Hırsızlık ve iş yeri dokunulmazlığı ihlali suçlarında Bölge Adliye Mahkemesinin yasal dayanağı olmayan bozma kararlarının görevsizlik nedeniyle hükümsüzlüğü ve temyiz hakkının ihlali.
Özet: Bu kararda, ilk derece mahkemesinin hırsızlık ve iş yeri dokunulmazlığının ihlali suçlarından verdiği mahkûmiyet hükmüne yönelik istinaf incelemesinde, bölge adliye mahkemesince, kanunda sınırlı olarak sayılan haller dışında dosya üzerinden ve duruşma açılmaksızın verilen bozma kararının, ilk derece mahkemesinin direniş yetkisini ve sanığın temyiz hakkını engellediği için hukuka açıkça aykırı ve hükümsüz olduğu, Yargıtay ve Anayasa Mahkemesi içtihatları doğrultusunda bu tür bir kararın yetkisiz mahkeme tarafından verilmiş kabul edilmesi gerektiği belirtilmiştir.
2. Ceza Dairesi         2023/25330 E.  ,  2025/22862 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi
SAYISI : 2023/729 E., 2023/1202 K.
SUÇLAR : Hırsızlık, iş yeri dokunulmazlığının ihlâli
HÜKÜMLER : İstinaf başvurusunun esastan reddi
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Ret, onama
İlk Derece Mahkemesince verilen hükümlere yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 5271 sayılı Kanun'un 286/1. maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, 260/1. maddesi uyarınca temyiz edenin hükümleri temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291/1. maddesi gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294/1. maddesi uyarınca temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298/1. maddesi gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle gereği düşünüldü:
5271 sayılı Kanun'un 288. maddesinin ''Temyiz, ancak hükmün hukuka aykırı olması nedenine dayanır. Bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması hukuka aykırılıktır." ve aynı Kanun'un 294. maddesinin ise; ''Temyiz eden, hükmün neden dolayı bozulmasını istediğini temyiz başvurusunda göstermek zorundadır. Temyiz sebebi ancak hükmün hukuki yönüne ilişkin olabilir.'' şeklinde düzenlendiği de gözetilerek; sanık müdafiinin temyiz isteminin, Mahkemece delillerin takdirinde sanık aleyhine yanılgıya düşülerek ve sanığın ekonomik durumu, samimi ve tutarlı savunmaları dikkate alınmaksızın mahkûmiyet hükmü kurulduğu, usul ve yasaya aykırı olan kararın bozularak sanık hakkında beraat kararı verilmesi gerektiğine yönelik olduğu belirlenerek yapılan incelemede,
5271 sayılı Kanun’un 280. maddesinin 1. fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde bölge adliye mahkemelerinin duruşma açmaksızın hükmün bozulmasına karar verebileceği hâllerin sınırlı olarak sayıldığı, dosya içeriğine göre Bursa 34. Asliye Ceza Mahkemesinin, 20.01.2021 tarihli ve 2020/788 Esas, 2021/80 Karar sayılı dosyasında verilen mahkûmiyet hükümlerine yönelik sanık müdafiinin istinaf istemi üzerine yapılan inceleme neticesinde, Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 9. Ceza Dairesinin, 17.01.2022 tarihli ve 2021/842 Esas, 2022/96 Karar sayılı kararı ile "...1-) Çalınan malın teslim edilip edilmediği, ne suretle sanığın, iş yerine girdiğinin anlaşılması bakımından, mahkemece mutlaka duruşmada hazır bulundurulması gereken müşteki ...'ın bu yönde beyanlarının alınmaması suretiyle CMK'nın 210/1 ve 289/1-e maddelerine muhalefet edilmesi, 2-) Mahkemesince dinlenmeyen müştekinin, televizyonun değerinin 2000 TL olup, toplam zararının 3000 TL olduğunu beyan etmesi ile sanığın savunmasını verdiği celsede müştekinin zararını gidermek istediğini, ancak ceza evinde olduğumdan şu anda gideremem demesi hususlarına göre, müştekinin dinlendikten sonra zararının sanığa bildirilip, süre verilmeksizin mahkemesince yetersiz gerekçe ile sanığın kabul ettiği olayları karıştırarak savunmada bulunduğu gerekçe gösterilerek etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanmaması, 3-) Sanık hakkında Bursa 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 2019/801 Esas, 