Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayalı kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescili davasında taşınmazın arsa vasfı ve bilirkişi raporu değerlendirmesine ilişkin temyiz incelemesi.
Özet: 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesi uyarınca açılan kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmazın idare adına tescili davasında, ilk derece mahkemesinin davanın kabulüne yönelik kararı, davacı idare ve davalı vekillerince yapılan istinaf başvurularının, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından taşınmazın arsa vasfında olduğu, meskun mahalde yer aldığı, belediye hizmetlerinden yararlandığı ve bilirkişi raporuyla belirlenen kamulaştırma bedelinin bilimsel ve hukuka uygun bulunarak esastan reddedilmesiyle onanmış ve bu karar taraflarca temyiz edilmiştir.
5. Hukuk Dairesi         2025/8478 E.  ,  2025/16121 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2024/545 Esas, 2025/500 Karar
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Kahramanmaraş 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/358 Esas, 2023/440 Karar
Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın idare adına tescili ile yol olarak tapudan terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davacı idare ve bir kısım davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davacı idare ve davalılar ... vd. vekillerince tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare ve davalılar ... vd. vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; .. ili, .. ilçesi, .. Mahallesi 1 56... /A parsel sayılı taşınmazın 195,60 m²lik alanının kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili ile yol olarak tapudan terkinini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın niteliğinin acele el koyma dosyasında ve kıymet takdir raporlarında tarla olarak nitelendirilip düşük değerler belirlendiğini, taşınmazın arsa vasfında olduğunu, taşınmazın arsa niteliği itibarıyla değerinin belirlenmesi gerektiğini, yargılama gideri ve vekâlet ücretinin davacı idareye yükletilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, tescil hükmü yönünden yeniden karar verilmesine yer olmadığına, kamulaştırma bedelinin tespiti ile davalılara hisseleri oranında ödenmesi karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ve davalılar ... vd. vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesinin hatalı olduğunu, hükme esas alınan bilirkişi raporunun hatalı değerlendirmeler içerdiğini, emsal alınan taşınmazın açık artırma sonucu ihale ile satılan bir taşınmaz olduğunu ve dava konusu taşınmazla kıyaslanamayacağını, hükme esas alınan bilirkişi raporunda kamulaştırma bedelinin taşınmazın gerçek değerinden çok yüksek belirlendiğini ileri sürmüştür.
2. Davalılar ... vd. vekili istinaf dilekçesinde özetle; hükme esas alınan bilirkişi raporunun hatalı olarak düzenlendiğini ve taşınmazın metrekare birim değerinin düşük belirlendiğini, bilirkişi raporuna itirazlarının Mahkemece değerlendirilmediğini, taşınmazın konumu ve özellikleri yeteri kadar dikkate alınmadan kamulaştırma bedelinin hesaplandığını, hükme esas alınan bilirkişi raporunda seçilen emsalin gerçek bir satış olmaması sebebiyle dava konusu taşınmazla kıyaslama yapılmasının uygun olmadığını, dava konusu taşınmazla aynı bölgede bulunan taşınmazların birim fiyatlarının daha yüksek hesaplandığını ileri sürmüştür.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Dairelerinin iade kararı sonrasında, İlk Derece Mahkemesince dosya arasına alınan Belediye Başkanlığı yazılarına göre dava konusu taşınmazın 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planında olduğu, meskun mahalde yer aldığı, belediye hizmetlerinden yararlandığı, dava konusu taşınmazın arsa niteliğinde kabulünün doğru görüldüğü, Mahkemece hükme esas alınan heyet raporunda heyetince uygun emsal karşılaştırması yapılarak taşınmazın değerinin hesaplandığını, arsa vasfındaki taşınmaz için metrekare birim bedelinin 325,30 TL olarak bulunduğu, bilirkişi raporu ile arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza uygun emsal taşınmaz gözetilerek ve bilimsel yolla değer biçilmesinde herhangi bir isabetsizlik görülmediği, incelenen İlk Derece Mahkemesine ait dava dosyasının ve kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu gerekçeleri ile istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ve davalılar ... vd. vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; hükme esas alınan bilirkişi raporunun hatalı değerlendirmeler içerdiğini, emsal alınan taşınmazın açık artırma sonucu ihale ile satılan bir taşınmaz olduğunu ve dava konusu taşınmazla kıyaslanamayacağını, hükme esas alınan bilirkişi raporunda kamulaştırma bedelinin taşınmazın gerçek değerinden çok yüksek belirlendiğini ileri sürmüştür.
2. Davalılar ... vd. vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf sebeplerini tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, temel olarak kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.
2. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun)
371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Arsa niteliğindeki .. ili, .. ilçesi, .. Mahallesi 1 56... /A parselde kayıtlı taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesi ve tespit edilen bedelin bloke ettirilerek hükmün kesinleşmesi beklenmeden davalılara hisseleri oranında ödenmesine karar verilmesi yerindedir.
3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı idare ve davalılar ... vd. vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesi gereğince ONANMASINA,
Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, davalılar ... vd.'den peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
03.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.