antalyada kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedeli tahsili davasında bölge adliye mahkemesi kararının temyizinde kesinlik sınırı ve esas yönünden yapılan inceleme.

Antalyada kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedeli tahsili davasında Bölge Adliye Mahkemesi kararının temyizinde kesinlik sınırı ve esas yönünden yapılan inceleme.

Özet: Antalyada, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemiyle açılan davada, ilk derece mahkemesi davanın kabulüne karar vermiş, tarafların istinaf başvurusu üzerine Bölge Adliye Mahkemesi de kararı düzelterek davanın kabulüne hükmetmiştir; yapılan temyiz incelemesinde Yargıtay, davacı lehine hükmedilen tazminatın kesinlik sınırının altında kalması nedeniyle davacının bir davalıya yönelik temyiz dilekçesini reddederken, diğer davalı ile davacının bu davalıya ilişkin temyiz başvurularının gerekli şartları taşıdığına karar vererek incelemeye almıştır.

5. Hukuk Dairesi 2024/8557 E. , 2025/8203 K.

"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/2146 Esas, 2024/930 Karar

DAVA TARİHİ : 24.09.2022

KARAR : Yeniden esas hakkında verilen karar

İLK DERECE MAHKEMESİ : Antalya 7. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2022/459 Esas, 2023/459 Karar

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı ile davalı ... vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda,

Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

Davacı lehine ve ... aleyhine hükmedilen tazmminat miktarı Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibarıyla kesinlik sınırı olan 378.290,00 TL’nin altında kaldığı anlaşılmakla, belirtilen idare yönünden davacı vekilinin temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekmiştir.

Davalı ... ve davacı vekilinin ... yönünden gerekli şartları taşıdığı anlaşılan temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Antalya ili, ..., Mahallesi 34 76... parsel sayılı taşınmazda davacının payının bulunduğunu, taşınmazın imar planında eğitim alanı olarak ayrıldığını, taşınmazın bir kısmına fiilen de el atıldığını, davalı idareler tarafından kamulaştırma işlemi yapılmadığını, bedel de ödenmediğini ileri sürerek şimdilik 100,00 TL kamulaştırmasız el atma tazminatın faiziyle birlikte davalılardan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu 34 76... parsel sayılı taşınmaz üzerinde kuruma ait bina bulunmadığını belirterek fiili el atma bulunmadığından davanın öncelikle yargı yolu yönünden usulden reddini, Belediye tarafından fiilen el atıldığından, Bakanlık yönünden husumet nedeniyle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu parseli de içine alan alanda Kepez Belediye Meclisinin 03.11.2011 tarihli ve 159 sayılı kararı ile 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı yapıldığını, Uygulama İmar Planlarında dava konusu parselin teknik lise alanı olarak ayrılmış olduğunu belirterek haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olan davanın usul ve esas yönünden reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın bedelinin düşük belirlendiğini, düzenleme ortaklık payı kesintisinin fazla yapıldığını ileri sürerek kararı istinaf etmiştir.

2. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; kararın usul ve kanuna aykırı olduğunu, husumetin imar planını yapan ilgili belediyeye yöneltilmesi gerektiğini, uzlaşma dava şartının gerçekleşmediğini, dava konusu taşınmazın metrekare birim fiyatının fahiş belirlendiğini, emsalin uygun emsal olmadığını, taşınmazın el atma tarihindeki niteliğinin tespit edilerek değerinin belirlenmemesinin doğru olmadığını ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

3. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaza fiilen el atılmadığını, geçici olarak ağaç dikildiğini, lise alanı olması nedeniyle Milli Eğitim Bakanlığının sorumlu olduğunu, davanın usulden ve esastan reddi gerektiğini, davacıların müvekkilinin idareden herhangi bir tazminat alacağının bulunmadığını, bulunsa bile tespit edilen bedelin çok yüksek olduğunu, bilirkişi raporunun hatalı olduğunu, emsal alınan taşınmazın hatalı olduğunu yargılama gideri ve vekâlet ücretinin hatalı belirlendiğini belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmaza emsal karşılaştırılması yapılmak suretiyle belirlenen bedelin davalı idarelerden tahsiline dair Mahkeme kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu; ancak davacı payının iptali ve davalı idare adına tesciline karar verilmesi gerekirken yazılı şeklinde infazda tereddüt oluşturacak şekilde tescil hükmü kurulması, davalı ... tarafından fiilen el atılan bölüm yönünden nispi harca, ... yönünden hukuken el atılan bölüm içinse maktu vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğinden İlk Derece Mahkemesi kararı ortadan kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrarla kararın bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

2. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrarla kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesi ve fiilen el atılan alanların ve kamuya tahsisli alanların bedelinin davalı idarelerden tahsiline karar verilmesi yerindedir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

A. Davacı Vekilinin Davalı ... Bakanlığına İlişkin Temyizi Yönünden;

Davacı vekilinin temyiz dilekçesinin miktar yönünden REDDİNE,

B. Davalı ... ve Davacı Vekilinin ... Belediye Başkanlığına İlişkin Temyizi Yönünden;

Davacı vekili ile davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davalı ... Başkanlığından aşağıda yazılı kalan temyiz harcının alınarak Hazineye irat kaydedilmesine, davacıdan peşin alınan temyiz harcınını Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

22.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.