marka başvurusunun itiraz üzerine reddedilmesiyle ilgili yıdk kararının iptali istemli davada benzerlik, müktesep hak ve seri marka uyuşmazlığı.

Marka başvurusunun itiraz üzerine reddedilmesiyle ilgili YIDK kararının iptali istemli davada benzerlik, müktesep hak ve seri marka uyuşmazlığı.

Özet: Mahkeme, davacının "..." ibareli marka başvurusunun, davalı şirketin önceki "..." ve "..." ibareli tescilli markalarıyla görsel, işitsel ve anlamsal olarak benzer olması, aynı kelime unsurlarından oluşup sadece yerlerinin değiştirilmesi ve mal/hizmetlerin ilişkili olması nedeniyle iltibasa yol açacağı gerekçesiyle Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) kararını onayarak davanın reddine karar vermiştir; davacının "..." ibaresi üzerinde müktesep hak iddiası ve seri marka niteliği savunmaları, tespit edilen benzerlik ve iltibas derecesinin yüksekliği karşısında yeterli bulunmamıştır.

11. Hukuk Dairesi 2025/2539 E. , 2025/7222 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/88 Esas, 2025/401 Karar

HÜKÜM : Davanın reddi

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 2020/... sayılı ve "..." ibareli marka başvurusunda bulunduğunu, başvuru yayını sonrasında davalı şirketin 2015/..., 2016/.... sayılı "...", "..." ibareleri markalarını gerekçe göstererek yaptığı itirazın Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) kararı ile nihai olarak kabul edilerek başvurunun reddedildiğini, oysa başvuru ile itiraza mesnet markanın benzer olmadığı gibi markalar arasında bağlantı kurulması ihtimalinin de bulunmadığını, müvekkilinin eski tarihli markalarında "..." ibaresinin aynen kullanıldığını ve tüketiciler nezdinde tanınmış ve müvekkili ile özdeşleşmiş ayırt ediciliği yüksek bir marka haline geldiğini, müvekkilinin ... ibaresi üzerinde müktesep hakkı bulunduğunu, bu markanın da seri markası niteliğinde değerlendirilmesi gerektiğini, müvekkilinin markasının asli unsurunun ... ibaresi olduğunu, ... ibaresinin ise ikinci planda kalacak şekilde tali unsur olarak kullanıldığını ileri sürerek YİDK kararının iptale karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkili Kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde; markaların ayırt edilemeyecek derecede benzerlik taşıdığını ve markaların iltibas derecesinin yüksek olduğunu, birebir aynı emtiada başvurulduğunu ve kelimelerin yerinin değiştirildiğini, markaya ayırt edicilik katmadığını, davacının kazanılmış hakkı bulunmadığını, davacının seri marka oluşturma bahanesiyle müvekkilinin markasına yaklaştığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacıya ait marka başvurusundaki emtiaların davalının markaları kapsamındaki emtialarla ilişkili olduğu, başvuru standart karekterle yazılmış "..." ibaresinden oluşurken, itiraza dayanak markaların standart karekterle yazılı "...", "..." ibarelerinden oluştuğu, davaya konu marka ile daha önceden davalı adına tescilli markaların aynı kelime unsurundan oluştuğu, sadece kelime unsurlarının yerlerinin değiştirildiği, ibarelerin davalı markasında müstakil olarak yer alması sonrasında gelen harf değişikliğinin marjinal bir fark yaratmaması karşısında taraf markalarının görsel, işitsel ve anlamsal olarak benzer oldukları, davacının, dava dilekçesinde belirttiği .... sayılı markaları ve daha önceden başvurusu yapılmış/tescilli markalar incelendiğinde; davaya konu marka başvurusunun tarihinin 07.09.2020 olduğu, dolayısıyla müktesep hak iddia edilecek tarihin bu tarih olduğu, bu kapsamda bakıldığında davacı tarafından işbu başvurudan önceki tarihli başvurularından... başvuru sayılı markaların 5 yıllık tescillilik şartını sağladığı, dava konusu marka kapsamındaki tüm mallar yönünden müktesep haktan bahsedilebileceği, markanın ayırt edici karakterinin korunup korunmadığı incelendiğinde; davalının eski tarihli markalarının düz yazı şekli ile “...” ve “... ...”olarak kelime unsurundan oluşan kelime markası niteliğinde olduğu, markalarıın genel imajında “...” ibaresinin esaslı unsur olduğu yanına eklenen ibarelerin anlamını pekiştirdiği ve bu seriden yaratıldığı sonucuna varıldığı, davacının kullanım belgeleri incelendiğinde; 2019 yılına ait fatura suretleri ve 2013-2021 tarihleri arasında olduğu görülen katolog örneklerinin sunulduğu, ilgili belgeler incelendiğinde davacının “...” ibaresini; “granit, seramik, çelik, teflon veya bakır