tanınmış markaların iltibas iddiasıyla hükümsüzlüğü ve yeniden inceleme ve değerlendirme kurulu kararının iptali talepli davanın kanun maddesi ve mal/hizmet sınıfı benzerlikleri çerçevesinde değerlendirilmesi.

Tanınmış markaların iltibas iddiasıyla hükümsüzlüğü ve Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu kararının iptali talepli davanın kanun maddesi ve mal/hizmet sınıfı benzerlikleri çerçevesinde değerlendirilmesi.

Özet: Bir marka sahibinin, kendi tanınmış markalarıyla "..." ortak ibaresi nedeniyle iltibas ve kötü niyet iddiasıyla başka bir markanın hükümsüzlüğünü ve YİDK kararının iptalini talep ettiği davada, ilk derece mahkemesi belirli mal ve hizmetler için iltibas koşullarının oluştuğuna hükmederken tanınmış marka iddialarını reddetmiştir; Bölge Adliye Mahkemesi ise ilk derece mahkemesinin iltibas değerlendirmesinde dikkate aldığı bir markayı hatalı bulmuş ancak diğer tescilli markaların "..." ortak asli unsurunu taşıması nedeniyle SMK 6/1 kapsamında benzerlik ve iltibas potansiyelinin devam ettiğini belirterek uyuşmazlığın belirli mal ve hizmet sınıfları özelindeki değerlendirmesinin devam ettiğini belirtmiştir.

11. Hukuk Dairesi 2025/2527 E. , 2025/7495 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/2109 Esas, 2025/177 Karar

HÜKÜM : Davanın kısmen kabulü

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin "..." asıl unsurlu tanınmış markalarının bulunduğunu, davalı gerçek kişinin "... ” ibareli başvurusuna anılan markalarına dayalı olarak yaptıkları itirazlarının Markalar Dairesi Başkanlığı tarafından kısmen kabul edilerek başvuru kapsamında bir kısım mal ve hizmetlerin çıkarıldığını, müvekkilinin bu karara karşı yaptığı itirazının Yeniden İnceleme ve Değerledirme Kurulu (YİDK) kararı ile reddedildiğini, oysa dava konusu başvuru ile müvekkilinin markaları arasında, başvuru kapsamında yer alan tüm mal ve hizmetler yönünden iltibas koşullarının oluştuğunu, müvekkilinin markası tanınmış olduğundan 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (SMK) 6/5 hükmü şartlarının da gerçekleştiğini, dava konusu başvuru ile müvekkilinin ticaret unvanını oluşturan ibarenin de benzer olduğunu, ayrıca dava konusu başvurunun kötüniyetli yapıldığını ileri sürerek YİDK kararının iptali ile dava konusu markanın hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkili Kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

2.Diğer davalı vekili cevap dilekçesinde; davalının, dava konusu edilen

markanın kapsamına giren emtialarla ilgili olarak 2008 yılından beri ticari faaliyetlerini yürüttüğünü, huzurdaki davanın mevzuatta öngörülen yasal süresi içerisinde ve yetkili

mahkemede ikame edilmediğinden usulden reddinin gerektiğini, taraf markalarının kapsamına giren emtiaların farklı olduğunu, davacının markalarını sadece “elektrikli ev

