Sahte sigortalılık iddiasıyla iptal edilen yaşlılık aylığının yeniden bağlanması ve hizmet tespiti davasında, Yargıtayın eksik araştırma bozmasından sonraki temyiz incelemesi.
Özet: Davacının, kurum tarafından "sahte sigortalılık" gerekçesiyle iptal edilen yaşlılık aylığı ve belirli bir dönemdeki sigortalılık tespiti talebine ilişkin dava sürecinde, ilk derece ve istinaf mahkemeleri davacının lehine karar verirken, Yargıtay önceki bozma kararında eksik araştırma, tanık çelişkilerinin giderilmemesi ve özellikle yoklama tutanağında ismi geçen kişinin beyanına başvurulmaması gibi hususlara vurgu yaparak hükmü bozmuştur. Ancak bozma sonrası yerel mahkeme yine aynı doğrultuda karar vermiş, istinaf mahkemesi de bu kararı onamıştır. Bu gelişmeler üzerine davalı kurum, davanın esastan reddini talep ederek kararı tekrar temyiz etmiştir ve Yargıtay yeniden inceleme yapmaktadır.
10. Hukuk Dairesi         2025/8017 E.  ,  2025/16243 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

SAYISI : 2024/243 E., 2025/69 K.
... 1.İş Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 1969/3.- 2010/5. dönemleri arasında çalışmaları sebebiyle 01.06.2010 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yaşlılık aylığı almaya hak kazandığını, aylığın 13.01.2021 tarihli yazı ile iptal edildiği bildirilerek, bugüne kadar yapılan ödemenin iadesinin talep edildiğini öğrendiğini, Kuruma yaptığı itirazın reddedildiğini, müvekkilinin 09.02.2007- 31.05.2009 tarih aralığındaki sigortalılığının iptal edildiğini, bu iptal sonrasında prim gün sayısının 2865 prim gününe düşmesi sebebiyle aylığın iptal edildiğini, müvekkilinin ... Sanayi Ticaret Ltd. Şti'deki çalışmalarının fiili çalışmaya dayandığını, bu dönemde şirketin üretim faaliyeti durdurulmasına rağmen müvekkilinin fabrikada bekçi olarak çalışmaya devam ettiğini, müvekkilinin önce Narin TKekstilde iş yeri devri sonrasında da anılan şirkette çalıştığını, Kurum işleminin yerinde olmadığını belirterek, Kurum işleminin iptaline, müvekkilinin 09.02.2007- 31.05.2009 tarihleri arasında sigortalılığının tespitine, kesilen aylığın yeniden bağlanmasına ödenmeyen aylıkların ödeme günlerinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine, müvekkili aleyhine tahakkuk ettirilen borçların iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Kurum vekili, davacıya 30 97... /a, 600 gün askerlik borçlanması ile 01.06.2010 tarihinden geçerli olmak üzere aylık bağlandığını, aylık ödenmekte iken ... Sanayi Ticaret Ltd. Şti'de inceleme başlatıldığını, yapılan denetim sonrasında düzenlenen rapora istinaden sahte sigortalılık tespit edildiğinden bildirimlerinin iptal edildiğini, Kurum işleminin yerinde olduğunu belirterek, davanın reddini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
... 1. İş Mahkemesi 2022/437 E. Ve 2023/377 K. sayılı ilamında: "davanın kabulü ile
-Davalı Kurum tarafından yapılan hizmet iptali işleminin iptaline, davacının 09.02.2007- 30.05.2009 tarihleri arasında ... Tek. Boya San. Tic. Ltd. Şti ünvanlı işyerinde sigortalı olarak çalıştığının tespitine,
-Davacının kesilen aylığının kesildiği tarihten itibaren yeniden bağlanmasına," karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekilli tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı vekili tarafından temyiz yoluna başvurulmuştur. Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2024/4308 E. Ve 2024/6425 Karar sayılı ilamında: "Eldeki dava dosyası incelendiğinde, Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş ise de, verilen hükmün eksik araştırmaya dayandığı görülmektedir. Dava dışı işyerinde 09.02.2007 tarihli yoklama tutanağında, işyerinde bekçi olarak ...'nın bulunduğu ve işyerinin faaliyetinin durduğunun beyan edilmesi karşısında, Mahkemece dinlenen tanıkların da davacının davalı şirkete ait işyerinde bekçi olarak çalıştığının beyan edilmesi üzerine, beyanlar arasındaki çelişkilerin giderilmediği görülmektedir. Bu nedenle, dava dışı işyerinde bekçi olarak kimin çalıştığı, kaç bekçi olduğu hususları netleştirilmeli, yoklama tutanağında ismi bulunan ...'nın tanık olarak bilgi ve görgüsüne başvurulmalı, davacının ve dinlenen tanıkların belirtilen hususlara karşı yeniden beyanları alınarak uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip, deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek, varılacak sonuç uyarınca karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve araştırma sonucu hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir." gerekçesi ile bozma kararı verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında;
"1-)Davanın kabulü ile
-Davalı Kurum tarafından yapılan hizmet iptali işleminin iptaline, davacının 09.02.2007-30.05.2009 tarihleri arasında ... Tek. Boya San. Tic. Ltd. Şti. ünvanlı işyerinde sigortalı olarak çalıştığının tespitine,
-Davacının kesilen aylığının kesildiği tarihten itibaren yeniden bağlanmasına,
-Davacıya ödenmesi gereken aylıkların, ödenmesi gereken tarihlerden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesine,
-Davacıya çıkarılmış olan aylık borcunun iptaline," karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresinde temyiz isteminde bulunmuştur. Temyiz dilekçesinde;
A. İlgili şirkette 218 sigortalının bulunduğu, 1 sigortalının da fiili olarak çalışmadığına dair şikayet dilekçesinin bulunması nedeniyle denetime başlandığı, alınan ifadeler ve incelenen kayıtlar neticesinde ilgili şirketin " işyerinin 08.03.2006-08.02.2007 tarihleri arasında faal olduğu, 09.02.2007 -10.09.2008 tarihleri arasında ise sadece ...'nın bekçi olarak görev yaptığı ve 21.03.2019 tarihinde yapılan denetim neticesinde de bekçi ... ve şirket ortağı ... ve kardeşi
... ...'in işyerinde bilfiil görüldüğü bunun dışındaki dönemlerde denetime konu adreste fiilen çalışmanın olmadığı, bir çok kişinin ... ve ... ilinde çeşitli dönemlerde aynı işveren vekili ve/veya kardeşinin işveren vekili olduğu işyerinde fiilen çalışmasına rağmen denetime konu adresten sigorta bildirimlerinin sağlandığı dolayısıyla ortada sahte işyerinden çok kanun yolundan dolanma amacıyla birlikte sahte sigortalılık yapıldığı tespit edildiğini, yoklama fişine dayanıldığını, zamanaşımı defiinin dikkate alınmadığını, eksik araştırma ile karar verildiğini, kararın bozulmasını talep etmektedir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.
Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
V . KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesi 1. fıkrası hükmü uyarınca ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
27.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verild