kambiyo senetlerinden kaynaklanan menfi tespit davasında, borcun araç devri karşılığı sona erdiği iddiasıyla icra takibinde fazla ödemenin istirdadı talebinin incelenmesi.

Kambiyo senetlerinden kaynaklanan menfi tespit davasında, borcun araç devri karşılığı sona erdiği iddiasıyla icra takibinde fazla ödemenin istirdadı talebinin incelenmesi.

Özet: Bu menfi tespit davası, borcunu yapılandırdıktan sonra senetlerle ödeme yapan ancak vadesi geçen senetler üzerine davalı tarafından icra takibi başlatılan davacının, icra dosyasını kapatmak üzere davalı ile eşine ait aracı devretme karşılığında anlaştığını, ancak davalının sözünü tutmayarak araç devrini bildirmemesi sonucu takibin devam ettiğini ve fazla ödeme yaptığını iddia ederek borçlu olmadığının tespitini ve ödenen fazla paranın iadesini talep etmesi; davalının ise araç devri anlaşmasını reddetmesi, ticari ilişki ve muacceliyet anlaşması uyarınca takibin haklı olduğunu savunması, ayrıca araç satış sözleşmesinin tarafı olmadığını belirterek davanın reddini istemesi üzerine, borcun sona erip ermediği ve fazla ödemenin olup olmadığı hususlarının değerlendirilmesi gerektiği uyuşmazlığını konu almaktadır.

T.C.

İSTANBUL

21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2024/214 Esas

KARAR NO :2026/214

DAVA:Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ:02/04/2024

KARAR TARİHİ:10/03/2026

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Tarafların Talepleri

Davacı vekilinin 02/04/2024 tarihli dava dilekçesinde özetle: müvekkili ... ..., davalı ...'na olan 1.141.206 TL tutarındaki borcunu zamanında ödeyememesi sebebiyle yapılandırılmasını istediğini, davalı ile yapılan görüşme sonucunda vade farkı da uygulanarak borç toplamda 1.463.990 TL olarak yapılandırıldığını ve yapılandırılan borç için her biri 146.399 TL bedelli, 18.06.2023 tarihinden başlayarak 10 eşit taksit olacak şekilde senetler verildiğini, söz konusu senetlere ilişkin davalı ile ayrıca muacceliyet sözleşmesi yapıldığını, müvekkilinin ilk iki senedi vadesinden sonra davalıya ödeyebildiğini, vade geçtiğinden dolayı davalı tarafından diğer senetler muacceliyet sözleşmesi dayanak gösterilerek icra takibine konulduğunu, müvekkilinin malvarlığına haciz konulması üzerine müvekkili ... ...'ın oğlu ... hacizler için davalı ile görüşmeye gittiğini, söz konusu 15.08.2023 tarihli görüşmede ...'ın garanti taahhüdünü ve kefalet sözleşmesini imzalaması ile müvekkilinin eşine ait ... ... marka ...aracın davalıya noter vasıtasıyla devri karşılığında icra dosyasının kapatılması hususunda tarafların anlaştığını, müvekkilinin oğlu ...15.08.2023 tarihinde garanti taahhüdü ve kefalet sözleşmesini imzaladığını, müvekkilinin oğlu ... herhangi bir bedel almadan icra takibine konu borca karşılık aracı davalı şirket çalışanı ...'e devrettiğini, müvekkilinin ...'e bir borcu bulunmadığını, söz konusu araç davalı şirketin alacaklı olduğu icra dosyasındaki borca karşılık devredildiğini, müvekkiline ve oğluna verilen sözün tutulmadığını, söz konusu araç devri davalı tarafından icra dosyasına bildirilmediğini, araç devri bildirilmediğinden icra dosyasında hesabın yanlış yapıldığını belirterek .... İcra Müdürlüğü'nün 2023/... Esas sayılı dosyasında borca karşılık araç devrinin yapılmış olması ancak alacaklı tarafından araç devrinin dosyaya bildirilmeyip takibe devam edilmesi ve aracın şirket çalışanına bedelsiz devri sebebiyle 400.000 TL tutarında hem davalı şirkete hem de davalı ...'e borcun bulunmadığının tespitini, İcra dosyasında konulan hacizler nedeniyle fazla ödenen paranın iadesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekilinin 06.05.2024 tarihli cevap dilekçesinde özetle: Davacının işbu dava konusu taleplerini .... Noterliği'nin 06.09.2023 Tarih ve ... Yevmiye sayılı Araç Satış Sözleşmesi'ne dayandırmış vaziyette olduğunu, Davacı müvekkilinin işbu sözleşmenin tarafı olmadığından, sözleşme sadece tarafı olan alacaklı ve borçlu arasında hukuki sonuç doğuracağından Davacı tarafça Davalı Müvekkiline husumet yöneltilmesinin mümkün olmadığını, davalı Müvekkili ... ile Davacı ... ... ve davacı ... ...'ın kurucusu ve sahibi olduğu ... Eczanesi arasında ilaç ve tıbbi malzeme tedarikine dayalı devamlılık arz eden ticari ilişki bulunduğu, taraflar arasındaki işbu ticari ilişki gereğince ilaç ve tıbbi malzeme temini karşılığında Davacı tarafından kaşesi ve imzası bulunan senetler ile ödeme yapılmakta olduğunu, davaya konu icra takibinin dayanağı bonolar işbu ticari faaliyete binaen Davalı müvekkilinin... Eczanesi'ne sağladığı ilaç temine karşılık tanzim edildiğini, aralarında muacceliyet anlaşması olduğunu, söz konusu bonoları vadesinde ödememesi nedeniyle müvekkili tarafından borçlu aleyhine icra takibi başlatıldığını, Davacının eşine ait ... plakalı aracın Davalıya noter vasıtasıyla devri hususunda anlaştıkları şeklinde öne sürülen iddiaların gerçek dışı olduğunu, böyle bir anlaşmanın bulunmadığını, davacının müvekkiline borçlu olmadığına yönelik iddialarını yazılı delille ispatlaması gerektiğini belirterek davanın husumet yokluğu nedeniyle reddini, esastan reddini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... tarafından herhangi bir cevap dilekçesi sunulmamıştır.