tencere, tava,tepsi,güveç, kek kalıbı, sahan, sosluk, bıçak, satır, dövme demiri, masat, sosluk, konserve açacağı, hamur kesici, sarımsak presi, meyve sebze soyucu, fındık ceviz kırıcı, masa, süzgeç, hamur ve pizza kesici, patates ezici, spatula, rende çırpıcı, süzgeç, kepçe, spatula, makas, davul fırın, blender seti, doğrayıcı, katı meyve presi, elektrikli balık ızgarası, elektrikli kahve cezvesi, çaydanlık, tost makinesi, kaçerola, toprak kase" şeklinde mutfak ürünlerinde kullandığının tespit edildiği, işbu davaya konu başvurudan daha önceki tarihli başvurulardan yalnızca, 2009/...... /... sayılı markaların 5 yıllık tescillilik süresini doldurmuş olduğu, markaların esaslı unsurunun aynen korunduğu, kullanıldığına ilişkin tepit yapılan mal ve hizmetlerden davaya konu marka başvurusundaki, 07. sınıf: Doğrama, öğütme, ezme, çırpma ve ufalama için mutfakta kullanılan elektrikli aletler., 08. sınıf: Değerli madenlerden olanlar dahil çatallar, kaşıklar, bıçaklar ve kesme, doğrama, soyma amaçlı elektrikli olmayan kesici mutfak aletleri. Kesici ve dürtücü silahlar., 11. sınıf: Pişirme, kurulama ve kaynatmada kullanılan elektrikle ve gazla çalışan aletler, makineler ve cihazlar: fırınlar, elektrikli tencereler ve 21. sınıf: Değerli metalden olanlar da dahil olmak üzere, bu sınıfta yer alan ve elektrikle çalışmayan ev ve mutfak gereçleri (çatal, bıçak, kaşıklar hariç): yemek servis takımları, kap-kacak, şişe açacakları, elektriksiz pişirme aletleri. yönünden müktesep haktan bahsedilebileceği, davacının kazanılmış hakkının bulunduğu tespit edilen bu sınıflar yönünden iltibas ihtimali bulunmadığı, kalan sınıflar yönünden iltibas ihtimali bulunduğu, gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne, YİDK kararının 07. sınıf: Doğrama, öğütme, ezme, çırpma ve ufalama için mutfakta kullanılan elektrikli aletler., 08. sınıf: Değerli madenlerden olanlar dahil çatallar, kaşıklar, bıçaklar ve kesme, doğrama, soyma amaçlı elektrikli olmayan kesici mutfak aletleri.Kesici ve dürtücü silahlar., 11. sınıf: Pişirme, kurulama ve kaynatmada kullanılan elektrikle ve gazla çalışan aletler, makineler ve cihazlar: fırınlar, elektrikli tencereler ve 21. sınıf: Değerli metalden olanlar da dahil olmak üzere, bu sınıfta yer alan ve elektrikle çalışmayan ev ve mutfak gereçleri (çatal, bıçak, kaşıklar hariç): yemek servis takımları, kapkacak, şişe açacakları, elektriksiz pişirme aletleri. yönünden kısmen iptaline, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş, hüküm, taraflarca istinaf edilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının somut uyuşmazlıkta müktesep hakkının bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf itirazlarının esastan reddine; davacının marka başvurusunda bulunan "..." ibaresi önceki markalarında da aynen bulunmasına rağmen bu marka başvurusunda kullanılan "..." ibaresinin önceki markalarda bulunmadığı, daha önemlisi bu ibarenin aynının davalının markasında bulunduğu anlaşıldığından davacının marka başvurusunun davalının markasına yakınlaşma içerisinde bulunduğu, önceki tarihli markalarının davacı lehine kazanılmış hak sağlamayacağı, davacının "..." ibareli başvurusu ile itiraza mesnet "..." ibareli marka arasında, biçim, düzenleme ve tertip tarzı itibariyle görsel, sesçil ve anlamsal olarak ortalama tüketicileri iltibasa düşürecek derecede bir benzerlik bulunduğu, zira davaya konu marka ile daha önceden davalı adına tescilli markaların aynı kelime unsurundan oluştuğu, sadece kelime unsurlarının yerlerinin değiştirildiği ve ('s) takısının kullanıldığı, bu durumda mahkemece davanın reddine karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulmasının doğru bulunmadığı gerekçesiyle davalılar vekillerinin istinaf başvurularının kabulü ile kararın kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmasına ve davanın reddine karar verilmiş, hüküm, davacı tarafça temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, marka ile ilgili YİDK kararının iptali istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi aynı Kanun'un 369/1 hükmü ve 371. maddesinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI.SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, temyiz harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına mahal olmadığına, 02.12.2025 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.