Kambiyo senetlerinden kaynaklanan itirazın iptali davasında, banka tarafından tahrifat şerhi düşülen çeklerin geçerliliği ve taraflar arasındaki sulh iddiasının değerlendirilmesi.
Özet: Davacı, keşideci parafı bulunmayan tarih ve miktar tahrifatı gerekçesiyle banka tarafından ödemesi yapılmayan iki adet çeke dayanarak başlattığı ilamsız icra takibine davalıların yaptığı itirazların iptalini talep ederken; davalılar ise söz konusu çeklerin tahrifata uğradığını, esasen altta yatan iş makinesi tamir bedelinin davacı tarafın babasıyla yapılan sulh ve ibra sözleşmesiyle 80.000 TL karşılığında ödendiğini, çeklerin bu nedenle geçersiz olduğunu ve ayrıca tamir hizmetinin ayıplı yapılması nedeniyle zarara uğradıklarını belirterek davanın reddini talep etmişlerdir.

T.C. İSTANBUL 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/97 Esas
KARAR NO : 2026/138
DAVA : İtirazın İptali (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 14/02/2024
KARAR TARİHİ : 25/02/2026
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı ...nin keşidecisi olduğu; ... adına düzenlenmiş olan ... Seri Numaralı 60.000,00-TL tutarlı ve ... Seri Nolu ve 40.000,00-TL tutarlı 2 adet çek ... tarafından ...'e ciro edildiğini ve ...'ün de bu çekleri Müvekkiline ciro ettiğini, müvekkilinin ise 40.000,00-TL tutarındaki çekin ödeme günü olan 20.11.2023 tarihinde çekin karşılığını almak için ... A.Ş.'ye gidip çeki bankaya ibraz ettiğinde banka görevleri tarafından çekin arka yüzüne; "20.11.2023 tarihinde ibraz edilen ilgili çek, keşide tarihi ve meblağında yapılan değişiklikler, keşideci tarafından paraflanmadığından tahrifat nedeni ile işleme alınmamıştır." Şeklindeki şerh düşülerek Müvekkiline ödeme yapılmadığını, bunun üzerine müvekkilinin 31.11.2023 keşide tarihli ve 60.000,00-TL tutarındaki çeki de 20.11.2023 tarihinde aynı bankaya ibraz ettiğini ve bu çeke de banka görevlileri tarafından aynı şerh düşülerek bu çek için de Müvekkiline herhangi bir ödeme yapılmadığını, Bankanın Müvekkiline ödeme yapmamasının neticesinde, tarafımızca 25.12.2023 tarihinde Davalı Keşideci ... ve Davalı Ciranta ... adına ilamsız icra takibi başlatıldığını ve mezkur takip davalıların süresinde yapmış olduğu itirazlar neticesinde durdurulduğunu belirterek, .... İcra Müdürlüğü'nün 2023/... Esas Sayılı dosyası üzerinden başlatılan takibe itirazların iptaline ve takibin devamına, Asıl alacağın %20’ sinden aşağı olmamak üzere, davalılar aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının müvekkillerine ...nin keşideci olduğu ve ... adına düzenlenmiş olan ... numaralı 60.000,00 TL ve ... Seri Nolu ve 40.000,00 TL tutarlı çeklerin önce ... ... ardından ise davalı müvekkil ...'e ciro edildiğini beyan ettiğini, daha sonra çekleri bankaya ibraz edildiğinde çeklerin tahrifata uğradığı ve bu sebeple banka tarafından ödeme yapılmadığını bunun üzerine ise icra takibi başlatıldığı ve itiraz neticesinde iş bu davayı ikame ettiklerini, çeklerde tahrifat olmadığını, davalıların sebepsiz zenginleştiğini ve icra inkar tazminatlarını öne sürdüğünü, müvekkillerinin aslında ortak olup beraber iş makinası kiralama, inşaat ve bir çok alanda faaliyet gösterdiklerini, müvekkillerin iş makinesi arıza verince söz konusu arızanın giderilmesi için çekteki cirantalardan ... ve davacı yan ...'nun işletmiş olduğu tamir dükkanında iş makinesinin şanzımanını yaptırmaya karar verdiklerini, taraflar bu iş karşılığı olarak bir sözleşme yaptığı ve davacı yan işi çok kısa sürede bitireceğini vadedildiğini, müvekkillerinin söz konusu iş makinesini günlüğü neredeyse 15.000,00-TL'ye kira verdiğini ve oradan gelen para ile geçim sağladıklarını, taraflar arasında sulh ve ibra olmuşken, bu haksız bir takibin anlamlandırılamadığını, davacının 1 haftada teslim etmesi gereken şanzımanı 45-50 gün boyunca oyaladığını ve teslim etmediğini, bunun üzerine verilen çekler ile ilgili taraflar bir sözleşme imzaladıklarını, davacının çekleri tahrifata uğrattıklarını gösterip çekleri çöpe attığını, bunun üzerine ise müvekkilerinin ... hesabına ''şanzuman revizyon bedeli'' adı altında tarafların üzerinde anlaştığı 80.000,00-TL göndermiş bunun üzerine açıklama olduğu ve vergiye girecekleri bahanesiyle parayı iade ettiklerini, ardından müvekkilinin ...NUN hesabına 80.000,00 TL açıklamasız gönderdiğini ve bunun karşılığında ise taraflar çeklerin Tahrifata uğradığı ve 80.000 TL karşılığında sulh ve ibra olduklarını müvekiller ile birlikte davacı yanın babası olan ... ile imza altına aldıklarını, söz konusu şanzuman araca takıldığında müvekkilinin şoka uğradığını, aracın yürümediğini ve söz konusu duruma ilişkin olarak ... yetkili servisi yol müdahale geldiğini ve aracı uygun yere çekilecek kadar yürüttüğünü, müvekkilinin başka bir servise şanzumanı götürdüğünde ise içinden parça çalındığını ve parçaları yanlış yere takmak suretiyle kırdıklarını söylediğini ve müvekkilinin 5.000 EURO karşılığında tekrardan yaptırdığını, tarafların ...'nun hakkı ile yapmadığını ve ...na ait hesaba 21.10.2023 tarihinde gönderilen 80.000,00 TL karşılığı sulh ve ibra oldukalrını davaya konu 2 adet çekin geçersiz sayılarak tahrifata uğratıldığını kabul ettiklerini, kabul anlamına gelmemek ile beraber dava konusu çekler tahrifata uğramış olup vasfını kaybettiklerini, çekte ki tutarda açıkça oynama olduğunun sabit olduğunu belirterek, taraflar sulh ve ibra olduğundan davanın reddini, davaya konu çeklerin tahrifata uğratılarak geçersiz hale geldiği sabit olmakla haksız davanın reddini, davacı yan ile alacak-borç ilişkileri olmaması sebebiyle davanın reddini, kötü niyetli takipten ötürü % 40'tan aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, ... ... İstanbul Şubesinin ... seri nolu 60.000,00 TL bedelli ve ... seri nolu 40.000,00 TL bedelli çeklerden kaynaklanan alacağa ilişkin .... İcra Dairesinin 2023/... esas sayılı dosyasında başlatılan takibe yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatı talebine ilişkindir.
.... İcra Dairesinin 2023/... esas sayılı dosyası sureti celp edilerek dosyamız arasına alınmış olup, takip dosyası incelendiğinde; alacaklının ..., borçluların ... ile ... olduğu, takibin 102.978,90-TL alacağa ilişkin ilamsız takip olduğu, takip dayanağının çekten kaynaklı alacak olduğu, 26/12/2023 tarihli ödeme emrinin borçlu ... ... Ltd Şti'ye 04/01/2024 tarihinde, borçlu ...'e 03/01/2024 tarihinde borçluya tebliğ edildiği, borçlun ... ... Ltd.Şti.'nin 05/01/2026 tarihinde, borçlu ...'ün 08/01/2024 tarihinde, süresi içerisinde borca, ferilerine ve faize itiraz ettiği görülmüştür.