B.Uyuşmazlık, Deliller, Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe

Davalının davacı hakkında başlatmış olduğu icra takibinde, davacının borcunun sona erip ermediği ile varsa yapılan fazla ödemenin istirdatının gerekip gerekmediği hususlarına ilişkin olduğu görüldü,

Davanın itirazın iptali davası olması sebebi ile öncelikle itirazın yapıldığı icra dosyası mahkememiz dosyası arasına alınmış, yapılan incelemede .... İcra Müdürlüğü'nün 2023/... Esas sayılı dosyası ile mahkememiz dosyasının taraflarının aynı olduğu, icra dosyasında borçlu olarak yer alanın dosyamızda davalı konumunda olduğu, dosyamız davacısının alacaklı, olduğu, davalı tarafından süresinde ve geçerli bir şekilde borca dair itiraz dilekçesi sunulduğu görülmüştür.

Dilekçeler aşaması tamamlanmakla mahkememizin ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiştir. Dava şartlarına ilişkin eksik ve incelenmesi gereken ilk itiraz bulunmadığı anlaşıldıktan sonra tarafların sulh olma imkanı bulunmadığından uyuşmazlık noktaları belirlenip tahkikat aşamasına geçilmiş, deliller toplanıp bilirkişi raporu alınmak suretiyle sonuca gidilmiştir.

Mahkememizce görevlendirilen elekrik elektronik mühendisi bilirkişi ...’in hazırladığı 22.04.2025 tarihli raporda; Davacı tarafa ait cep telefonu ile dosya bütününde yer verilen whatsapp yazışmalarının aynı ve eksiksiz olduğu, Davacı tarafa ait cep telefonunun ... adına kayıt edildiği, ... numarasına sahip “...” ve ... numarasına sahip “... – ...” detayıyla kayıtlı şahıslar ile Davacıya ait cep telefonu arasında whatsapp yazışmaları olduğu, tespit edilmiştir.

Mahkememizce görevlendirilen mali müşavir bilirkişi ...’in hazırladığı 24/07/2025 tarihli raporda; "Davacı ...’ın incelenen 2023 takvim yılına ait ticari defterlerinin sahibi lehine delil olma vasfına haiz olduğu, Davacı ...’ın incelenen ticari defter ve belgelerinde; Davalı ... A.Ş. 320.04.S001 Hesap Kodu ile Satıcılar hesabında hareket gördüğü, taraflar arasında cari hesap ilişkisi bulunduğu, cari hesap borcuna karşılık 08/05/2023 tarihinde muacceliyet anlaşması uyarınca davacı tarafça 10 adet toplam 1.463.995,40 TL tutarında senet düzenlenip verildiği, davalı şirketçe .... İcra Dairesi 2023/... Esas sayılı dosya ile 1.175.827,68 TL tutarlı icra takibinde bulunulduğu, 06/09/2023 tarihinde davacı aile üyesine ait aracın davalı şirket çalışanı ...’e şirketin takipteki alacağından mahsup edilmek üzere satışının yapıldığı, 22/04/2025 tarihli ... imzalı bilirkişi raporunda; davacı tarafça borca karşılık 400.000,00TL bedelle devredilen aracın davalı şirketin uhdesinde bulunduğu ve taraflar arasında ki yazışmaların doğrulandığı hususu dikkate alındığında, icra takip dosyasında davacının davalı şirkete 400.000,00 TL tutar kadar borçlu bulunmadığının söylenebileceği, davalı şirketin ticari defterlerini incelemeye sunmadığı, Davalının, .... İcra Dairesi’nin 2023/... Esas numaralı icra dosyasında icra takibini yaptığı 1.175.827,68 TL tutarın 400.000,00 TL’lik kısmı kadar davacının borçlu bulunmadığının söylenebileceği..," şeklinde mütalaada bulunmuştur.

