Hırsızlık ve konut dokunulmazlığı suçlarında savunma hakkı kısıtlaması ve usul ihlalleri nedeniyle istinaf mahkemesince verilen tekrarlanan bozma kararlarının hukuki dayanağının sorgulanması.
Özet: İşbu hukuki metin, ilk derece mahkemesi tarafından verilen hırsızlık ve konut dokunulmazlığının ihlali suçlarına dair mahkûmiyet kararlarının istinaf incelemesi sonucunda, bölge adliye mahkemesinin sanığın savunma haklarının kısıtlanması ve zorunlu müdafi atanmaması gibi ciddi usul hatalarını gerekçe göstererek davayı duruşma açmadan defalarca bozmasını, oysa bu tür hukuka aykırılıkların dosya üzerinden bozma yerine duruşma açılarak giderilmesi gerektiğini ve bölge adliye mahkemesinin usul hatalarını doğrudan çözmek yerine ilk derece mahkemesini tekrar tekrar yargılama yapmaya zorlamasının yasal dayanaktan yoksun olduğunu eleştirmektedir.
2. Ceza Dairesi         2023/18522 E.  ,  2025/23116 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi
SAYISI : 2022/3264 E., 2022/3302 K.
SUÇLAR : Hırsızlık, konut dokunulmazlığının ihlâli
HÜKÜM : İstinaf başvurusunun esastan reddine
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Ret, onama
İlk Derece Mahkemesince sanık hakkında hırsızlık ve konut dokunulmazlığının ihlâli suçlarından kurulan hükümlere yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 286/1. maddesi uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260/1. maddesi gereği temyiz edenin hükümleri temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291/1. maddesi gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294/1. maddesi gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298/1. maddesi gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 288. maddesinin "Temyiz, ancak hükmün hukuka aykırı olması nedenine dayanır. Bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması hukuka aykırılıktır." ve aynı Kanun'un 294. maddesinin ise; "Temyiz eden, hükmün neden dolayı bozulmasını istediğini temyiz başvurusunda göstermek zorundadır. Temyiz sebebi ancak hükmün hukuki yönüne ilişkin olabilir." şeklinde düzenlendiği de gözetilerek, sanık müdafiinin temyiz isteminin, hükmün gerekçesiz olduğuna, sanığın üzerine atılı suçları işlediğine dair her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delil bulunmadığına, bu nedenle beraatine karar verilmesi gerektiğine yönelik olduğu belirlenerek yapılan incelemede;
5271 sayılı Kanun’un 280. maddesinin 1. fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde bölge adliye mahkemelerinin duruşma açmaksızın hükmün bozulmasına karar verebileceği hâllerin sınırlı olarak sayıldığı, dosya içeriğine göre Konya 11. Asliye Ceza Mahkemesinin, 10.03.2020 tarihli, 2019/133 Esas, 2020/197 Karar sayılı dosyasında verilen mahkûmiyet hükümlerine yönelik sanığın istinaf istemi üzerine yapılan inceleme neticesinde, Konya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesinin, 13.01.2021 tarihli ve 2020/1701 Esas, 2021/11 Karar sayılı kararı ile "... 5237 sayılı TCK'nın 142/2-h ve 143. maddelerinde öngörülen suçun gerektirdiği cezanın alt sınırı dikkate alınarak, 5271 sayılı CMK’nın 150/3 ve 196/2. maddeleri uyarınca sanıklara zorunlu müdafii atanması gerektiği gözetilmeden, yargılamaya devam edilerek aynı Kanunun 188/1 ve 289/1-e maddesine aykırı davranılması suretiyle savunma haklarının kısıtlanması; kabule göre de;... TCK'nın 151/1. maddesinde düzenlenen mala zarar verme suçundan açılmış bir kamu davası olmadığı halde, mala zarar verme suçundan da hüküm kurulması; 15.04.2020 gün ve 13100 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe giren 7242 sayılı Kanunun 10. maddesi ile 5237 sayılı TCK'nin 53. maddesinde yapılan değişikliğin gözetilmemesi," nedenleri ile hükmün bozulmasına karar verildiği; Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen birinci bozma kararının ardından İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonrasında Konya 11. Asliye Ceza Mahkemesinin, 20.05.2021 tarihli, 2021/94 Esas, 2021/397 Karar sayılı dosyasında verilen mahkûmiyet hükümlerine yönelik sanık müdafiinin istinaf istemi üzerine yapılan inceleme neticesinde, Konya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesinin, 28.10.2021 tarihli ve 2021/1696 Esas, 2021/2165 Karar sayılı kararı ile "... Dairemizin 13.01.2021 tarih ve 2020/17 01... /11 Karar sayılı bozma ilamından sonra sanığa müdafii tayin edilmiş ise de, sanığın müdafii huzurunda yeniden CMK'nın 1 91... . maddeleri gereğince kimlik tespiti yapılıp, yasal hakları hatırlatılarak ve iddianame okunarak sorgusunun yenilenmesi gerektiği gözetilmeden usulüne uygun olarak yapılmayan savunması ile yetinilerek ve hukuka aykırı olarak tespit edilen sorgusu esas alınarak hüküm tesisi suretiyle 5271 sayılı Kanunun 188/1 ve 289/1-e maddesine aykırı davranılarak sanığın savunma hakkının kısıtlandığı," belirtilerek hükmün bozulmasına karar verildiği; ancak bozma kararlarında belirtilen hukuka aykırılıkların aynı Kanun’un 280. maddesinin 1. fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sınırlı olarak sayılan bozma nedenleri arasında gösterilmediği, hukuka kesin aykırılık hâllerini düzenleyen yine aynı Kanun’un 289. maddesinin 1. fıkrasının (h) bendinde yer alan “hüküm için önemli olan hususlarda mahkeme kararı ile savunma hakkının sınırlandırılmış olması” kapsamında değerlendirilmesi gerektiği gözetilerek Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesince davanın yeniden görülmesine karar verilmek suretiyle yapılacak duruşma sonucunda hukuka aykırılıkların giderilmesi yerine, dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde bozma kararları verilmesinin ve anılan kararlara yönelik direnme yetkisi bulunmayan İlk Derece Mahkemesince yeniden hüküm kurulmasının yasal dayanağının bulunmadığı,
Nitekim Yargıtay Ceza Genel Kurulunun, 30.04.2025 tarihli ve 2024/6-490 Esas, 2025/197 Karar sayılı kararında“…bölge adliye mahkemelerinin, kanuni dayanağı bulunmayan (5271 sayılı Kanun'un 280. maddesinin birinci fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sayılanlar hariç) bozma kararları ile iş bu bozma kararına istinaden ilk derece mahkemesince tesis edilen kararların, görevsiz mahkeme tarafından verilmiş olmaları nedeniyle hukuka açık ve ağır aykırılıkla malûl olduklarından hükümsüz sayılmaları gerektiğinin…” kabul edildiği, keza Anayasa Mahkemesinin 12.06.2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 09.01.2025 tarihli ve 2023/33667 sayılı kararı ile de “İstinaf Dairesi kanunda açıkça öngörülmüş hâller dışında bir nedenle bozma kararı vermiş, bunun sonucunda başvurucunun temyiz kanun yoluna başvurma hakkının elinden alınmasına yol açmıştır. Böylelikle istinaf kanun yolu incelemesine ilişkin kuralların İstinaf Dairesince yapılan yorumun kişilerce öngörülebilecek belirlilikte olmadığı ve kanunun lafzıyla çeliştiği görülmüştür. Diğer bir ifadeyle İstinaf Dairesinin bu kararıyla başvurucunun mahkemeye erişim hakkına kanuni dayanağı bulunmayan bir müdahalede bulunulmuştur. Açıklanan gerekçelerle İstinaf Dairesinin 5271 sayılı Kanun'da sınırlı olarak sayılı hâller dışında bir sebeple bozma kararı vermesiyle gerçekleşen müdahalenin kanuni dayanağının olmaması nedeniyle başvurucunun Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine..." hükmedilmekle yukarıda anılan şekilde verilen bozma kararlarının “hukuka açık ve ağır aykırılıkla malûl” olduğunun teyit edildiği dikkate alınmak suretiyle; Konya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesinin, 13.01.2021 tarihli ve 2020/1701 Esas, 2021/11 Karar sayılı kararı ile ilk bozma üzerine verilen Konya 11. Asliye Ceza Mahkemesinin, 20.05.2021 tarihli, 2021/94 Esas, 2021/397 Karar sayılı kararı; Konya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesinin, 28.10.2021 tarihli ve 2021/1696 Esas, 2021/2165 Karar sayılı kararı ile ikinci bozma üzerine verilen Konya 11. Asliye Ceza Mahkemesinin, 05.07.2022 tarihli, 2021/876 Esas, 2022/681 Karar sayılı kararının hukukî değerden yoksun olduğu belirlenerek yapılan incelemede;
5271 sayılı Kanun'un 280. maddesinin 1. fıkrasının (g) bendi uyarınca davanın yeniden görülmesine karar verilerek, duruşma açılıp, taraflar çağrılarak delillerin değerlendirilmesi sonucunda anılan Kanun maddesinin 2. fıkrasına göre hukuka aykırılıkların Bölge Adliye Mahkemesince giderilmesi sonucunda yeniden hüküm kurulması gerektiğinin gözetilmemesi,
Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafiinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeyen hükmün bu sebepten dolayı 5271 sayılı Kanun’un 302/2. maddesi gereği Tebliğname'ye aykırı olarak BOZULMASINA, dava dosyasının, aynı Kanun’un 304/2. maddesi uyarınca Konya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,16.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.