Yargıtay, hisseli gayrimenkul satış sözleşmesi ve senet iptali davasının taşınmazın aynına ilişkin olmaması sebebiyle tüketici mahkemeleri arasındaki yetki uyuşmazlığını İstanbul Anadolu Tüketici Mahkemesi lehine çözmüştür.
Özet: Hisseli gayrimenkul satış sözleşmeleri ve senetlerin iptali, borçlu olunmadığının tespiti ile yapılan ödemelerin faiziyle birlikte tahsili istemine ilişkin tüketici davasında, uyuşmazlığın taşınmazın aynına yönelik olmadığı ve kesin yetki kuralı bulunmadığı tespit edilerek, davacının yetkisiz bir mahkemede dava açması ve davalının süresinde yetki itirazında bulunması üzerine İstanbul ve Yalova Tüketici Mahkemeleri arasında ortaya çıkan yetki uyuşmazlığı çözümlenmiş ve davalı şirketin yerleşim yeri olan İstanbul Anadolu Nöbetçi Tüketici Mahkemesi yargı yeri olarak belirlenmiştir.
5. Hukuk Dairesi         2025/6003 E.  ,  2025/7870 K.
"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ :Tüketici Mahkemesi
SAYISI : 2024/1374 Esas, 2024/564 Karar
I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR
A. İstanbul 13. Tüketici Mahkemesinin 07.05.2024 Tarihli ve 2022/109 Esas, 2024/210 Karar Sayılı Kararı
Dava konusu uyuşmazlığın taşınmaz üzerindeki ayni hak talebine ilişkin açıldığı ve ayni hakka ilişkin davalarda taşınmazın bulunduğu yerin kesin yetkili olduğu, taşınmazın termal ilçe sınırları içinde bulunduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
B. Yalova Tüketici Mahkemesinin 18.07.2024 Tarihli ve 2024/1374 Esas, 2024/564 Karar Sayılı Kararı
Davanın taşınmazın aynına ilişkin olmadığı bu sebeple kesin yetkinin de söz konusu olmayacağı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
II. GEREKÇE
A. Uyuşmazlık
Uyuşmazlık, taraflar arasında düzenlenen hisseli gayrimenkul satış sözleşmeleri ile senetlerin iptali, borçlu olmadığının tespiti ve yapılan tüm ödemelerin faiziyle birlikte tahsili istemine ilişkindir.
B. İlgili Hukuk
1. Farklı Bölge Adliye Mahkemelerinin yargı çevresinde kalan İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.
2. 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanun’un (634 sayılı Kanun) “Devre mülk hakkı” başlıklı 57 nci maddesi şöyledir:
“Mesken olarak kullanılmaya elverişli bir yapı veya bağımsız bölümün ortak maliklerinden her biri lehine bu yapı veya bağımsız bölümden yılın belli dönemlerinde istifade hakkı, müşterek mülkiyet payına bağlı bir irtifak hakkı olarak kurulabilir. Bu hakka devre mülk hakkı denir.”
3.6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un (6502 sayılı Kanun) 73 üncü maddesinin beşinci fıkrası şöyledir:
“Tüketici davaları, tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki tüketici mahkemesinde de açılabilir.”
4. 6100 sayılı Kanun’un “Genel yetkili mahkeme” başlıklı 6 ıncı maddesinin birinci fıkrası şöyledir:
“Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.”
5.6100 sayılı Kanun'un "Yetki itirazının ileri sürülmesi" başlıklı 19 uncu maddesinin 4 üncü fıkrası
şöyledir.
" Yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı, süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında
bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir."
C. Değerlendirme
1. Dosya kapsamından, uyuşmazlık, taraflar arasında düzenlenen hisseli gayrimenkul satış sözleşmeleri ile senetlerin iptali, borçlu olmadığının tespiti ve yapılan tüm ödemelerin faiziyle birlikte tahsili istemine ilişkin olup, dava dilekçesi ve dosya kapsamından taşınmazın aynına ilişkin bir dava olmadığı anlaşılmaktadır.
2. 6502 sayılı Kanun'un 73 üncü maddesinin beşinci fıkrasında tüketici davalarının, tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki tüketici mahkemesinde de açılabileceği belirtilmişse de bu kural 6100 sayılı Kanun'un yetkiye ilişkin kurallarının yanında bir ek yetki kuralıdır.
3. Bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili
mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman seçme hakkı davalılara geçer.
4. Somut olayda, davacıların yerleşim yerinin Adapazarı /Sakarya, davalı Tasfiye Halinde ... İşletmeleri Turizm İnşaat Ticaret Anonim Şirketinin adresinin ise Ataşehir/İstanbul olduğu, dolayısı ile birden çok mahkemenin yetkili olduğu ve kesin yetki kuralının bulunmadığı bu davada, İstanbul ilinde yetkisiz bir mahkemede davacının dava açtığı anlaşılmaktadır. Hâl böyle olunca seçme hakkı davalıya geçmiş ve davalı vekilince de süresinde ve usulüne uygun olarak davalı şirketin yerleşim yerinin bulunduğu İstanbul Anadolu Mahkemelerinin yetkili olduğuna ilişkin itirazında bulunduğu anlaşılmaktadır. İstanbul Anadolu Tüketici Mahkemeleri tarafından verilmiş bir yetkisizlik kararı yoksa da İstanbul 13. Tüketici ve Yalova Tüketici Mahkemelerinin verdikleri yetkisizlik kararları ile davadan el çektikleri ve işin görülmesinin sürüncemede bırakılmaması ve Yargıtayca yargı yeri belirlenmesi gerektiği anlaşıldığından uyuşmazlığın İstanbul Anadolu Nöbetçi Tüketici Mahkemesince çözümlenmesi gerekmektedir.
III. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
6100 sayılı Kanun’un 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince İstanbul Anadolu Nöbetçi Tüketici Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,
20.05.2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.