İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesinin, otoyol ihlalli geçiş ücreti kaynaklı itirazın iptali davasında HGS bakiyesi yeterli olan davalıya ceza uygulanamayacağına dair gerekçeli kararı.
Özet: Bu dava, bir otoyol işletmecisinin, davalının HGS bakiyesi yeterli olmasına rağmen ücret ödemeden yaptığı iddia edilen 27 ihlalli geçiş ve bunlara bağlı 4 katı ceza bedelinin tahsili için başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir; bilirkişi raporu, davalıya ait HGS hesabında tüm geçişler için yeterli bakiye olduğunu, dolayısıyla ihlalli geçişin ve ceza koşulunun oluşmadığını, davacının yalnızca gerçek geçiş ücretleri kadar alacaklı olduğunu belirlemiştir.

T.C.

İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2025/602 Esas
KARAR NO : 2026/224
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 14/08/2025
KARAR TARİHİ : 09/03/2026
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı Vekilinin Mahkememize Tevzi Edilen Dava Dilekçesinde Özetle; Müvekkilinin ...'nun işletmecisi olduğunu, davalıya ait ... plakalı aracının 23/12/2023-20/09/2024 tarihleri arasında ücret ödemeksizin muhtelif ihlalli geçişler yaptığını, ihlalli geçiş yapanların ihlalli geçiş tarihinden sonra on beş günlük süre içinde geçiş bedellerini ceza olmadan ödeyebileceğini ancak davalının ödeme yapmadığını, bu nedenle davalı aleyhine .... İcra Müdürlüğü'nün 2025/... sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını ancak davalının haksız itirazı ile takibin durdurulduğunu, otoyoldan geçenlerin HGS hesaplarını müsait tutmanın geçiş yapanların sorumluluğunda olduğunu iddia ederek; davanın kabulü ile itirazın iptalini, davalının %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmış olup, davalı davaya cevap vermeyerek HMK'nın 128. maddedi uyarınca tüm iddiaları inkar etmiş sayılmıştır.
.... İcra Müdürlüğü'nün 2025/... Sayılı İcra Dosyasının İncelemesinde; alacaklı tarafından borçlu aleyhine 2.462,50-TL asıl alacak, 1.099,69-TL işlemiş faiz ve 219,95-TL KDV olmak üzere toplam 3.782,14-TL borcun ödenmesi amacıyla 13/05/2025 tarihinde icra takibi başlatıldığı, borçluya çıkartılan ödeme emrinin 23/05/2025 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun 30/05/2025 tarihinde icra takibine itiraz ettiği, takibin durdurulmasına karar verildiği, davanın İcra İflas Kanunu'nun (İİK) 67. maddesinde düzenlenen bir yıllık hakdüşürücü süre içinde açıldığı görülmüştür.
Mali Müşavir Bilirkişinin 14/01/2026 Tarihli Raporunda Özetle; "Dosya muhteviyatındaki belgelerden davalıya ait araç ile 28.12.2023 tarihi ile 20.9.2024 tarihleri arasında 27 adet geçiş yapıldığı geçiş ücretinin 492,50-TL olduğu 4 katı ceza bedelinin 1.970,00-TL ile toplam 2.462,50-TL geçiş ücretinin davacı tarafça talep edildiği, İşbankası tarafından gönderilen yazıda ... plakanın tanımlandığı, .... numaralı HGS etiketine 16.02.2023 tarihinde dorse olarak ... plakanın tanımlandığı, İşbankası yazısı ve davacının sunmuş olduğu resimler incelendiğinde araç plakasının ... araca takılı dorse plakasının ... olduğu, ... nolu HGS hareketleri incelendiğinde ise davalının aracında ait HS etiketinde 27 geçişin tamamında yeterli bakiye bulunduğu, davacı tarafça geçiş tarihlerinde ... araca takılı dorse plakasının ... ayrı ayrı sorgulanması halinde ... nolu HGS bakiyesinden geçiş ücretlerinin tahsil edileceği, davalının HGS otomatik bakiye yükleme talimatının bulunduğu ve HGS hareketleri detayında 28.12.2023 tarihi ile 20.9.2024 tarihleri arasında 27 adet geçiş yapıldığı tarih ve saatlerde başka HGS ödemelerinin olduğu, davalı tarafça ihlalli geçişlerinin bulunmadığı, HGS bakiyesinin yeterli olduğu, 4 kat cezayı gerektirir bir durum olmadığı, HGS bakiyeleri yeterli olduğu halde davacı tarafça tahsil edilemediği, davacının 28.12.2023 tarihi ile 20.9.2024 tarihleri arasında 27 adet geçiş yapıldığı geçiş ücreti 492,50-TL kadar davacının davalıdan alacaklı olduğu" görüş ve kanaatine varılmıştır.
DELİLLER:
-.... İcra Müdürlüğü'nün 2025/... sayılı dosyası
-Karayolları Genel Müdürlüğü'nden gelen davacı aracına ait HGS/OGS hareketlerini içerir müzekkere cevabı
-... A.Ş'den gelen davacı aracına ait HGS/OGS hareketlerini içerir müzekkere cevabı
-... A.Ş'den gelen davacıya ait banka hesap hareketlerini içerir müzekkere cevabı
-Bilirkişi raporu
-Arabuluculuk son tutanağı
-Tarafların beyan ve dilekçeleri
-Tüm dosya kapsamı
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, ihlalli geçişten kaynaklanan alacak için başlatılan takipte itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davanın dayanağını oluşturan 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30/5. maddesinde “...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir...” hükmü düzenlenmişken 25/05/2018 tarih ve 30431 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16/5/2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan “on” ibareleri “dört” şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir.
