Türk Medeni Kanununun 432. maddesi uyarınca özgürlüğün kısıtlanması isteminde kısıtlı adayının yerleşim yeri nedeniyle farklı sulh hukuk mahkemeleri arasındaki yetki uyuşmazlığının çözümü.
Özet: Yüksek Mahkeme, akıl hastalığı, alkol veya uyuşturucu madde bağımlılığı gibi sebeplerle koruma amacıyla özgürlüğün kısıtlanması istemine ilişkin olarak Ankara ve Konyadaki iki sulh hukuk mahkemesinin karşılıklı yetkisizlik kararları vermesiyle ortaya çıkan yargı yeri uyuşmazlığını inceleyerek, 4721 sayılı Türk Medenî Kanununun yerleşim yeri ve vesayet yetkisine dair maddeleri uyarınca yapılan değerlendirmede kısıtlı adayının yerleşim yerinin Etimesgut/Ankara olduğunun tespitiyle, davanın Ankara Batı 7. Sulh Hukuk Mahkemesi tarafından görülmesi gerektiğine oy birliğiyle karar vermiştir.
5. Hukuk Dairesi         2025/5267 E.  ,  2025/7879 K.
"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2025/128 Esas, 2025/336 Karar
I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR
A. Ankara Batı 7. Sulh Hukuk Mahkemesinin 16.12.2024 Tarihli ve 2024/714 Esas, 2024/370 Karar Sayılı Kararı
Kısıtlı adayının ikametgah adresinin.... Mahallesi, .... Sokak, No:.... İç Kapı No:...Selçuklu/ Konya olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
B. Konya 6. Sulh Hukuk Mahkemesinin 03.03.2025 Tarihli ve 2025/128 Esas, 2025/336 Karar Sayılı Kararı
Kısıtlı adayının adresinin .... Mahallesi, .... Caddesi, No:... Etimesgut/Ankara olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
II. GEREKÇE
A. Uyuşmazlık
Uyuşmazlık, 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 432 nci maddesi uyarınca koruma amacıyla özgürlüğün kısıtlanması istemine ilişkindir.
B. İlgili Hukuk
1. Farklı Bölge Adliye Mahkemelerinin yargı çevresinde kalan İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.
2.4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yeri” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrası şöyledir:
“Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”
3. 4721 sayılı Kanun’un “Vesayet işlerinde yetki” başlıklı 411 inci maddesi şöyledir:
“Vesayet işlerinde yetki küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir.”
4. 4721 sayılı Kanun’un “Koşulları” başlıklı 432 nci maddesinin birinci fıkrası şöyledir:
“Akıl hastalığı, akıl zayıflığı, alkol veya uyuşturucu Madde bağımlılığı, ağır tehlike arzeden bulaşıcı hastalık veya serserilik sebeplerinden biriyle toplum için tehlike oluşturan her ergin kişi, kişisel korunmasının başka şekilde sağlanamaması hâlinde, tedavisi, eğitimi veya ıslahı için elverişli bir kuruma yerleştirilir veya alıkonulabilir. Görevlerini yaparlarken bu sebeplerden birinin varlığını öğrenen kamu görevlileri, bu durumu hemen yetkili vesayet makamına bildirmek zorundadırlar. ”
5. 4721 sayılı Kanun’un“Yetki” başlıklı 433 üncü maddesinin birinci fıkrası şöyledir:
“Yerleştirme veya alıkoymaya karar verme yetkisi, ilgilinin yerleşim yeri veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde bulunduğu yer vesayet makamına aittir.”
C. Değerlendirme
Dosya kapsamında yapılan incelemeye göre kısıtlı adayının yerleşim yeri adresinin Etimesgut/Ankara olduğu anlaşıldığından uyuşmazlığın Ankara Batı 7. Sulh Hukuk Mahkemesince çözümlenmesi gerekmektedir.
III. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
6100 sayılı Kanun’un 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince, Ankara Batı 7. Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,
20.05.2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.