kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin emsal kıyaslamasıyla belirlenip tahsili, ecrimisil talebinin reddi ve hazine adına tesciline dair yargıtay kararı.

Kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin emsal kıyaslamasıyla belirlenip tahsili, ecrimisil talebinin reddi ve hazine adına tesciline dair Yargıtay kararı.

Özet: Kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili ve ecrimisil istemine ilişkin davada, ilk derece mahkemesi asıl davayı reddedip birleştirilen davayı kabul ederken, Bölge Adliye Mahkemesi istinaf başvurusunu esastan reddederek resen vekalet ücreti hatasını düzeltmek suretiyle ilk derece kararını onamış; temyiz incelemesinde ise ecrimisil talebi kesinlik sınırının altında kaldığı için reddedilmiş, kamulaştırmasız el atma tazminatı talebi yönünden ise taşınmazın imar planında eğitim tesisi olarak ayrılması ve Hazinenin kamulaştırma yoluyla paydaş olması nedeniyle davacı payına düşen bedelin davalı idareden tahsil edilerek, taşınmazdaki davacı payının iptali ile Hazine adına tescil edilmesi gerektiği belirlenmiştir.

5. Hukuk Dairesi 2024/9898 E. , 2025/8444 K.

"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/1430 Esas, 2024/1067 Karar

DAVA TARİHİ : 16.02.2022

KARAR : Esastan ret/ Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar

İLK DERECE MAHKEMESİ : Bursa 10. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2022/46 Esas, 2022/292 Karar

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili ve ecrimisil istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl davanın reddine, birleştirilen davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ... vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddi ile resen gözetilen nedenlerle İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle asıl davanın reddine, birleştirilen davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı ve davalı ... vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda,

Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

Hükmedilen ecrimisil bedelinin Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibarıyla kesinlik sınırı olan 378.290,00 TL’nin altında kaldığı anlaşılmakla, ecrimisil yönünden davalı ... vekilinin temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekmiştir.

Davacı ve davalı ... vekillerinin kamulaştırmasız el atmadan doğan tazminat talebi yönünden gerekli şartları taşıdığı anlaşılan temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili asıl ve birleştirilen dava dilekçelerinde özetle; dava konusu Bursa ili, ..., Mahallesi 65 01... parsel sayılı taşınmaza davalı idareler tarafından kamulaştırma yapılmadığı hâlde el atıldığını, davacının taşınmazda paydaş olduğunu, bu nedenle taşınmazın el atılan kısmının bedelinin yasal faizi ile birlikte davalı idarelerden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idareler vekilleri cevap dilekçelerinde özetle; davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl davanın reddine, birleştirilen davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaz için sorumlu idarenin Belediye ve Valilik olduğunu, ayrıca taşınmaz için belirlenen kamulaştırma bedelinin yüksek olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayılı belirtilen kararı ile arsa vasıflı taşınmaza emsal kıyaslaması suretiyle değer biçilmesinde isabetsizlik bulunmadığı belirtilerek davalı tarafın istinaf isteminin reddine karar verilmiş, resen yapılan incelemede ise maktu vekâlet ücretine hükmedilmesi gerekirken buna aykırı karar verilmesinin yerinde olmadığı anlaşılmakla İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden hüküm tesis edilmek suretiyle asıl davanın reddine, birleştirilen davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf incelemesinin taleple bağlı olarak yapıldığını, idarece ileri sürülmediği hâlde, maktu vekâlet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

2.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde ve taşınmaz imar planında eğitim tesis alanı olarak ayrıldığından ve Hazine kamulaştırma suretiyle taşınmazda paydaş haline geldiğinden davacı payına düşen bedelin davalı idareden tahsiline, taşınmazdaki davacı payının iptali ile Hazine adına tesciline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukukî nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre; davalı ... vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

4. Davacı vekilinin temyiz itirazına gelince; Davalı ... vekilince vekâlet ücreti istinaf sebepleri arasında sayılmadığı ve 6100 sayılı Kanun'un 355 inci maddesi gereği istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı inceleme yapıldığı hâlde, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından maktu vekâlet ücreti belirlenmesi bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

A. Davalı ... Bakanlığının Ecrimisil Talebine İlişkin Temyizi Yönünden;

Davalı ... vekilinin temyiz dilekçesinin miktar yönünden REDDİNE,

B. Davacı ve Davalı ... Vekillerinin Kamulaştırmasız El Atmadan Doğan Tazminat Talebine İlişkin Temyizi Yönünden;

1.Davalı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddine,

2.Davacı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının B-2 bendinin (g) ile gösterilen alt bendinden "17.900,00" sayısının çıkarılarak yerine "187.651,00" sayısının yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Davacıdan peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

27.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.