Bilirkişi 10/10/2024 tarihli raporunda özetle; Borçlusu ... İnş. Tic. Ltd. Şti, alacaklısı ..., Keşide Yeri İstanbul, Keşide Tarihi 20/11/2023 olan, 40.000 TL bedelli, ... ... şubesine ait çek ile Borçlusu ... İnş. Tic. Ltd.şti,
alacaklısı ..., Keşide Yeri İstanbul, Keşide Tarihi 31/11/2023 olan, 60.000 TL bedelli, ... ... şubesine ait çeklerde belirtilen sürşarj alanlarında yapılan işleme dair düzeltme paraf ya da imzası bulunmadığı, Söz konusu alanlarda paraf bulunmamakla birlikte, evvelce yazılı rakamlar (bedel ve tarihde) üzerinde yapılan sürşarj sonrasında tarih ve bedelde değişiklik bulunmadığı, bedelin yazı ile belirtildiği alanlarda da bir değişiklik/ düzeltme saptanmadığı dikkate alındığında;inceleme konusu çeklerde tahrifata dair bir bulgu tespit edilmediği bildirilmiştir.Bilirkişi 02/07/2025 tarihli ek raporunda özetle;
Dava konusu sözleşme başlıklı belgenin; Benzer mürekkep özellikleri bulunan kalem ile yazıldığı, “...”yazısı dışında tüm yazı ve rakkamların aynı el ürünü olduğu (Aynı kişi tarafından yazıldığı),
Harf ve kelimelerin büyüklükleri ve oranları arasında farklılıklar bulunduğu, saptanan bu değişikliklerin metnin farklı zaman dilimlerinde aynı kişi tarafından yazılarak tamamlandığı kanaati oluşturduğu,
bildirilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde ve değerlendirildiğinde;
2004 sayılı İİK madde 67 uyarınca; "takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde Mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağın varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir".
.... İcra Dairesinin 2023/... esas sayılı dosyası sureti incelendiğinde; alacaklının ..., borçluların ... ile ... olduğu, takibin 102.978,90-TL alacağa ilişkin ilamsız takip olduğu, takip dayanağının çekten kaynaklı alacak olduğu, 26/12/2023 tarihli ödeme emrinin borçlu ... ... Ltd Şti'ye 04/01/2024 tarihinde, borçlu ...'e 03/01/2024 tarihinde borçluya tebliğ edildiği, borçlun ... ... Ltd.Şti.'nin 05/01/2026 tarihinde, borçlu ...'ün 08/01/2024 tarihinde, süresi içerisinde borca, ferilerine ve faize itiraz ettiği, itiraz üzerine takibin durdurulmasına dair bir kararın alacaklı/vekiline tebliğine dair takip dosyası kapsamında mazbataya ve sair bilgi belgeye rastlanmamakla birlikte, eldeki itirazın iptali davasının 14/02/2024 tarihinde açıldığı, alacaklı/vekiline itiraz üzerine takibin durdurulması kararının tebliğine dair mazbata, sair bilgi belge de bulunmadığından İİK madde 67'de öngörülen bir yıllık sürenin işlemeye başlamadığı gibi takip tarihi ile dava tarihi arasında da 1 yıldan az süre bulunduğu görülmekle eldeki itirazın iptali davasının süresi içerisinde açıldığının kabulü gerektiği anlaşılmıştır.
