmesi için dosyanın Dairemize gönderilmesine karar verilmiştir.
3.Hukuk Genel Kurulu Sonrası İnceleme
V. TEMYİZ
A. Dava ve Hukuki Nitelendirme
Dava, 6102 sayılı Kanun'un geçici 7. maddesine göre terkin edilen şirketin derdest dava dosyası nedeniyle tüzel kişiliğinin ihyası istemine ilişkindir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda (direnme kararında) bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına ve HMK'nın 369/1 hükmü ve 371. maddesinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre usul ve yasaya uygun İlk Derece Mahkemesinin direnme kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.
VI. SONUÇ: Yukarda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile İlk Derece Mahkemesince verilen direnme kararının HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, 05.11.2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.