Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesinin haksız fiilden kaynaklanan trafik kazası sonrası maddi hasar ve değer kaybı tazminat davasına ilişkin gerekçeli kararı
Özet: Bu hukuki evrak, davacının aracı ile davalı sigorta şirketince sigortalı araç arasında meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası sonucunda oluşan onarım giderleri ve değer kaybı için davalı sigorta şirketinden talep edilen tazminat davasına ilişkindir; davacı, kaza tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte maddi hasar ve değer kaybı bedellerinin ödenmesini talep ederken, davalı sigorta şirketi sigortalısının kusursuz olduğunu savunarak davanın reddini istemekte, aksi halde kusur tespiti ve bilirkişi incelemesi talep etmekte olup, mahkeme 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu hükümleri çerçevesinde sigorta şirketinin sigortalısının kusurundan kaynaklanan zararlardan poliçe limitleri dahilinde sorumlu olduğunu belirterek uyuşmazlığın kusur tespiti, hasar ve değer kaybının varlığı ile miktarı etrafında toplandığını tespit etmiştir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI :
VEKİLİ :
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 02/09/2024
KARAR TARİHİ : 11/02/2026
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkile ait ...
plakalı araç ile davalı sigorta şirketince sigortalı ...plakalı araç arasında ...
tarihinde Diyarbakır İli, Kayapınar İlçesi, Cengizler Caddesinden Cezaevi istikameti
birleşiminde maddi hasarlı trafik kazası gerçekleşmiştir Müvekkil aracında oluşan hasarın
onarımını kendi imkanlarıyla yaptığını, açıklanan nedenlerden dolayı,
müvekkiline ait araçta meydana gelen trafik kazasından kaynaklanan maddi hasar için
100.00 TL’ nin (Şimdilik fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla) kaza tarihinden
itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkile ödenmesine, müvekkilin
aracında oluşan değer kaybı için 100.00 TL’ nin (Şimdilik fazlaya ilişkin hakları saklı
kalmak kaydıyla) kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak
müvekkiline ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa üzerinde
yükletilmesine karar verilmesini vekaleten arz ve talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ...tarihinde maddi hasarlı trafik kazasına karıştığını belirtilen ...plakalı araç ...başlangıç – ...bitim tarihli ve ...numaralı Zorunlu Mali Mesuliyet (Trafik) Sigorta Poliçesi ile ...adına maddi hasarda kaza tarihi itibarıyla araç başına 200.000-TL'ye kadar azami sorumluluk hadleri ile müvekkil şirkete sigorta ettirildiğini, söz konusu maddi teminat miktarı davalı müvekkil sigorta şirketinin işbu poliçeden doğan sorumluluğunun üst limit olduğunu, huzurdaki davaya konu aracın maddi hasar ve değer kaybı tazminatı için ...numaralı hasar dosyası açıldığını, sigortalı araç sürücüsünün kusursuz olması nedeniyle müvekkili şirket tarafından ödeme yapılmadığını, arz ve izah edilen nedenlerle; sigortalının kusursuz olması nedeniyle davanın reddine, aksi halde kusur tespiti için rapor alınmasına, mahkemece resen seçilmek üzere araç maddi hasar hesaplamalarında sigortacılık alanında uzman 64 kod numaralı bilirkişiye tespit için atanmasına karar verilmesine, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacı tarafa yükletilmesine, diğer beyanları da göz önünde tutularak karar verilmesini arz ve talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava konusunun; Trafik kazasından kaynaklı davalı sigorta şirketine yöneltilmiş tazminat istemine ilişkin olduğu tespit edildi.