Davanın ... ... İstanbul Şubesinin ... seri nolu 60.000,00 TL bedelli ve ... seri nolu 40.000,00 TL bedelli iki adet çekten kaynaklanan alacağa ilişkin .... İcra Dairesinin 2023/... esas sayılı dosyasında başlatılan takibe yapılan itirazın iptali davası olup, davacının dava ve takibe konu çeklerdeki son ciranta, davalı şirketin keşideci, dava dışı ...'nun lehtar ve davalı ...'ün ise lehtardan sonra gelen ciranta olduğu görülmüştür. Davacı tarafça çekten dolayı alacak talebinde bulunulmuş ve dava dilekçesi içeriği incelendiğinde davacı tarafın temel ilişkiye dair hiçbir açıklama veya ifadesinin bulunmadığı görülmüş, davalı taraf ise cevap dilekçesinde, ortak olduklarını, iş makinelerinin arızalarının giderilmesi için dava dışı lehtar ... ile davacı ...'ın işlettiği tamir dükkanına araçlarını verdiklerini ancak işin hakkı ile yapılmaması nedeniyle davacı ...'a verilen 80.000,00-TL karşılığı sulh ve ibra olduklarını, bu hususun davacının babası olan ... ile imza altına alındığını, çeklerin tahrifata uğradığını ve çek vasfını kaybettiğini belirterek davanın reddini talep etmişlerdir.
Mahkememizce dava ve takibe konu çeklerde tahrifat bulunup bulunmadığı hususunda inceleme yaptırılmış ve çeklerde sürşarj yapıldığı, tahrifat olmadığı belirlenmiş, devamında her iki tarafın da talebi üzerine davalı tarafın cevap dilekçesinde sunduğu sözleşme başlıklı belge yönünden de inceleme yapılmak üzere dosya bilirkişiye verilmiş ve ek raporda, sözleşme başlıklı belgenin; benzer mürekkep özellikleri bulunan kalem ile yazıldığı,
“...”yazısı dışında tüm yazı ve rakamların aynı el ürünü olduğu, harf ve kelimelerin büyüklükleri ve oranları arasında farklılıklar bulunduğu,
saptanan bu değişikliklerin metnin farklı zaman dilimlerinde aynı kişi tarafından
yazılarak tamamlandığı tespit edilmiştir.
Cevap dilekçesi ekinde ... tarafından şanzıman revizyon bedeli adı altında davacı ...'a iki ödeme yapılmış, bu ödemeler toplamı davacı tarafından iade edilmiş, sonrasında yine ... tarafından davacıya aynı tarihte havale olarak 80.000,00-TL gönderilmiş olduğu görülmüş, cevap dilekçesi ekinde sunulan sözleşme başlıklı belgede dava ve takibe konu çeklere atıf yapılarak çeklerin tahrif edilerek geçersiz hale getirildiği, tarafların herhangi bir alacağı olmadığı, 21/10/2023 tarihinde ...'na gönderilen 80.000,00-TL tarafların sulh ve ibra olduklarının belirtildiği ve evrakın dava dışı ..., ... ve ... tarafından imzalandığı görülmüştür. ...'ın da davalı şirketin yetkilisi olduğu, dosyaya sunulan vekaletnameden belirlenmiştir.