aletleri”nde kullandığını, markalarının kapsamına giren diğer emtialar açısından bir koruma talep edemeyeceğini, karşılaştırılan markalar arasında görsel, işitsel ve kavramsal açılardan herhangi bir benzerlik olmadığını, “...” ibaresi Türkçe’de yaygın kullanıldığından herkesin bu ibareyi kendisine marka olarak seçebileceğini, anılan ibareyi taşıyan bir çok tescilli marka bulunduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalının "... +şekil" ibareli marka başvurusu ile davacının "..." ibareli tescilli markaları arasında dava konusu 2019/... sayılı markanın kapsamında kalan 35. sınıftaki tüm hizmetler ile 21. sınıftaki “diş fırçaları, elektrikli diş firçaları, diş ipleri, tıraş fırçaları, saç fırçaları, taraklar” malları açısından ortalama tüketici kesimi nazarında görsel ve sesçil benzerlik oluştuğu, her iki markada ... ibaresinin asli ayırt edici olduğu, sayılan mal ve hizmetler yönünden iltibas koşularının gerçekleştiği, davacının 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (SMK) 6/5-6-9 maddelerine dayalı iddialarını ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile YİDK kararının 2019/... sayılı markanın kapsamında kalan 35. sınıfa giren tüm hizmetler ile 21. sınıftaki “diş fırçaları, elektrikli diş firçaları, diş ipleri, tıraş fırçaları, saç fırçaları, taraklar” malları açısından iptali ile dava konusu markanın bu mal ve hizmetler yönünden hükümsüzlüğüne, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş, hüküm, taraf vekillerince istinaf edilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının gerek başvurunun yayımına itirazında gerekse de dava ve iddianın genişletilmesinin mümkün olduğu cevaba cevap dilekçesinde 2018/... sayılı markaya dayanmadığı, davacının bahsi geçen markasının ne davadaki YİDK kararının iptali ne de marka hükümsüzlüğü istemi bakımında iltibas değerlendirmesinde dikkate alınamayacağı, Mahkemece 2018/.... sayılı markanın iltibas değerlendirmesinde dikkate alınarak, sadece bu marka kapsamında yer alan 35. sınıf hizmetler yönünden iltibas koşullarının oluştuğunun kabul edilmesinin doğru görülmediği, davalılar vekillerinin bu husustaki istinaf itirazlarının yerinde olduğu, davacının 2016/...... /... sayılı markaları dışında kalan diğer markalarının asli unsurlarının da "..." ibaresi olduğu, davacının .... sayılı marka işaretleri ile dava konusu başvuruyu oluşturan ibare arasında, "..." ibaresinin ortak olarak yer almasından kaynaklı, SMK'nın 6/1 hükmü anlamında iltibasa neden olacak düzeyde benzerlik bulunduğu, tarafların marka kapsamlarının karşılaştırmasına gelince, dava konusu başvuru kapsamında yer alan 8, 20, 21, 24... . sınıf mal ve hizmetlerin uyuşmazlığın konusunu oluşturduğu, mahkemece alınan bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere dava konusu başvuru kapsamında 21. sınıfta yer alan “diş fırçaları, elektrikli diş firçaları, diş ipleri, tıraş fırçaları, saç fırçaları, taraklar” malları ile bu malların satışına özgü 35. sınıf hizmetlerin, davacının .... sayılı markaları kapsamında yer alan mallarla benzer ve ilişkili olduğu, bunun dışında dava konusu başvuru kapsamında yer alan diğer mal ve hizmetler yönünden ise böyle bir benzerlik bulunmadığı, dava konusu başvuru ile davacının .... sayılı markaları arasında dava konusu başvuru kapsamında 21. sınıfta yer alan “diş fırçaları, elektrikli diş firçaları, diş ipleri, tıraş fırçaları, saç fırçaları, taraklar” malları ile bu malların satışına özgü 35. sınıf hizmetler yönünden SMK'nın 6/1 hükmü kapsamında iltibas koşullarının oluştuğu, davacının SMK'nın 6/5 hükmüne dayalı itirazlarının incelenmesine gelince, mahkemece alınan bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere davacının "..." ibareli markaları elektrikli ev aletleri mallarında tanındığı, davacının markalarının tanınmış olduğu ürünler ile dava konusu başvuru kapsamında yer alan ve uyuşmazlık konusu olan 8, 20, 21... . sınıf mallar ile sayılan malların satışına özgü 35. sınıf hizmetler arasındaki yakın ilişki ve markaların benzerlik düzeyi de gözetildiğinde başvurunun sayılan mal ve hizmetler yönünden tescili halinde davalının, davacı markalarının ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle haksız bir yarar sağlayabileceği, davacı markasının itibarının zarar görebileceği veya ayırt edici karakterinin zedelenebileceği, 8, 20, 21... . sınıf mallar ile sayılan malların satışına özgü 35. sınıf hizmetler yönünden SMK'nın 6/5 hükmü kapsamında da YİDK kararının iptali ve markanın hükümsüzlüğü koşullarının gerçekleştiği, dava konusu başvuruda farklı olarak yer alan 35. sınıfın 1-2-3-4 alt gruplarında yer alan hizmetler yönünden ise bu hizmetler ile davacının markalarının tanınmış olduğu ürünlerin birbirine çok uzak sektörlerde yer alması sebebiyle bu hizmetler yönünden SMK'nın 6/5 hükmü koşullarının oluşmadığı, diğer taraftan