Dosyanın incelenmesinde, ...plaka sayılı aracın davaya konu kazanın meydana geldiği tarihi de kapsar şekilde davalı sigorta şirketi tarafından sigortalandığı, poliçede araç başına maddi tazminat limitinin 200.000,00 TL olarak belirtildiği, dosya içeresinde yer alan araç sürücüleri tarafından düzenlenen kaza tespit tutanağına göre ...tarihinde davaya konu kazanın meydana geldiği, dava açılmadan önce davacı tarafından davalı sigorta şirketine yapılan başvuru üzerine değer kaybına ilişkin herhangi bir ödeme yapılmadığı, dava açılmadan önce arabuculuk sürecinin görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığı anlaşılmaktadır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanan aracın sürücüsünün kusurunun bulunup bulunmadığı, davaya konu kaza nedeniyle davacının aracında hasar oluşup oluşmadığı, oluştuğunun kabulü halinde hasar onarım bedelinin, davacının aracında değer kaybı meydana gelip gelmediğinin tespiti ile maddi tazminatın miktarı ile faiz türü ve başlangıcı etrafında toplandığı anlaşıldı.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur."; 85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”; 85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir. Anılan yasal düzenlemeler gereğince davalı sigorta şirketi, düzenlenen sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlenmiştir.
...tarihli trafik bilirkişi raporunda özetle; "Sürücü ...(...plakalı): 2918 Sayılı Karalları Trafik Kanunun 57. ve 84. maddesinde ve Karayolları Trafik
Yönetmeliğinin 109.maddesinde yer alan (84/H: Kavşaklarda geçiş öncelliğine uymamak ve
57/B-6: Dönel kavşağa gelen sürücüler, dönel kavşak içindeki araçlara, ilk geçiş hakkı
vermek zorundadırlar, kuralına riayet etmediği) açıklaması yukarıda yapılan kuralları ihlal
etmiş olduğu anlaşıldığından meydana gelen kazada % 75 (YÜZDE YETMİŞBEŞ)
ORANINDA KUSURLU olduğu, sürücü ...(...plakalı):
2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 52.maddesinde ve Karayolları Trafik
Yönetmeliğinin 101.maddesinde yer alan (52/1-A: Kavşaklara yaklaşırken, dönemeçlere
girerken, tepe üstlerine yaklaşırken, dönemeçli yollarda ilerlerken, yaya ve hemzemin
geçitlerine, tünellere, dar köprü ve menfezlere yaklaşırken, yapım ve onarım alanlarına
girerken, hızlarını azaltmak, zorundadırlar kuralına riayet etmediği) açıklaması yukarıda
yapılan kuralları ihlal etmiş olduğu, anlaşıldığından meydana gelen kazada % 25 (YÜZDE
YİRMİBEŞ) ORANINDA KUSURLU olduğu" raporda ibraz etmiştir.
Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir. Anayasa Mahkemesi’nin ...tarihli ve ...E., ...K. sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması, Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı, aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir.
Anılan ilkeler doğrultusunda makine mühendisi tarafından hazırlanan raporda özetle; "Dava konusu
aracın ...tarihinde yapmış olduğu maddi hasarlı trafik kazası davaya konu aracın
hasarlandığı, Sigorta Bilgi Gözlem merkezi yapılan sorgulamada; ...plakalı aracın
hasar tarihi dikkate alındığında; mevcut kazadan önce farklı tarihte, farkı plaka ve aynı şasi
numarası ...) ile toplam 2 (İki) ayrı kazaya karışmış olduğu
(...- ...) ayrı kazaya karışmış olduğu tespit edilmiştir. ...ve
...tarihli kazaların hangi kısımda meydana geldiği bilinmediğinden dolayı
mevcut hasardaki değer kaybı hesabının tam olarak hesaplanamamıştır. ...ve
...tarihli hasarlara ait herhangi bir hasar evrakının dosya kapsamında bulunmadığı ve
bu dosya numaralı hasarda değişen veya onarım gören parçalar ile mevcut kazada hasarlanan
parçalar aynı bölgede ve aynı parçalarda olması durumunda değer kaybı miktarının da
değişeceğinden dolayı ...tarihli ve ...ve ...tarihli ve
...hasar dosya dosyasını ...ŞİRKETİNDEN
talep edildikten sonra ve davaya konu araçta oluşan hasar ile faturanın uyumlu olup
olmadığının tespiti için ...plakalı aracın hasarlı fotoğrafların (renkli) dava dosyasına
eklendikten sonra dosyanın tekrardan tarafına tebliğ edilmesi" hususunda rapor ibraz etmiştir.
