5. Hukuk Dairesi, velayet düzenlemesi istemine ilişkin yetki uyuşmazlığında, usulüne uygun yapılmayan yetki itirazı nedeniyle davanın ilk açıldığı Nizip Aile Mahkemesinin yetkili olduğuna karar vermiştir.
Özet: Velayetin düzenlenmesi istemine ilişkin yetki uyuşmazlığında, davalının yetki itirazının usulüne uygun ve süresinde yapılmaması nedeniyle geçerli kabul edilmeyerek kesin yetki kuralına tabi olmayan bu çekişmesiz yargı işinde davanın ilk açıldığı mahkemenin yetkili hale geleceği ilkesi benimsenmiş; bu doğrultuda, ilk davanın açıldığı Nizip Aile Mahkemesinin davaya bakmakla görevli yargı yeri olarak belirlenmesine karar verilmiştir.
5. Hukuk Dairesi         2025/2921 E.  ,  2025/7899 K.
"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2024/62 Esas, 2024/79 Karar
I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR
A. Nizip Aile Mahkemesinin 17.09.2024 Tarihli ve 2024/297 Esas, 2024/664 Karar Sayılı Kararı
Davanın açıldığı tarih itibariyle davacının adresinin Aksaray da, davalının ve çocuğun adresinin ise Nazımiye/Tunceli'de olduğu bu haliyle davalının yetki itirazının yerinde olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
B. Nizamiye Asliye Hukuk Mahkemesinin (Aile Mahkemesi sıfatıyla) 03.12.2024 Tarihli ve 2024/62 Esas, 2024/79 Karar Sayılı Kararı
Somut olayda, davalının yetki itirazı usulüne uygun yapılmadığı, Tunceli Mahkemelerinin genel bir ifade olduğu, zira Tunceli ll merkezinde bulunan mahkemelerin mi yoksa Nazımiye Mahkemelerinin mi yetkili olduğu cevap dilekçesinde bulunan yetki itirazından anlaşılmadığını, bu durum ele alındığında yetki itirazı usulüne uygun yapılmadığı için Nizip Aile Mahkemesi yetkili hale geldiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
II. GEREKÇE
A. Uyuşmazlık
Uyuşmazlık, velayetin düzenlenmesi istemine ilişkindir.
B. İlgili Hukuk
1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.
2. 6100 sayılı Kanun’un “Genel yetkili mahkeme” başlıklı 6 ıncı maddesinin birinci fıkrası şöyledir:
“Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.”
3. 4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yeri” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrası şöyledir:
“Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”
4. 4721 sayılı Kanun'un “Yasal yerleşim yeri” başlıklı 21 inci maddesi şöyledir:
“Velâyet altında bulunan çocuğun yerleşim yeri, ana ve babasının; ana ve babanın ortak yerleşim yeri yoksa, çocuğun kendisine bırakıldığı ana veya babanın yerleşim yeridir. Diğer hâllerde çocuğun oturma yeri, onun yerleşim yeri sayılır. Vesayet altındaki kişilerin yerleşim yeri, bağlı oldukları vesayet makamının bulunduğu yerdir.”
5. 4721 sayılı Kanun'un “Ana ve baba evli ise” başlıklı 336 ncı maddesi şöyledir:
“Evlilik devam ettiği sürece ana ve baba velâyeti birlikte kullanırlar. Ortak hayata son verilmiş veya ayrılık hâli gerçekleşmişse hâkim, velâyeti eşlerden birine verebilir. Velâyet, ana ve babadan birinin ölümü hâlinde sağ kalana, boşanmada ise çocuk kendisine bırakılan tarafa aittir.”
C. Değerlendirme
Dosya kapsamından, uyuşmazlığın velayetin değiştirilmesi istemine ilişkin olup velayetin değiştirilmesi isteminin çekişmesiz yargı işlerinden olduğu, çekişmesiz yargı işlerinde de, kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça talepte bulunan kişinin veya ilgililerden birinin oturduğu yer mahkemesinin yetkili olduğu, yerleşim yeri Nazımiye/Tunceli olan davalının cevap dilekçesi ile birlikte yetki itirazında bularak yetkisiz olan Tunceli Mahkemelerinin yetkili olduğunu bildirdiği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla kesin yetki kuralına tabi olmayan bu davada 6100 sayılı Kanun'un 19 uncu maddesi gereğince usulüne uygun ve süresinde yetki itirazının olmadığı durumlarda davanın ilk açıldığı mahkemenin yetkili hale geleceği anlaşılmaktadır. Bu durumda uyuşmazlığın davanın ilk açıldığı yer olan Nizip Aile Mahkemesinde görülüp, sonuçlandırılması gerekmektedir.
III. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
6100 sayılı Kanun’un 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Nizip Aile Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,
20.05.2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.