davacının ticaret unvanını oluşturan "..." ibaresi ile dava konusu başvuru arasında benzerlik bulunsa da davacının ticaret unvanını fiilen kullandığı "elektrikli ev aletleri" malları ile dava konusu başvuru kapsamında aynı/aynı tür veya benzer mal ve hizmet bulunmadığından davacının SMK'nın 6/6 hükmüne dayalı itirazlarının yerinde görülmediği, dosya kapsamı itibariyle kötüniyet iddiasının da ispatlanmadığı gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurularının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmasına, YİDK kararının 8, 20, 21... . sınıf mallar ile 35. sınıfta yer alan "Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Değerli madenlerden olanlar dahil çatallar, kaşıklar, bıçaklar ve kesme, doğrama, soyma amaçlı elektrikli olmayan kesici mutfak aletleri.Kesici ve dürtücü silahlar. Makine, cihaz ve taşıt onarımı, inşaat, ziraat, bahçecilik ve ormancılıkla ilgili elle çalışan (elektrikli olmayan ve motorsuz) aletler.Yapıldıkları maddelere ve malzemelere bakılmaksızın mobilyalar.Yatak şilteleri, yastıklar, tıbbi amaçlı olmayan havalı yataklar ve yastıklar, deniz yatakları (kampçılar için uyku tulumları hariç).Aynalar.Arı kovanları, suni petekler ve petek çıtaları.Bebekler için ana kucakları, parmaklıklı oyun parkları (iç mekanlar için), bebek beşikleri, yürüteçler.Ahşap veya sentetik malzemeden mamul panolar, resimler, tablolar için çerçeveler, kimlik kartları, künyeler, isimlikler, etiketler. Ahşap veya sentetik malzemeden mamul ambalaj, nakliye ve depolama amaçlı variller, fıçılar, bidonlar, hazneler (depolar), ku tular, ambalaj kapları, nakliye amaçlı konteynerler, sandıklar, taşıma paletleri, bunlarla birlikte kullanılan kapaklar. Ahşap veya sentetik malzemelerden mamul hırdavat (nalburiye) eşyası, mobilya bağlantıları, açma kapama tertibatları.Tahta, mantar, kamış, bambu, hasır, boynuz, kemik, fildişi, balina kemiği, istiridye kabuğu, kehribar, sedef, lületaşı, balmumu, plastik veya alçıdan mamul bu sınıfa dahil süs ve dekorasyon eşyaları: biblolar, duvara asılan süsler, heykeller ve bu malzemelerden mamul müsabakalarda verilen kupalar.Sepetler, balıkçı sepetleri. Ev hayvanları için kulübeler, yuvalar, yataklar.Ahşap veya sentetik malzemeden mamul portatif merdivenler, hareketli merdivenler.Bambu perdeler, stor perdeler (iç mekan), şerit perdeler, dekorasyon amaçlı boncuklu perdeler; perde kopçaları, perde halkaları, perde kancaları, perde çubukları.Araç tekerlekleri için metalden olmayan takozlar.Diş fırçaları, elektrikli diş fırçaları, diş ipleri, tıraş fırçaları, saç fırçaları, taraklar.Ütü masaları ve kılıfları, çamaşır kurutmalıkları, elbise askıları.Ev hayvanları için kafesler, akvaryumlar, vivaryumlar, terraryumlar.Camdan, porselenden, seramikten, kilden süs ve dekorasyon eşyaları: heykeller, biblolar, vazolar ve bu malzemelerden mamul müsabakalarda verilen kupalar.Fare kapanları, haşerat tuzakları, sinek ve haşeratı kovucu veya yok edici elektrikli cihazlar, sinek yakalayıcılar, sinek raketleri.Parfüm bekleri (yandığında koku yayan bekler), parfüm spreyleri ve vaporizatörleri (püskürteç), elektrikli-elektriksiz makyaj temizleme aletleri, pudra ponponları, tuvalet eşyaları için kutular. Püskürtmeli hortum başlıkları, sulama süzgeçleri için başlıklar, sulama aletleri, bahçe sulama süzgeçleri, musluklara takılan uçlar. İşlenmemiş cam, yarı işlenmiş cam, dekorasyon için cam mozaikler ve cam tozları (inşaat için olanlar hariç), cam yünleri (izolasyon ve tekstil amaçlı olmayan).Halatlar, ipler, ip merdivenler, hamaklar, balık ağları.Çadırlar, tenteler, brandalar, yelkenler, araç örtüleri (araç şeklini almamış olanlar).Tekstilden mamul ambalaj torbaları.Kauçuk ve sentetik olmayan döşeme doldurma malzemeleri (yün, pamuk dahil).Tekstil amaçlı sentetik elyaflar, işlenmemiş büküm elyafları, cam elyaflar.Dokunmuş veya dokunmamış kumaşlar. Ev tekstil ürünleri: perdeler, yatak örtüleri, nevresimler, çarşaflar, yastık kılıfları, battaniyeler, yorganlar, havlular.Tekstilden bayraklar, flamalar, etiketler. Bebekler için kundak örtüleri.Kampçılar için uyku tulumları. mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)" hizmetleri yönünden kısmen iptaline, belirtilen hizmetler bakımından markanın hükümsüzlüğüne karar verilmiş, karar, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, YİDK kararının iptali ve marka hükümsüzlüğü istemlerine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi aynı Kanun'un 369/1 hükmü ve 371. maddesinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI.SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, taraf vekillerinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı harcın istek halinde davalılara iadesine, temyiz harcı davacıdan peşin alındığından başkaca harç alınmasına mahal olmadığına, 11.12.2025 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.