...tarihli makine mühendisi bilirkişi ek raporunda özetle; "Dava konusu aracın ...tarihinde yapmış olduğu maddi hasarlı trafik kazası sonucunda sol yan tarafında hasar oluştuğu, dava dosyasındaki faturalar incelendiğinde; davaya konu aracın sol tarafta hasar gördüğü ancak sağ tarafa ait alt takım (süspansiyon) parçalarının faturada olduğu, davaya konu araçta değiştirilen ve onarım gören parçaların (faturada belirtilen) kazayla uyumlu olduğunun tespiti için tarafıma yerinde inceleme yetkisi verilmesini ve davaya konu aracın hasarının olduğu kazalı araç fotoğrafları ve onarım esnasında çekilen fotoğrafların mahkemeye sunulmasından sonra tarafına tekrardan görev verilmesini" raporda ibraz etmiştir.
...tarihli makine mühendisi bilirkişi ek raporunda özetle; "
...plaka sayılı aracın ...tarihinde yapmış olduğu maddi hasarlı trafik kazası
neticesinde aracın sol kısmalarında hasar oluştuğu ve Araçta oluşan hasarın mevcut kaza sonucu
oluşacağı kanaatim hasıl olmuştur. Araçta oluşan hasarın onarımı için ...
...numaralı fatura incelendiğinde; hasarla ilgili olmayan parçaların yazıldığı
ve bu neden ile tarafımca hasar resimleri incelenerek, parça ve işçilik için piyasa araştırması
yapmış ve ...kaza tarihi dikkate alınarak davaya konu aracın mevcut hasardan dolayı
oluşan onarım bedel 50.544,00₺ (KDV Dahil) karşılığında onarılacağı belirlenmiştir. Dava
konusu aracın onarılacak durumda olduğu, hasarı onarıldıktan sonra ve ...tarihinde
araçta oluşan hasar tarihi dikkate alınarak, emsal bir aracın ikinci el rayiç bedelindeki değer
kaybının; aracın markası, modeli, araç tipi, geçmiş hasarları, ...kilometrede olduğu,
parça değişimi, boya işlemi yapılan kısımlar ve mevcut hasardan dolayı oluşacak tramer
miktarı ve onarım işlemleri göz önünde bulundurularak, dava dosyasında bulunan belgeler
(eksper raporları, tutanaklar, resimler ve sair evraklar) doğrultusunda ve Yargıtay ...Hukuk
dairesi ...E. ...K. Sayılı ilamında, emsal uygulamaları kapsamındaki, nisbi
yöntemine göre ise davaya konu araçta 38.669,75 değer kaybının oluşacağı" mütalaa edilmiştir. Anılan rapordaki tespitlerin dosya kapsamı ile uyumlu olduğu kanaatine varılarak davacının değer kaybı zararının 9.667,43 TL, 12.636,00 TL hasar onarım bedeli olduğu kabul edilmiştir.
Davalı sigorta şirketi, sigortalısının kusuru oranında tazminatla yükümlü olup, tespit edilen değer kaybının tamamının ödenmesinden sorumludur. Buna göre tüm dosya kapsamı ile dava değer artırım dilekçesi birlikte değerlendirildiğinde; davacının talep edebileceği değer kaybı miktarının 9.667,43 TL, hasar onarım bedelinin 12.636,00 TL olduğu kabul edilerek ilgili miktara kabul edilen miktara davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihi olan ...tarihinden itibaren sigortalı aracın hususi kullanıma özgülenmesi nedeniyle yasal faiz uygulanmasına karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi gerekçeli kararda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜNE; 9.667,43 TL değer kaybı tazminatı, 12.636,00 TL hasar onarım bedeli tazminatı olmak üzere toplam 22.303,43 TL maddi tazminatın davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihi olan ...tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden alınarak davacıya verilmesine,
2- Kabul edilen bedel 9.667,43 üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 732,00 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 427,60 TL peşin harcın ve sonradan yatırılan 380,00 TL tamamlama harcının düşümü ile fazladan yatırılan 75,60 TL harcın davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL peşin harç, 427,60 TL başvuru harcı ve 380,00 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 1.235,20 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından tebligat ve posta masrafı ve bilirkişi ücreti olarak sarf edilen toplamda 5.119,00 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 22.303,43 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda davanın değeri itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip Hakim