İtirazlar üzerine bilirkişi 01/01/2026 tarihli ek raporda; Davalı ... A.Ş.’nin incelenen 2023 takvim yılına ait ticari defterlerinin sahibi lehine delil olma vasfına haiz olduğu, Davalı ... A.Ş.’nin incelenen ticari defter ve belgelerinde; Davacı ... 120 Hesap Kodu ile Alıcılar hesabında hareket gördüğü, taraflar arasında cari hesap ilişkisi bulunduğu, cari hesap borcuna karşılık 08/05/2023 tarihinde muacceliyet anlaşması uyarınca davacı tarafça 10 adet toplam 1.463.995,40 TL tutarında senet düzenlenip verildiği, davalı şirketçe .... İcra Dairesi 2023/... Esas sayılı dosya ile 1.175.827,68 TL tutarlı icra takibinde bulunulduğu, 06/09/2023 tarihinde davacı aile üyesine ait aracın davalı şirket çalışanı ...’e şirketin takipteki alacağından mahsup edilmek üzere satışının yapıldığı, 22/04/2025 tarihli ... imzalı bilirkişi raporunda; davacı tarafça borca karşılık 400.000,00TL bedelle devredilen aracın davalı şirketin uhdesinde bulunduğu ve taraflar arasında ki yazışmaların doğrulandığı hususları dikkate alındığında; Davalının .... İcra Dairesi’nin 2023/... Esas numaralı icra dosyasında icra takibini yaptığı 1.175.827,68 TL tutarın 400.000,00 TL’lik kısmı kadar davacının borçlu bulunmadığının söylenebileceği, şeklinde mütalaada bulunmuştur.

Tarafların iddia ve savunmaları sundukları deliller, ticari defter ve kayıtları, telefon kayıtları ve mahkememizce alınan bilirkişi raporları ile tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; davacı ile davalı Sanca ecza deposu arasında devam eden ticari ilişki sebebiyle davacının davalıya borçlandığı, borcuna karşılık davalı şirketin çalışanı diğer davalıya araç devrettiğinden bahisle 400.000TL bakımından davalılara borçlu olmadığı iddiası ile işbu menfi tespit davasının ikame edildiği anlaşılmış, davalı şirketin işlemlerin şirket yetkililerince yapılmadığından bahisle davanın reddini savunduğu anlaşılmıştır. Mahkememizce davaıc yanın sunduğu mesaj kayıtları üzerinde inceleme yapılmış, delil olarak sunulan yazışmaların ... numarasına sahip “...” ve ... numarasına sahip “... – ...” detayıyla kayıtlı şahıslar ile Davacıya ait cep telefonu arasında whatsapp yazışmaları olduğu, tespit edilmiştir. Tarafların ticari defter ve kayıtları incelenmiş, davacı yanın davalıya araç devrettiğine ve bu şekilde bir borç ödemesi yapıldığına ilişkin bir kayda rastlanmamıştır. Davacının sunduğu whatsapp yazışmalarında tarafların numaraları tespit edilse de davalı yakupun davalı ... deposunu temsile yetkisi bulunmadığı, davalı alacaklının araç devrine ilişkin bir kabul ve beyanının tespit edilemediği, ticari defter ve kayıtlarında da araç devri sebebiyle bir borç düşüşü olmadığı, senetlerin defterlerine işlendiği anlaşıldığından davalı ... bakımından ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiş, davalı Yakup'un dava konusu edilen icra takibinde alacaklı bulunmadığı anlaşıldığından pasif husumeti bulunmadığı değerlendirilerek Davanın davalı ... yönünden pasif husumet yokluğu sebebiyle reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:

1-Davanın davalı ... yönünden pasif husumet yokluğu sebebiyle REDDİNE,

Davanın davalı ... A.Ş. yönünden REDDİNE,

2-Alınması gereken 732,00 TL maktu harcın, 6.831,00TL peşin harçtan düşümü ile artan 6.099,00TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,

3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

4-Yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'ne göre 64.000,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... Anonim Şirketi'ne verilmesine,

5-Kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesi halinde ödeyen tarafa iadesine,

6-Arabuluculuk ücreti olan 3.800,00TL nin davacıdan alınarak Hazineye irat kaydına,

Dair; gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.10/03/2026

Katip ..

e-imzalıdır

Hakim ...

e-imzalıdır