hisse devri sonrası imzalanan rekabet yasağı sözleşmesine aykırılık ve haksız rekabet iddiasıyla açılan davada, fahiş bulunan cezai şartın tenkisi ve avans faizi istemine ilişkin uyuşmazlığın temyiz incelemesi.

Hisse devri sonrası imzalanan rekabet yasağı sözleşmesine aykırılık ve haksız rekabet iddiasıyla açılan davada, fahiş bulunan cezai şartın tenkisi ve avans faizi istemine ilişkin uyuşmazlığın temyiz incelemesi.

Özet: Bu hukuki ihtilafta, davalı, eski ortağı olduğu şirketteki hisselerini devretmesinin ardından imzaladığı rekabet yasağı sözleşmesine aykırı olarak, aynı sektörde yeni bir şirket kurarak eski şirketin müşteri çevresini ve ticari bilgilerini kullanmakla itham edilmiştir. Davacılar, davalının haksız rekabet eylemlerinin tespiti ve meni ile sözleşmede belirlenen 120.000 TL cezai şartın tahsilini talep ederken, davalı rekabet yasağının ve cezai şartın geçersiz veya fahiş olduğunu savunmuştur. İlk derece mahkemesi, davalının rekabet yasağını ihlal ettiğini kabul etmiş ancak cezai şartı fahiş bularak 60.000 TLye indirmiş ve bu karara karşı her iki tarafça istinaf yoluna başvurulmuştur.

11. Hukuk Dairesi 2025/2784 E. , 2025/7525 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/38 Esas, 2024/2226 Karar

HÜKÜM : Esastan ret

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili ve katılma yoluyla davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilleri ve davalının ... Dan. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin ortakları olduğunu, müvekkillerinin, davalının söz konusu şirket hissesini satın aldığını, davalı taraf ile davacılar arasında 16.02.2019 tarihinde rekabet yasağı sözleşmesi imzalandığını, davalı tarafından kurulan .... San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin müvekkillerinin ortağı olduğu şirketin müşterilerine iş tekliflerinde bulunduğunu, davalının sözleşmeye aykırı davrandığını, hatta bazı firmalar ile çalışmaya başladığını, müvekkillerinin sahibi olduğu şirkette hem ortak, hem şirket müdürü, hem de şirket çalışanı olan davalının şirket ile ilgili bilgileri bildiğini ve müşteri çevresini iyi tanıdığını, davalının .... Dan. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile çalışan şirketleri kendi şirketine bağladığını, anlaşamayacağını anladığı şirketlere ... Dan. San. ve Tic. Ltd. Şti. adına geldiğini belirterek fatura kesip tahsilat yapma yoluna gittiğini, şirket bilgilerini başka firmalar ile paylaştığını, ayrıca müvekkillerinin çalışanlarını kendi kurucusu olduğu şirkete geçirerek müvekkillerini zor durumda bıraktığını, davalının şirket bilgilerini bilen çalışanları yanına alıp ortaklık bittikten sonra müvekkillerinin müşterileri olan firma bilgilerine ulaştığını ileri sürerek davalının haksız rekabet teşkil eden eylemlerinin tespiti ve men'i ile sözleşmede belirtilen 120.000,00 TL cezai tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; rekabet yasağı sözleşmesinin başlı başına ayrı olarak düzenlenmesi gerektiğini, bu nedenle rekabet yasağının geçersiz olduğunu, rekabet yasağı sözleşmesinin işçi ve işveren arasında yapılabileceğini, rekabet yasağı sözleşmesi olduğu iddia edilen protokolün davalı ile yapıldığını, ancak davacı tarafın dava dilekçesinde belirttiği firmalarla davalının değil hisselerinin sahibi olduğu ... İş Sağlığı ve Güvenliği Ltd. Şti.'nin sözleşme imzaladığını, bu nedenle müvekkilinin bu davada taraf sıfatının olmadığını, taraflar arasındaki sözleşmenin 9. maddesine aykırı olarak faaliyet konusu aynı olan bir şirket kurmayı rekabet yasağının ihlali olarak yorumlamanın çalışma hürriyetine aykırılık teşkil ettiğini, işbu süresiz rekabet etmeme koşulunun davalının ekonomik özgürlüğünü kısıtladığını, davalıyı ekonomik yönden ağır yükümlülükler altında bırakacak şekilde cezai şart tutarının da 120.000,00 TL olarak fahiş biçimde süresiz öngörüldüğünü, bu nedenle cezai şart koşulunun da geçersiz olduğunu, davalının kötü hizmetten dolayı davacı firma ile çalışmalarını sonlandıran firmalarla iş yaptığını, davalının eski şirketin namı ile hareket ederek kendi hesabına iş yaptığı iddiasının gerçeği yansıtmadığını, tazminat miktarının ve avans faizinin fahiş bir istem olduğunu, hakimin, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 182. maddesi uyarınca aşırı gördüğü ceza koşulunu indirebileceğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalının dava dışı ... Danışmanlık San. ve Tic. Ltd. Şti.'ndeki hisselerini davacılara devrettikten sonra 2 yıllık rekabet yasağı sözleşmesine uymadığı, aynı alanda faaliyet gösteren ... İş Sağlığı ve Güvenliği Danışmanlık San. ve Tic. Ltd. Şti.'ni kurarak davacıların hizmet verdiği firmalara fiyat ve sonrasında bir süre de hizmet verdiği, halen de önceden ... Danışmanlık San. ve Tic. Ltd. Şti. ile çalışan ancak şu an .... San. ve Tic. Ltd. Şti. ile çalışan firmalar bulunduğu, bu haliyle davalının protokol ile üstlendiği rekabet yasağı sözleşmesine açıkça aykırı davrandığı, protokolde belirtilen cezai şartı da ödemesi gerektiği, ancak hisse devir bedeli miktarında belirlenen cezai şartın davalının ekonomik açıdan mahfına sebep olabileceği, TBK'nın 182/son hükmü uyarınca hakimin aşırı gördüğü cezai şartı indirebileceği, somut olayda da cezai şartın fahiş olduğu ve takdiren %50 oranında indirim yapıldığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne; 60.000,00 TL cezai şart alacağının dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş, hüküm, davalı vekili ile katılma yoluyla davacılar vekilince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davacılar ile davalı arasında imzalanan 16.02.2019 tarihli ... Danışmanlık San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin hisse devri protokolü uyarınca davalının şirketteki hisselerini 120.000,00 TL bedel karşılığında davacılara devrederek şirketten ayrıldığı, taraflar arasındaki protokolün 8. ve 9. maddesine göre davalının, şirket bilgilerini üçüncü kişilerle paylaşmamayı ve protokol tarihinden önce hizmet verdiği firma ve şahıslara protokol tarihinden sonra kendisi veya başka bir firma adına doğrudan ya da dolaylı yollardan iş sağlığı ve güvenliği konusunda fiyat vermek, hizmet vermek vb. işlem yapmak gibi işlemleri yapmamayı taahhüt ettiği, yine protokolün 10. maddesinde cezai şart olarak belirtilen rekabet yasağı kurallarına aykırı hareket edilmesi durumunda davalının aldığı 120.000,00 TL hisse devir bedelini iade edeceğinin düzenlendiği ve sözleşme süresinin 2 yıl olduğunun belirtildiği, bu protokole ek olarak düzenlenen 18.02.2019 tarihli protokolde de benzer hükümlere ve cezai şarta yer verildiği, taraflar arasında akdedilen protokolde, rekabet yasağı öngörülmesinin ve bunun bir cezai şart yaptırımına bağlanmasının genel olarak ahlaka ve kamu düzenine aykırı olmadığı, ancak rekabet yasağı hükmünün çalışma hürriyetini aşırı sınırlandırması ve kişilik haklarını ihlal etmesi halinde butlanının söz konusu olabileceği, hisse devir sözleşmesine ek olarak yapılan rekabet yasağı sözleşmesinin, davalı tarafından devredilen hisselerin bedelinin tespitinde etkili olduğu, davalının böylece rekabet yasağı karşılığında hisse bedelini tespit ettiği, bunun sonucunda rekabet yasağı karşılığında bir menfaat sağladığı, bu nedenle taraflar arasındaki sözleşme hükmünü geçersiz kılacak bir neden bulunmadığı, davalının dava dışı ... Danışmanlık San. ve Tic. Ltd. Şti.'nden ayrıldığı, 23.08.2019 tarihinde aynı alanda faaliyet gösteren ... İş Sağlığı ve Güvenliği Danışmanlığı San. ve Tic. Ltd. Şti.'ni kurarak davacıların hizmet verdiği firmalara fiyat ve sonrasında bir süre de hizmet verdiği, bu haliyle davalının protokol ile üstlendiği rekabet yasağı sözleşmesine açıkça aykırı davrandığı, bu nedenle protokolde belirtilen cezai şartı da ödemesi gerektiği, ancak, protokolde belirlenen cezai şartın hisse devir bedeli kadar olduğu, bu haliyle hükmedilecek cezai şartın davalının ekonomik açıdan mahfına sebep olabileceği, bu nedenle Mahkemece, TBK'nın 182/son hükmü dikkate alınarak cezai şarttan %50 indirim yapılmış olmasının usul ve yasaya uygun olduğu, cezai şartta mahkemece resen indirim yapıldığı için reddedilen kısım yönünden davalı lehine vekalet ücreti verilemeyeceği, kararın bu yönüyle de usule uygun olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davalı vekili ile katılma yoluyla davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, rekabet yasağı sözleşmesine aykırılık nedeniyle cezai şart alacağı istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