Bu aşamaya kadar davacının dava ve takibe konu çeklerin son cirantası olarak elinde bulunduran hamil olması ve dışında gerek sözleşme başlıklı belgede imzasının bulunmaması, gerek davacı adına davalı şirket yetkilisi ...'ın gönderdiği 80.000,00-TL tutarındaki havalenin açıklamasının bulunmaması nedeniyle cevap dilekçesinde ileri sürülen iddialar ile bağlantısı belirlenemediği gibi, davacıya yapılan ödemenin dava ve takibe konu çeklerle bağlantısının somut olarak tespit edilemediği değerlendirilmişse de, davacı vekilinin 15/04/2024 tarihli beyan dilekçesinde davalılar hakkında yaptıkları suç duyurusuna dair bildirilen soruşturma dosyası Mahkememizce yazılan müzekkere ile istenmiş ve uyap sistemi üzerinden celp edilen ...Cumhuriyet Başsavcılığı 2024/... soruşturma dosyası incelendiğinde, şikayet edenlerin ... ve ... olduğu, şüphelilerin ise ... ve ... olduğu, şikayet konusunun ise cevap dilekçesi ekinde sunulan sözleşme başlıklı, dava dışı ..., ... tarafından imzalan belgeye ilişkin olduğu görülmekle birlikte, şikayet dilekçesinin içeriği incelendiğinde müşteki olan ... ve ... vekilince şikayet dilekçesinde; müvekkillerinin iş makineleri onarım ve ticareti işi yaptıklarını, bu kapsamda 10.10.2023 tarihinde iş makinesi almak gittikleri yerde şüpheli ... ile tanıştıklarını, şüpheli ...'nın şanzımanı arızalı olan bir iş makinesinin tamiri konusunda 180.000 TL karşılığında anlaştıklarını, arızalı şanzımanın onarımı yapıldıktan sonra 80.000 TL peşin kalan 100.000 TL'nin çekle ödenmesini şüpheli ...'ün kefil olacağını belirtmesi sebebiyle kabul ettiğini, iki adet 40.000 TL ve 1 adet 60.000 TL bedelli çeklerin müvekkilerine teslim edildiğini, kalan paranın ödenmemesi sebebiyle çeklerin bankaya ibraz edilmesiyle çeklerde tahrifat yapıldığının belirtilerek ödeme alamadığını, şüpheliler hakkında icra takibi başlattıklarını belirterek şikayetçi olduklarını bildirdiği, bu hali ile şikayet dilekçesi içeriğinden davalıların savunmalarında yer alan temel ilişkinin kabul edildiği, çeklerin araç tamiri için verildiği hususlarının da ikrar edildiği, ayrıca anlaşma gereği 80.000,00-TL'nin peyin kalan kısmının iki çekle ödeneceği ve kalan paranın ödenmediği belirtilmek suretiyle 80.000,00-TL tutarındaki ödemenin de ikrar edildiği anlaşılmıştır.
Bu durumda davacı tarafça dava dilekçesinde dava ve takibe konu çekler nedeniyle sadece alacak talebinde bulunulduğu ve çeklere dair hiç değinilmeyen temel ilişkinin ise İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı 2024/... soruşturma dosyasındaki şikayet dilekçesi ile açıklığa kavuştuğu ve davalının çeklerin ne için verildiği hususundaki savunmasının desteklendiği, ayrıca her ne kadar davacı tarafın imzası bulunmasa da araç tamiri karşılığı verildiği belirlenen ve davacı ile dava dışı ...'nun beraber iş yaptığı ve kısmi ödemenin de davacı ... hesabına yapıldığı hususu birlikte değerlendirildiğinde, sözleşme başlıklı belgede dava ve takibe konu çeklere atıf yapılarak çeklerin geçersiz kılındığı ve ...'a yapılan 80.000,00-TL ödeme karşılığı ibra oldukları kararlaştırıldığından ve İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı 2024/... soruşturma dosyasında verilen 2025/... karar sayılı KYOK kararı verildiği belirlendiğinden davacının dava ve takibe konu çeklerle ilgili alacağının kalmadığı belirlendiğinden davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davanın reddine,
2-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 732,00-TL karar ve ilam harcının peşin alınan 1.243,74-TL harçtan mahsubu ile fazla 511,74-TL harcın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-14 md. ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin 26.md göre; Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.800,00 -TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Kendini vekille temsil ettiren davalılar lehine karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT gereği hesaplanan 45.000,00-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
5-Yatırılan avanstan artan kısmın karar kesinleştiğinde yatırana/ vekiline iadesine,
Dair, davacı vekili ile davalılar vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize verilecek bir dilekçe ile veya başka bir yer Mahkemesi aracılığı ile gönderilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 25/02/2026
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır