"..." ve "..." markalarının görsel ve işitsel benzerliği ile emtia iltibasını içeren marka hükümsüzlüğü ve YİDK kararı iptali davasında ilk derece mahkemesinin kısmen kabul kararı temyiz edildi.
Özet: Davacı, tescilli "... " markasına benzerliği nedeniyle davalı firmanın "... " ibareli marka başvurusuna yaptığı itirazın YİDK tarafından reddedilmesi üzerine, kararın iptali ve davalının markasının hükümsüzlüğü talebiyle dava açmış; ilk derece mahkemesi, her iki markanın görsel ve işitsel açıdan benzer olduğunu, davacı markasının orijinal ve ayırt ediciliği yüksek bir kelime olduğunu, tarafların emtiaları arasında benzerlik bulunduğunu belirterek davayı kısmen kabul etmiştir.
11. Hukuk Dairesi         2025/1765 E.  ,  2025/6562 K.
"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1909 Esas, 2024/2164 Karar
HÜKÜM : Davanın kısmen kabulü
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 5. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/114 E., 2022/53 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
KARAR
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde, davalı firmanın 5. sınıfa giren emtialarda yaptığı "..." ibareli marka başvurusuna müvekkilinin 150893 sayılı ve "..." ibareli tescilli markasını mesnet göstererek yaptıkları itirazın, diğer davalı ... Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) kararı ile nihai olarak reddedildiğini, taraf markalarında geçen ''...'' ve ''...'' ibarelerinin görsel, işitsel ve bütünsel açılardan birbirlerine benzediğini, karşılaştırılan işaretlerin her ikisinin de düz yazı karakterinde yazılmış tek bir kelimeden ibaret olduğunu, markalarda geçen ibarelerin başlangıcında ve sonunda aynı harflerin kullanıldığını, bu ibarelerin aynı şekilde telaffuz edilmeye ve algılanmaya da çok müsait olduklarını, davacının markasında geçen ''...'' ibaresinin herhangi bir etken maddeden türetilen bir sözcük olmayıp ayırt ediciliği güçlü bir marka olduğunu, davalının böyle bir marka tescil ettirmek isteyerek kötüniyetini açıkça ortaya koyduğunu ileri sürerek davaya konu YİDK kararının iptalini ve davalının 2020/54009 sayılı markasının hükümsüzlüğünü talep etmiştir.
II. CEVAP
1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkili Kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
2.Diğer davalı şirket vekili cevap dilekçesinde; karşılaştırılan markaların görsel, işitsel ve kavramsal açılardan benzemediğini, markalarda geçen kelime unsurlarının orta hecelerindeki farklılıkların markaları ayrıştırmaya yeterli olduğunu, markaların karıştırılma ihtimalinden söz edilebilmesi için kullanım alanlarının da benzer olması gerektiğini, halbuki müvekkilinin "..." markasının hayvan sağlığı sektöründe, veteriner kliniklerinde, sığır ve koyun gibi hayvanlar üzerindeki uyuz, kene, bağırsak kurtları gibi parazitlere karşı kullanılan ve enjeksiyonluk şişe aracılığıyla satılan ürünlerde kullanıldığını, müvekkilinin "..." markasının Tarım ve Orman Bakanlığından gerekli izinler alındıktan sonra kullanılmaya başlandığını, Bakanlığın böyle bir izin vermiş olmasının müvekkilinin markasının davacının markasıyla iltibas yaratmadığını gösterdiğini, taraf markalarının hitap ettiği ortalama alıcı kitlesinin doktorlar ve eczacılar olduğu cihetle bu alıcıların dikkat/özen/bilgi seviyelerinin yüksek olduğunu, karşılaştırılan markaları karıştırmalarının mümkün olmadığını, davalının ''...'' markalı ilaçlarının etken maddesi “doramektin” olduğundan müvekkilinin bu markayı tercih ettiğini, başvurunun kötüniyetle yapılmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesince, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından, davacının itiraza mesnet markasının "..." yani “eczanelerde hazır olarak bulundurulan tıbbi amaçlı ilaçlar” için tescilli olduğu, davacının marka kapsamı ile davalının markasının kapsamına alınmak istenen “İnsan ve hayvan sağlığı için ilaçlar. Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal ürünler, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal radyoaktif maddeler, ilaç ihtiva eden kozmetikler. Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler; insan ve hayvanlar için diyet takviyeleri, gıda (besin) takviyeleri; zayıflama amaçlı tıbbi müstahzarlar. Tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler. Tıbbi amaçlı yakılar, pansuman malzemeleri. Tıbbi amaçlı deterjanlar, ilaçlı sabunlar” emtiaları açısından emtia benzerliği şartının gerçekleştiği, kalan mallar bakımından emtia benzerliği ilişkisinin kurulamadığı, taraf markaları global olarak karşılaştırıldığında, her iki işarette geçen tek kelime unsurunun da yedi harften oluştuğu, bu kelimelerin ilk iki ve son iki -toplamda dört- harflerinin dizinleri de dahil olmak üzere birebir aynı olduğu, ibarelerde geçen harflerin büyük kısmının ortak olması ve her iki ibarenin ilk iki ve son iki harfinin aynı olmasının ibareleri birbirlerine yakınlaştırdığı, zira, ibarelerde yer alan harf farklılıklarının, ortak harflerin yaratmış olduğu yakınlaşmayı ortadan kaldıracak nitelikte olmadığı, markalarda kelime unsurlarının haricinde başka unsurlara yer verilmediği, taraf markalarının görsel ve işitsel açıdan benzer oldukları, davacının markasını oluşturan ''...'' ibaresinin, orijinal/davacı tarafından yaratılmış bir kelime olması nedeniyle ayırt ediciliğinin yüksek olduğu, davalı markasında geçen ''...'' ibaresinin ise, davalı firmanın dava/marka işlem dosyasına sunmuş olduğu belge ve beyanlardan da anlaşıldığı üzere, sığır ve koyun gibi hayvanlar üzerindeki parazitlere karşı kullanılan ilacın etken maddesi olan doramektinden türetildiği, doramektin ile ... ibareleri aynı ya da çok yakın benzer ibareler olmadığından, davalının markasında geçen kelimenin de bir ilaç etken maddesi adı/jenerik bir kelime olmadığı, davalı tarafından yaratılmış orijinal bir ibare olduğu, işaretlerin kavramsal açıdan tüketicinin zihninde farklı birer çağrışım oluşturmadıkları, davacının ''...'' markasını görmüş ve tanımış olan bir tüketicinin, davalının ''...'' markasıyla karşılaştığında bu markaları benzer bulması ve karıştırması ihtimalinin doğduğu, davacının ''...'' markalı ilaçlarının, baş, eklem, kas, regl, bel, boyun ve diş ağrılarında tüketiciler tarafından en sık kullanılan ağrı kesicilerden biri olduğu, davacının ''...'' markasına ilaç sektöründe belli bir bilinirlik kazandırdığı düşünülse de içinde sektörden kimselerin de yer aldığı bilirkişi heyetinin 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (SMK) 6/5. maddesi koşulunun gerçekleşebileceğine ilişkin tespitte bulunmadıkları, davacının, davaya konu "..." esas unsurlu marka ile aynı ya da benzer tescilsiz bir işareti yoğun ve sıkı bir şekilde kullanarak bu tescilsiz işarete ayırt edicilik kazandırdığı hususu ispatlanamadığından, sair davaya konu mallar bakımından SMK'nın 6/3. maddesi koşulunun mevcut olmadığı, davalı şirketin kötüniyetli hareket ettiğine ilişkin somut olgu ileri sürülmediği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile; "İnsan ve hayvan sağlığı için ilaçlar. Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal ürünler, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal radyoaktif maddeler, ilaç ihtiva eden kozmetikler. Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler; insan ve hayvanlar için diyet takviyeleri, gıda (besin) takviyeleri; zayıflama amaçlı tıbbi müstahzarlar. Tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler. Tıbbi amaçlı yakılar, pansuman malzemeleri. Tıbbi amaçlı deterjanlar, ilaçlı sabunlar." emtiaları bakımından 2021-M-1038 sayılı YİDK kararının iptaline, fazlaya ilişkin istemin reddine; dava konusu 2020/54009 sayılı markanın "İnsan ve hayvan sağlığı için ilaçlar. Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal ürünler, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal radyoaktif maddeler, ilaç ihtiva eden kozmetikler. Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler; insan ve hayvanlar için diyet takviyeleri, gıda (besin) takviyeleri; zayıflama amaçlı tıbbi müstahzarlar. Tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler. Tıbbi amaçlı yakılar, pansuman malzemeleri. Tıbbi amaçlı deterjanlar, ilaçlı sabunlar." emtiaları bakımından hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmiş, karar, taraf vekillerince istinaf edilmiştir.
IV. İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesince, taraf markalarının emtia benzerliğinin değerlendirilmesinde, davacının itirazına ve hükümsüzlük talebine mesnet markasının yalnızca ''...'' malları için tescilli olduğu, dava konusu markanın ise 05. sınıfın tüm alt sınıflarını kapsadığı, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin çeşitli kararlarında ''...'' emtiasının 05/01, 05/ 02... /03 alt sınıflarındaki mallarla aynı veya benzer nitelikte olduğunun, bu sınıflar dışında kalan 05. sınıf malların ise doğa, kullanım amacı, dağıtım kanalı ve satış noktaları itibarıyla farklı olduklarının vurgulandığı, dolayısıyla yalnızca “İnsan ve hayvan sağlığı için ilaçlar, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal ürünler, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal radyoaktif maddeler, ilaç ihtiva eden kozmetikler, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler, insan ve hayvanlar için diyet ve gıda takviyeleri, zayıflama amaçlı tıbbi müstahzarlar, tıbbi amaçlı bitkiler ve bitkisel içecekler, diş hekimliği için ürünler (aletler/cihazlar hariç), diş dolgu ve kalıp alma maddeleri, protez ve yapay diş yapıştırma ve tamir maddeleri” emtiaları bakımından benzerlik bulunduğu, bu kapsamda SMK’nın 6/1. maddesi uyarınca iltibasın yalnızca bu mallar yönünden gerçekleştiği gözetilerek davanın kısmen kabulü gerekirken, İlk Derece Mahkemesince benzer olmayan mallar yönünden de kısmen kabul kararı verilmesinin hatalı olduğu gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurularının kabulüyle İlk Derece Mahkeme kararının kaldırılmasına, esas hakkında yeniden hüküm kurulmasına, davanın kısmen kabulüyle YİDK kararının yukarıda belirtilen 05. sınıf mallar bakımından kısmen iptaline, dava konusu 2020/54009 sayılı markanın aynı mallar yönünden kısmen hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmiş, karar, davalılar vekillerince temyiz edilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, YİDK marka kararının iptali ile marka hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi aynı Kanun'un 369/1 hükmü ve 371. maddesinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.
VI.SONUÇ: Yukarda açıklanan nedenlerle, davalılar vekillerinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı harcın istekleri halinde ilgililere iadesine, 03.11.2025 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.