5. Hukuk Dairesi, Çocuk Koruma Kanunu kapsamında verilen koruyucu ve destekleyici tedbir kararlarının takip, değiştirme ve kaldırma yetkisine ilişkin mahkemeler arası yetki uyuşmazlığını Samsun 1. Çocuk Mahkemesi lehine çözümledi.
Özet: Çocuklara yönelik danışmanlık ve eğitim tedbirlerinin uygulanmasına ilişkin yetki uyuşmazlığını ele alan bu kararda, Samsun 1. Çocuk Mahkemesinin çocukların adresinin başka bir ilde olması, Ankara Batı Çocuk Mahkemesinin ise tedbir kararlarının takip ve değişiklik yetkisinin kararı veren mahkemeye ait olması gerekçeleriyle verdiği yetkisizlik kararları incelenmiştir; yapılan değerlendirmede, 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu uyarınca koruyucu ve destekleyici tedbirleri alan veya ilk talebi değerlendiren mahkemenin, bu tedbirlerin uygulamasını takip etme, sonuçlarını inceleyerek kaldırma, süresini uzatma veya değiştirme görevinin de kendisine ait olduğu belirtilerek, uyuşmazlığın Samsun 1. Çocuk Mahkemesi tarafından çözümlenmesi gerektiğine hükmedilmiştir.
5. Hukuk Dairesi         2025/4850 E.  ,  2025/8195 K.
"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi
SAYISI : 2024/481 Esas, 2024/481 Karar
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara Batı Çocuk Mahkemesi
I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR
A. Samsun 1. Çocuk Mahkemesinin 04.11.2024 Tarihli ve 2022/273 Tedbir Talep Sayılı Ek Kararı
Hakkında tedbir uygulanması istenen çocukların adresinin Sincan/Ankara olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
B. Ankara Batı Çocuk Mahkemesinin 22.11.2024 Tarihli ve 2024/481 Tedbir Talep Sayılı Kararı
Koruyucu ve destekleyici tedbir kararlarının, hangi hakim ya da mahkeme tarafından alınmış ise uygulanmasını takip, uygulanan tedbirin sonuçlarını inceleyerek kaldırma, süresini uzatma veya değiştirme görevinin de kararı veren hakim veya mahkemeye ait olacağı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
II. GEREKÇE
A. Uyuşmazlık
Uyuşmazlık, 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nun (5395 sayılı Kanun) 5 inci maddesinin 1/a ve bendi uyarınca danışmanlık ve eğitim tedbiri uygulanması istemine ilişkindir.
B. İlgili Hukuk
1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.
2. 5395 sayılı Kanun’un “Koruyucu ve destekleyici tedbirler” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasının ( a ) alt bendi şöyledir:
" Danışmanlık tedbiri, çocuğun bakımından sorumlu olan kimselere çocuk yetiştirme konusunda; çocuklara da eğitim ve gelişimleri ile ilgili sorunlarının çözümünde yol göstermeye,
3. 5395 sayılı Kanun’un “Tedbirlerde yetki” başlıklı 8 inci maddesinin birinci fıkrası şöyledir:
“Korunma ihtiyacı olan çocuklar hakkında koruyucu ve destekleyici tedbirler, çocuğun menfaatleri bakımından kendisinin, ana, baba, vasisi veya birlikte yaşadığı kimselerin bulunduğu yerdeki çocuk hâkimince alınır. Tedbir kararlarının uygulanması, kararı veren hâkim veya mahkemece en geç üçer aylık sürelerle incelettirilir. Hâkim veya mahkeme; denetim memurları, çocuğun velisi, vasisi, bakım ve gözetimini üstlenen kimselerin, tedbir kararını yerine getiren kişi ve kuruluşun temsilcisi ile Cumhuriyet savcısının talebi üzerine veya re'sen çocuğa uygulanan tedbirin sonuçlarını inceleyerek kaldırabilir, süresini uzatabilir veya değiştirebilir.
”
C. Değerlendirme
Dosya kapsamından, Koruyucu ve destekleyici tedbir kararlarının hangi hakim ya da mahkeme tarafından alınmış ise uygulamasını takip, uygulanan tedbirin sonuçlarını inceleyerek kaldırma, süresini uzatma veya değiştirme görevinin kararı veren hakim veya mahkemeye ait olacağından, uyuşmazlığın Samsun 1. Çocuk Mahkemesince sonuçlandırılması gerekmektedir.
III. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
6100 sayılı Kanun’un 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Samsun 1. Çocuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,
22.05.2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.