Kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasında, 2942 sayılı kanunun 11/g maddesine göre yapılan emsal karşılaştırmalı değerlemenin hukuka uygun bulunması.
Özet: Kamulaştırmasız el atılan taşınmazların bedelinin tahsili istemine ilişkin davada, ilk derece mahkemesi idare aleyhine karar vermiş, bu karar davalı idarenin bedel yüksekliği ve emsal karşılaştırması gibi itirazlarıyla yaptığı istinaf başvurusunda bölge adliye mahkemesince esastan reddedilerek onanmış, davalı idarenin benzer itirazlarla temyiz başvurusunda bulunması üzerine Yargıtay, arsa niteliğindeki taşınmazlara kamulaştırma kanunu uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenerek yapılan değer biçme işleminde bir isabetsizlik bulunmadığını belirtmiştir.
MAHKEMESİ : Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/1223 Esas, 2025/352 KararKARAR : Esastan retİLK DERECE MAHKEMESİ : Kayseri 8. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI : 2023/182 Esas, 2024/127 KararTaraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazlar bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın, davalı ... yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, davalı ... yönünden kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verilerek, Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVA Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu .. ili, .. ilçesi, .. Mahallesi 113 74... , 11... parsel sayılı taşınmazların imar planında ana arter niteliğinde olmayan yol, park ve mezarlık alanı olarak planlı olduğundan fiili el atma olgusu gerçekleşecek şekilde kamulaştırmasız el atıldığından bahisle taşınmazların bedelinin davalı idarelerden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAPDavalı idareler vekilleri cevap dilekçelerinde özetle; davanın reddini talep etmişlerdir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın davalı ... yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, davalı ... yönünden kabulüne karar verilmiştir. IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlarİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.B. İstinaf SebepleriDavalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; hesaplamayı kabul etmediklerini, 5 parsel sayılı taşınmaz için açılan ve kesinleşen dosya ile mukayese yapılmadığını, 5 parsel sayılı taşınmazın metrekare birim bedelinin endekslenmesi halinde daha düşük metrekare birim fiyatına ulaşıldığını ileri sürmüştür. C. Gerekçe ve SonuçBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazların 1/1000 lik Uygulama İmar Planında yol ve park alanında kalan kısımlar olduğu, 11... parseller için 05.10.2021 tarihli encümen kararına göre kamulaştırma kararı alınan kısımlar olduğu, 10 parsel sayılı taşınmazın 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planında mezarlık alanında olduğu, 11 parselin 1/1000 ölçekli uygulama İmar Planında 30.000,00 m² den küçük park alanı, 14 parselin 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planında ana arter niteliğinde olmayan yol olarak planlı olduğu .. Belediyesi Plan Proje Müdürlüğünün 15.06.2023 tarihli yazı cevabından anlaşıldığını, davalı ... Belediyesi vekili istinaf dilekçesinde bedelin yüksek belirlendiğini belirtmiş ise de İlk Derece Mahkemesince dava konusu taşınmazın vasfı nazara alınarak iki inşaat mühendisi ve bir gayrimenkul değerleme uzmanından oluşan üçlü heyette keşfe gidildiği, bilirkişilerce emsal karşılaştırması yapılmak suretiyle dava konusu taşınmazın dava tarihindeki değerinin belirlendiği, yapılan belirleme ve değerlemenin dava konusu ve emsal taşınmazın imar ve vergi durumlarına uygun olarak yapıldığı ve bedel artırımına uygun olarak davanın kabulüne karar verildiği anlaşılmakla usul ve kanuna uygun İlk Derece Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz SebepleriDavalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; örnek karara göre yüksek bedel belirlendiğini, dava konusu taşınmazın 2. derece doğal sit alanı olması nedeniyle değer düşüklüğü hesaplanması gerektiğini, emsal karşılaştırmasının doğru yapılmadığını ilave etmek suretiyle istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir. C. Gerekçe1. Uyuşmazlık ve Hukukî NitelendirmeUyuşmazlık, davacı tapu malikleri ile davalı idareler arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazların değerinin biçilmesi ve bedelinin idareden tahsili istemine ilişkindir.2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmazlara 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Davalı ... Başkanlığından peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,02.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.