5. Hukuk Dairesi, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedeli tahsili davasında istinaf mahkemesi kararının temyiz kesinlik sınırı ve feragat nedeniyle ret hükümlerini inceledi.
Özet: Kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasında, ilk derece ve bölge adliye mahkemeleri bir davacının talebini feragat nedeniyle reddedip diğer davacılarınkini kabul etmişken, temyiz incelemesi sonucunda Hukuk Muhakemeleri Kanununun belirlediği parasal sınırın altında kalan alacaklar için bölge adliye mahkemesi kararının kesin olması nedeniyle çoğu davacının temyiz dilekçeleri reddedilmiş, yalnızca feragat nedeniyle davası reddedilen davacının temyiz başvurusunun kabul edilebilir olduğuna karar verilmiştir.
5. Hukuk Dairesi         2024/10265 E.  ,  2025/7963 K.
"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1679 Esas, 2024/1998 Karar
DAVA TARİHİ : 02.09.2021
KARAR : Yeniden esas hakkında verilen karar
İLK DERECE MAHKEMESİ : Eskişehir 3. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/500 Esas, 2023/346 Karar
Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasında yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın davacı ... yönünden feragat nedeniyle reddine, diğer davacılar yönünden kabulüne karar verilmiştir.
Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın ... yönünden feragat nedeniyle reddine, diğer davacılar yönünden kabulüne karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda;
Karar tarihinde yürürlükte bulunan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 362 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi gereğince, miktar veya değeri her paydaş için 378.290,00 TL'yi geçmeyen davalara ilişkin olarak Bölge Adliye Mahkemesi kararları kesin olup bu kararlar aleyhine temyiz yoluna başvurulamaz. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.
... haricindeki davacılar yönünden hüküm altına alınan ve temyize konu edilen miktarlar Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 378.290,00 TL’nin altında kalmaktadır.
Bu nedenle ... haricindeki davacılar yönünden taraf vekillerinin temyiz dilekçelerinin reddine karar verildikten sonra, davacı ... yönünden gerekli şartları taşıdığı anlaşılan temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin Eskişehir ili, .... ilçesi, ... Mahallesi 21 60... ve 76 parsel sayılı taşınmazların hissedarı olduklarını, dava konusu taşınmazlara davalı idare tarafından usulüne uygun kamulaştırma yapılmaksızın el konulduğunu belirterek taşınmazların bedelinin belirlenerek dava tarihinden itibaren işleyecek faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın davacı ... yönünden feragat nedeniyle reddine, diğer davacılar yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
1.Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; taşınmazlar için eksik bedel belirlendiğini, emsal incelemesinin hatalı olduğunu ve taşınmazların çok daha değerli bir bölgede olduğunu ileri sürmüştür.
2.Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazlar için belirlenen miktarın fazla olduğunu, emsal incelemesinin doğru olmadığını, davanın dinlenemeyeceğini, taşınmaz üzerinde 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 18 inci maddesi uyarınca çalışmalar yapıldığından başka parsellerden pay verileceğini ileri sürmüştür.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arsa niteliğindeki taşınmazlara emsal karşılaştırması yapılarak bedel tespit edilmesinde bir isabetsizlik görülmediği, ancak dava konusu taşınmazlar yenileme ile ... Mahallesi, 253 61... ve 4 parseller olarak tescil edildiği hâlde, eski parseller üzerinden tescil kararı verilmesinin doğru olmadığı ve nispi harca hükmedilmesi gerektiği belirtilerek İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davacı ... yönünden feragat nedeniyle davanın reddine, diğer davacılar yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1.Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar etmiştir.
2.Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar etmiştir.
C. Gerekçe
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine ve dosya içeriğine göre taraf vekillerinin aşağıdaki bent kapsamı dışındaki sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
3. Dava konusu taşınmazlarla ilgili aynı davacılar tarafından...Büyükşehir Belediye Başkanlığı aleyhine açılan kamulaştırmasız el atma nedenine dayalı tazminat davasında Eskişehir 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2022/655 Esas, 2023/834 Karar sayılı kararı ile verilen karara karşı yapılan istinaf incelemesi sonucunda, Ankara Bölge Adliye Mahkemesinin 28.01.2025 tarihli ve 2024/166 Esas, 2025/299 Karar sayılı kararıyla İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden hüküm kurulmak suretiyle hükme esas alınan fen bilirkişisi raporuna göre .... Büyükşehir Belediye Başkanlığının sorumlu olduğu alanlarda davacıların paylarının iptaline karar verilerek .... Büyükşehir Belediye Başkanlığı adına tescil hükümü kurulduğu ve kararın kesin olarak verildiği anlaşılmıştır.
4. Eldeki davada ...'in kadastro yenilemesinden sonra oluşan ... Mahallesi 25 61... ve 4 parsellerdeki tüm payının iptali ile davalı ... adına tesciline karar verildiği, ancak hükme esas bilirkişi kurulu raporunda adı geçen davacı için 1/96 pay üzerinden hesaplama yapıldığı hâlde, güncel tapu kayıtlarında adı geçen davacının iştirak halinde mülkiyete konu birden fazla payının bulunduğu, müstakil payının olmadığı anlaşılmıştır.
5. Eldeki davada hükme esas alınan fen bilirkişi raporunda hukuken tasarrufu kısıtlanan alanlar ile fiilen el atılan alanların ayrı ayrı krokilerde gösterildiği, davalının sorumlu tutulduğu fiili el atıldığı belirtilen kısımlar ile hukuken tasarrufu kısıtlanan kısımlarda çakışma olup olmadığının dosyadaki raporlarda belirtilmediği ve fen bilirkişi raporu ile krokilerinin bu haliyle infaza kabil olmadığı anlaşılmıştır.
6.Davacı ...'in payları üzerindeki haciz şerhlerinin hükmedilen bedele yansıtılmadığı anlaşılmıştır.
7.Buna göre; yukarıda belirtilen tespitler dikkate alınmak suretiyle Eskişehir 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2022/655 Esas, 2023/834 Karar sayılı, kesinleşen dosyasındaki fen raporu ve krokisi, güncel tapu kayıtlarındaki davacı ...'in pay oranları gözetilerek fen bilirkişisine dava konusu taşınmazlarda ... Belediye Başkanlığının sorumlu olduğu, hukuken tasarrufu kısıtlanan kısımları ve fiilen el atılan kısımları aynı kroki üzerinde gösterir, bu alanlarda çakışma olup olmadığı konusunda gerekli izahatı içerir, infaza kabil rapor düzenlettirildikten sonra davacı ...'in payına düşecek bedel net olarak tespit edilip, ... Belediye Başkanlığının sorumlu olduğu alanlarda bedeline hükmedilen pay oranının iptaline karar verilmesi ve davacı ... payları üzerindeki haciz şerhlerinin hükmedilen bedele yansıtılması gerekirken yazılı şekilde eksik inceleme ile hüküm kurulması doğru görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
A.Taraf Vekillerinin Davacı ... Haricindeki Davacılara İlişkin Temyizleri Yönünden;
Taraf vekillerinin temyiz dilekçelerinin miktardan REDDİNE,
B. Taraf Vekillerinin Davacı ...'e İlişkin Temyizleri Yönünden;
1.Taraf vekillerinin diğer temyiz itirazlarının reddine,
2.Taraf vekillerinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Taraflardan peşin alınan temyiz harçlarının istenildiğinde iadesine,
Dosyanın 6100 sayılı Kanun'un 373 üncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,20.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.