kamulaştırma bedelinin tespiti davasında ölü tapu malikinin mirasçılarının davaya dahil edilmeden reddedilmesinin hatalı olduğuna dair yargıtay kararı.

Kamulaştırma bedelinin tespiti davasında ölü tapu malikinin mirasçılarının davaya dahil edilmeden reddedilmesinin hatalı olduğuna dair Yargıtay kararı.

Özet: Kamulaştırma yoluyla irtifak hakkı bedelinin tespiti ve tescili istemiyle açılan davada, ilk derece mahkemesi ve bölge adliye mahkemesi, taşınmaz malikinin dava tarihinden önce vefat etmesi sebebiyle dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar vermiştir. Ancak Yargıtay, Kamulaştırma Kanununun 14/5. maddesi gereğince ölü tapu maliklerinin mirasçılarının tespit edilerek davaya dahil edilmesiyle taraf teşkilinin sağlanması gerektiğini, dolayısıyla davanın reddedilmesinin hatalı olduğunu belirterek bölge adliye mahkemesinin istinaf ret kararını ve ilk derece mahkemesinin ret kararını bozmuştur.

5. Hukuk Dairesi 2024/10570 E. , 2025/8020 K.

"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 39. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2024/194 Esas, 2024/679 Karar

DAVA TARİHİ : 02.09.2024

KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Kırklareli 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2023/530 Esas, 2023/439 Karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Kırklareli ili, ..., ... köyü 5 19... parsel sayılı taşınmazda kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti ve bu hakkın müvekkili idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı taraf, taraf teşkili sağlanmadığından cevap dilekçesi sunamamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; 2942 sayılı Kanun'un 14 üncü maddesinin beşinci fıkrasına göre tapu malikinin daha önce öldüğünün sabit olması halinde mirasçılarının davaya dahil edilerek davaya devam olunması gerektiğini, davacının veraset ilâmı alma yetkisinin olmadığını ve İlk Derece Mahkemesi kararının hatalı olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmaz malikinin dava tarihinden önce vefat etmiş olması karşısında, davanın 2942 sayılı Kanun'un 7 nci maddesinde düzenlenen uzlaşma dava şartına uyulmadan açıldığı sabit olduğundan, davanın 2942 sayılı Kanun'un 8 inci maddesinin birinci fıkrası, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 114 üncü maddesinin ikinci fıkrası ve 115 inci maddeleri uyarınca dava ön şart yokluğu gerekçesiyle reddine ilişkin İlk Derece Mahkemesinden verilen kararın usul ve kanuna uygun olduğu anlaşıldığından davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirttiği hususları tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme

Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu malikleri arasındaki kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dosyada mevcut belgelerin tetkikinden davalı tapu malikinin ölü olduğu anlaşıldığından, davanın önşart yokluğundan reddine karar verilmişse de 2942 sayılı Kanun'un 14 üncü maddesinin 5 inci fıkrasına göre kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmazın tescili davasında taşınmazın gerçek malikinin daha önce öldüğü sabit olursa, mirasçıları davaya dahil edilmek suretiyle davaya devam olunacağı hüküm altına alındığından, ölü tapu maliklerinin (..., , ..., , ...) mirasçıları tespit edilip adlarına dava dilekçesi tebliğ edilmek suretiyle taraf teşkili sağlanıp tarafların beyanları alındıktan sonra karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Davacı idare vekilinin temyiz istemi yerinde olduğundan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf isteminin esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Davacı idareden peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

21.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.