2020/297 Karar sayılı ilamı ile hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, bu hükmün 29/09/2020 tarihinde kesinleştiği, dosyadaki suçunu 05/11/2020 tarihinde işlemesine rağmen HAGB hakkında ihbar yapılmaması, 4-) Sanık hakkında tekerrür hükümlerinin her suç akabinde yazılarak uygulanması gerektiği halde hükmün 3 Nolu paragrafı ile tekerrür hükümlerinin yazılarak karar yazma tekniğine aykırı davranılması..." gerekçeleriyle hükümlerin bozulmasına karar verildiği, ancak bozma kararında belirtilen hukuka aykırılıkların aynı Kanun’un 280. maddesinin 1. fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sınırlı olarak sayılan bozma nedenleri arasında gösterilmediği gözetilerek, Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesince davanın yeniden görülmesine karar verilmek suretiyle yapılacak duruşma sonucunda hukuka aykırılığın giderilmesi yerine, dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde bozma kararı verilmesinin ve anılan karara yönelik direnme yetkisi bulunmayan İlk Derece Mahkemesince yeniden hüküm kurulmasının yasal dayanağının bulunmadığı,
Nitekim Yargıtay Ceza Genel Kurulunun, 30.04.2025 tarihli ve 2024/6-490 Esas, 2025/197 Karar sayılı kararında “… bölge adliye mahkemelerinin, kanuni dayanağı bulunmayan (5271 sayılı Kanun'un 280. maddesinin birinci fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sayılanlar hariç) bozma kararları ile iş bu bozma kararına istinaden ilk derece mahkemesince tesis edilen kararların, görevsiz mahkeme tarafından verilmiş olmaları nedeniyle hukuka açık ve ağır aykırılıkla malul olduklarından hükümsüz sayılmaları gerektiğinin…” kabul edildiği, keza Anayasa Mahkemesinin 12.06.2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 09.01.2025 tarihli ve 2023/33667 sayılı kararı ile de “İstinaf Dairesi kanunda açıkça öngörülmüş hâller dışında bir nedenle bozma kararı vermiş, bunun sonucunda başvurucunun temyiz kanun yoluna başvurma hakkının elinden alınmasına yol açmıştır. Böylelikle istinaf kanun yolu incelemesine ilişkin kuralların İstinaf Dairesince yapılan yorumun kişilerce öngörülebilecek belirlilikte olmadığı ve kanunun lafzıyla çeliştiği görülmüştür. Diğer bir ifadeyle İstinaf Dairesinin bu kararıyla başvurucunun mahkemeye erişim hakkına kanuni dayanağı bulunmayan bir müdahalede bulunulmuştur. Açıklanan gerekçelerle İstinaf Dairesinin 5271 sayılı Kanun'da sınırlı olarak sayılı hâller dışında bir sebeple bozma kararı vermesiyle gerçekleşen müdahalenin kanuni dayanağının olmaması nedeniyle başvurucunun Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine..." hükmedilmekle yukarıda anılan şekilde verilen bozma kararlarının “hukuka açık ve ağır aykırılıkla malûl” olduğunun teyit edildiği dikkate alınmak suretiyle; Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 9. Ceza Dairesinin, 17.01.2022 tarihli ve 2021/842 Esas, 2022/96 Karar sayılı kararı ile bozma üzerine verilen Bursa 34. Asliye Ceza Mahkemesinin 08.12.2022 tarihli ve 2022/141 Esas, 2022/805 Karar sayılı kararının hukukî değerden yoksun olduğu belirlenerek yapılan incelemede;
5271 sayılı Kanun'un 280. maddesinin 1. fıkrasının (g) bendi uyarınca davanın yeniden görülmesine karar verilerek, duruşma açılıp, taraflar çağrılarak delillerin değerlendirilmesi sonucunda anılan Kanun maddesinin 2. fıkrasına göre hukuka aykırılığın Bölge Adliye Mahkemesince giderilmesi sonucunda yeniden hüküm kurulması gerektiğinin gözetilmemesi,
Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafiinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeyen hükümlerin bu sebepten dolayı 5271 sayılı Kanun’un 302/2. maddesi gereği Tebliğnâme'ye aykırı olarak BOZULMASINA, dava dosyasının, aynı Kanun’un 304/2. maddesi uyarınca Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 9. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 11.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.