Türk Medeni Kanununun 432. maddesi kapsamında koruma amacıyla özgürlüğün kısıtlanması isteminde, farklı mahkemelerin yetkisizlik kararları sonrası MERNİS adresi esas alınarak yetkili yargı yerinin belirlenmesi.
Özet: Koruma amacıyla özgürlüğün kısıtlanması istemine ilişkin bir kısıtlılık davasında, kısıtlı adayının yerleşim yeri konusunda farklı sulh hukuk mahkemeleri arasında ortaya çıkan yetki uyuşmazlığı, Türk Medeni Kanununun ilgili hükümleri ve Merkezi Nüfus İdaresi Sistemi (MERNİS) kayıtları doğrultusunda incelenerek çözüme kavuşturulmuştur; bu kapsamda, kısıtlı adayının nüfusta kayıtlı yerleşim yerinin Esenler/İstanbul olması sebebiyle ilgili sulh hukuk mahkemesi yetkili yargı yeri olarak belirlenmiştir.
5. Hukuk Dairesi         2025/4631 E.  ,  2025/7480 K.
"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2024/2485 Esas, 2024/2422 Karar
I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR
A.Bakırköy 11. Sulh Hukuk Mahkemesinin 19.06.2023 Tarihli ve 2023/ 319Esas, 2023/590Karar Sayılı Kararı
Kısıtlı adayının adresinin Odunpazarı/Eskişehir olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
B.Eskişehir 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 02.08.2024 Tarihli ve 2024/2485 Esas,2024/2422 Karar Sayılı Kararı
Kısıtlı adayının nüfusta kayıtlı yerleşim yerinin Esenler/İstanbul olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
II. GEREKÇE
A. Uyuşmazlık
Uyuşmazlık, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (4721 sayılı Kanun) 432 nci maddesi uyarınca koruma amacıyla özgürlüğün kısıtlanması istemine ilişkindir.
B. İlgili Hukuk
1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukukî dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.
2. 4721 sayılı Kanun'un “Koşulları” başlıklı 432 nci maddesinin birinci fıkrası şöyledir:
“Akıl hastalığı, akıl zayıflığı, alkol veya uyuşturucu madde bağımlılığı, ağır tehlike arzeden bulaşıcı hastalık veya serserilik sebeplerinden biriyle toplum için tehlike oluşturan her ergin kişi, kişisel korunmasının başka şekilde sağlanamaması hâlinde, tedavisi, eğitimi veya ıslahı için elverişli bir kuruma yerleştirilir veya alıkonulabilir. Görevlerini yaparlarken bu sebeplerden birinin varlığını öğrenen kamu görevlileri, bu durumu hemen yetkili vesayet makamına bildirmek zorundadırlar.”
3. 4721 sayılı Kanun'un “Yetki” başlıklı 433 üncü maddesinin birinci fıkrası şöyledir:
“Yerleştirme veya alıkoymaya karar verme yetkisi, ilgilinin yerleşim yeri veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde bulunduğu yer vesayet makamına aittir.”
C. Değerlendirme
Dosya kapsamında yapılan incelemeye göre kısıtlı adayının dava tarihindeki merkezi nüfus idare sistemindeki adresinin Esenler/İstanbul olduğu anlaşıldığından uyuşmazlığın Bakırköy 11. Sulh Hukuk Mahkemesince çözümlenmesi gerekmektedir.
III. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
6100 sayılı Kanun’un 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Bakırköy 11. Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,
13.05.2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.