1.Dava, rekabet yasağı sözleşmesine aykırılık nedeniyle cezai şart alacağı istemine ilişkin olup İlk Derece Mahkemesince yukarıda açıklanan gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Kararın taraflara tebliği üzerine, davalı vekili ve katılma yoluyla davacılar vekili tarafından istinaf talebinde bulunulmuştur. Bölge Adliye Mahkemesince yapılan istinaf incelemesinde davalı vekilinin istinaf talebi incelerek, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş ise de kararın, "İleri Sürülen İstinaf Sebepleri" başlığını taşıyan kısmında davacılar vekilince istinaf başvurusuna cevap dilekçesinde ileri sürülen katılma yoluyla istinaf sebepleri gösterilmediği gibi "Gerekçe" başlığını taşıyan kısmında da davacılar vekilince ileri sürülen istinaf sebeplerine ilişkin olarak herhangi bir değerlendirme yapılmamış ve hüküm fıkrasında da davacılar vekilinin başvurusuna ilişkin olarak olumlu olumsuz bir karar verilmemiştir. Her bir taraf yönünden istinaf talepleri birlikte incelenerek değerlendirilip karar verilmesi gerekirken yalnız davalı tarafın istinaf talebinin incelenerek 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 359. maddesine aykırı şekilde kurulan hükmün bozulması gerekmiştir.

2.Bozma sebebine göre davalı vekilinin ve katılma yoluyla davacılar vekilinin tüm temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına karar verilmiştir.

VI. SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULARAK KALDIRILMASINA, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin ve katılma yoluyla davacılar vekilinin tüm temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, peşin alınan temyiz karar harçlarının istekleri halinde ilgililere iadesine, 15.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.