Çeke dayalı borçsuzluk tespiti talepli menfi tespit davasının, arabuluculuğa başvurulmaması nedeniyle dava şartı yokluğundan usulden reddine dair mahkeme kararı.
Özet: Davacı şirketin, davalı tarafça bankaya ibraz edilen 2.050.000,00 TL bedelli çekten dolayı borçlu olmadığının tespiti talebiyle açtığı menfi tespit davası, taraflar arasındaki ticari uyuşmazlıklarda 01/09/2023 tarihinden itibaren zorunlu hale gelen arabuluculuk şartının yerine getirilmemesi ve mahkemece verilen süreye rağmen arabuluculuk son tutanağının sunulmaması nedeniyle, Türk Ticaret Kanununun 5/a maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/a-2 maddesi uyarınca dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddedilmiştir.
T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2026/265 KARAR NO : 2026/291DAVA : Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : 17/03/2026KARAR TARİHİ : 01/04/2026Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı tarafça bankaya ibraz edilen ---- Şubesi'nde bulunan müvekkil şirketin lehdarı olduğu görünen 13.03.2026 tarihli, ------ seri numaralı, 2.050.000,00-TL meblağlı çekten kaynaklı olarak müvekkili şirketin davalı tarafa borcunun bulunmadığını, çek aslının incelenmesi akabinde tespit edilebilecek hususlar nedeniyle çekte yer almakta olan imzalara, yazılara ve her türlü ibarelere karşı itiraz haklarını saklı tuttuklarını beyanla; Davanın kabulüne, davalı tarafça bankaya ibraz olunan, ---- Şubesi'nde bulunan müvekkil şirketin lehdarı olduğu görünen 13.03.2026 tarihli, ----- seri numaralı, 2.050.000,00-TL meblağlı çekten kaynaklı müvekkili şirketin davalı tarafa borçlu olmadığının tespiti ile davaya konu çekin iptaline, Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. SAVUNMA Dilekçeler teatisi ve ön inceleme yapılmadan dosya üzerinden karar verilmiştir. İNCELEME VE GEREKÇE: Dava hukuki niteliği itibariyle, çeke dayalı borçlu olunmadığının tespitine yönelik olarak açılan menfi tespit davasıdır.Tüm dosya kapsamının degerlendirilmesinde özetle; davalı tarafça bankaya ibraz edilen çekten dolayı borçlu olunmadığının tespitinin talep edildiği anlaşılmış olup, 7445 Sayılı Kanunun 31. Maddesi ile yapılan değişiklikle 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'na eklenen 5/A maddesinin birinci fıkrasında yer alan " paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında " ibaresi "para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında" olarak değiştirilmiş olup ilgili değişikle beraber 01/09/2023 tarihinden itibaren açılacak menfi tespit davalarında arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı haline getirilmiştir. 6325 Sayılı Hukuk Uyusmazlıkların Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 2. Fıkrasında "Davacı arabuluculuk faaliyeti sonunda anlasmaya varılamadığına iliskin tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması halinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. Arabulucuya başvurmadan dava açıldığının anlasılması halinde herhangi bir islem yapılmaksızın davanın, dava sartı yoklugu sebebiyle usulden reddine karar verilir." düzenlemesi yer almaktadır. Bu durumda somut olayda: davacı tarafça, davalı tarafından çeke dayalı olarak başlatılan icra takibi nedeni ile borçlu olmadığının iddiasına dayalı olarak borçlu olunmadığının tespitine karar verilmesi istenmiştir. Taraflar arasındaki dava menfi tespit davası olup, uyuşmazlık TTK 4/1-a maddesi gereğince mutlak ticari dava olup, TTK' nın 5/A maddesi gereğince ve yukarıda belirtilen gerekçelerle dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.Bu kapsamda somut olaya bakıldığında; Mahkememizce 18.03.2026 tarihinde davacı vekiline arabulculuk son tutanağını sunmak üzere davacı tarafa bir haftalık süre verilmiş olup, verilen ara karar davacı vekiline, 23.03.2026 tarihinde tebliğ edilmiş, davacı vekili tarafından verilen süre içinde arabulucuya başvurulduğuna dair herhangi bir ve tutanak aslının sunulmadığı anlaşılmış olup, davacı taraf, arabulucuya başvurmadan, süreç tamamlanmadan eldeki davayı açmıştır. Bu durumda; davadan önce arabuluculuğa başvurulmadığının anlaşılmış bulunması sebebiyle davanın usulden reddi yolunda aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-7155 Sayılı Kanunun 20'nci maddesi ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'na eklenen 5/A maddesi ve 7155 Sayılı Kanunun 23'üncü maddesi ile 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A-2 maddesi uyarınca arabulucuya başvurulmadan dava açılmış olması karşısında, davanın Türk Ticaret Kanunu'nun 5/A, 6325 sayılı Kanunun 18/A-2, Hukuk Mahkemeleri Kanunu'nun 114/2 ve 115/2 maddeleri uyarınca dava şartı yokluğu nedeni ile usulden REDDİNE,2-Karar harcı 732,00-TL'nin başlangıçta peşin olarak yatırılan 35.008,88 TL harcın mahsubu ile artan 34.276,88 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 4-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 5-Davacı tarafça dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,Dair; dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu tarafların yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içinde ----- Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.