6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. madde de ise “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30 uncu maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30 uncu maddesinde yer alan oranlar uygulanır.” düzenlemesi yapılmıştır.
6001 sayılı Kanun'nun 30/5. maddesine göre; geçiş ücretleri ve cezalardan araç maliklerinin sorumlu olduğu anlaşılmaktadır. OGS ve HGS kartlarından para çekilmemesi halinde davalı geçiş ücretini ödemek zorundadır. Geçiş esnasında ödeme olmadığında veya HGS veya OGS sisteminden provizyon alınamadığı takdirde, geçiş sırasındaki sistem alarm verdiğinden, davalı ücret ödemeden geçiş yaptığını bilmektedir. Bu geçiş ücreti, hesabında para olması halinde otomatik olarak düşer.
Yasal dayanakları ortaya konularak yapılan bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde, Davacının işletmecisi olduğu otoyoldan davalı adına kayıtlı araçlarının ücret ödemeksizin geçiş ihlali yaptığı, bu nedenle dava konusu takibe ilişkin borç bulunduğu, davacının alacağının tahsili istemiyle icra dosyasında takip yaptığı, davalının yasal süresi içerisinde yaptığı itiraz üzerine takibin durmasına karar verilmesi nedeniyle davacı tarafından itirazın iptali davası açtığı görülmüştür. Davalı cevap dilekçesi sunmasa da duruşmadaki beyanında dorseyi çekiciye tanımlamasına rağmen sonuç alamadığını aynı şekilde daha önceden de ihlalden işlem yapıldığını, sistemsel hata bulunduğunu savunmuştur.
Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda davalının tüm geçişleri ve ... A.Ş'den gelen müzekkere cevabı ayrı ayrı incelenmiş, davalı aracına ait 1034091577 numaralı HGS etiketine 50 ZN 761 plakalı dorsenin tanımlı olduğu, 1034091577 nolu HGS hareketleri incelendiğinde davalı aracında ait HGS etiketinde ihlalli geçiş yaptığı iddia olunan 27
geçişin tamamında yeterli bakiye bulunduğu, davalının HGS bakiyesinin yeterli olduğu halde bakiyenin davacı yanca tahsil edilemediği, davacının banka aracılığıyla dorse tanımlaması yapmasına rağmen daha önceden tanımlı olan bir başka çekici hesabından çekilmeye çalışıldığı için ücretin tahsil edilemediği, bu yöndeki sistemsel hatanın davalıdan kaynaklanmadığı, mevcutta bakiye olmasına rağmen çekim yapamayan davacının alacaklı temerrüdüne düştüğü, dolayısıyla davacının 28/12/2023-20/09/2024 tarihleri arasındaki geçişleri nedeniyle sadece cezasız geçiş ücreti 492,50-TL kadar alacaklı olduğu, davacının alacaklı temerrüdü nedeniyle işlemiş faizin sadece takipten sonra istenebileceği, icradaki talebin fazla olduğu anlaşılmış, toplam 492,50-TL miktar itibariyle ödeme emrine itirazın iptali gerektiği anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.
İcra İnkar Tazminatı Yönünden; davacının alacağının varlığı ve miktarının belirlenmesinin yargılamayı gerektirdiği alacaklı temerrüdüne dayalı olarak hesaplanan tutarının likit olmadığı gözetilerek İİK'nın 67/2. maddesi uyarınca davalının icra inkar tazminatından sorumlu tutulmasına yasal olanak bulunmadığından inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Ayrıntılı Açıklandığı Üzere;
1-Davanın Kısmen Kabulü ile davacı tarafından davalı aleyhine başlatılan .... İcra Müdürlüğü'nün 2025/... esas sayılı takip dosyasına yöneltilen davalı itirazının kısmen iptali ile takibin 492,50-TL asıl alacak üzerinden devamına, takipten sonra asıl alacağa avans faizi ve faizin KDV'sinin işletilmesine, fazlaya dair isteminin Reddine,
2-Alacak niteliği itibariyle likit ve belirlenebilir olmayıp davalının haklı itirazına göre yargılama ile belirleneceğinden icra inkar tazminatı talebinin Reddine,
3-Karar tarihi itibari ile alınması gereken 732,00-TL harçtan 615,40-TL peşin harcın düşümü ile eksik kalan 116,60-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafça yatırılan 615,40-TL başvuru harcı ve 615,40-TL peşin harç olmak üzere toplam 1.230,80-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 492,50-TL (kabul miktarı nazara alınarak) vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan toplam 6.500,40-TL yargılama gideri kabul ve red durumuna göre takdiren oranlandığında ortaya çıkan 846,46-TL'lik kısmının davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine; arda kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
7-6325 sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca Hazine tarafından karşılanan zorunlu arabuluculuk gideri olan 4.600,00-TL'nin (Kabul-ret miktarı oranlanarak) 599,90-TL'sinin davalıdan; 4.001,00-TL'sinin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına,
8-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde resen ilgilisine iadesine,
Dair, miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 09/03/2026
Katip ... Hakim ...
e-imza e-imza