2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu uyarınca açılan kamulaştırma bedelinin tespiti ve yol olarak terkin davasında, bilirkişi raporuna dayalı bölge adliye mahkemesi kararının temyiz incelemesi sonucu usul ve kanuna uygun bulunarak onanması.
Özet: Yol olarak kamulaştırılan taşınmazların bedelinin tespiti davasında, ilk derece mahkemesinin kabul kararının ardından hem kamulaştıran idare hem de taşınmaz sahibi tarafından yapılan istinaf başvurularının Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddedilmesi üzerine, tarafların bedel tespiti yöntemlerine, kapitalizasyon faiz oranına, ürün gelirlerine ve değer artışı/azalışı gibi unsurlara ilişkin itirazlarını tekrar ettiği temyiz incelemesinde, Bölge Adliye Mahkemesi kararının usul ve kanuna uygun olduğu tespit edilerek temyiz nedenlerinin kararın bozulmasını gerektirmediğine hükmedilmiştir.
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/166 Esas, 2025/132 KararKARAR : Esastan retİLK DERECE MAHKEMESİ : Hayrabolu Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI : 2022/292 Esas, 2023/446 KararTaraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; .. ili, .. ilçesi, .. Mahallesi 132 (yeni 1 02... ), 210 (yeni 1 13... ) ve 448 (yeni 1 14... ) parsel sayılı taşınmazların kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazların davacı idare adına tesciline ve yol olarak terkinine karar verilmesini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı vekili cevap dilekçesinde özetle; deliller toplandıktan sonra tespit edilecek kamulaştırma bedelinin müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlarİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.B. İstinaf Sebepleri1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; bedelin yüksek tespit edildiğini, kapitalizasyon faiz oranının hatalı olduğunu, münavebeye alınan ürün net gelirlerinin yüksek alındığını, objektif değer artış oranı uygulanmasını gerektirecek unsur bulunmadığını, kamulaştırmadan arta kalan kısımda değer azalışı oluşmadığını ileri sürmüştür. 2.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi sayısının hatalı olduğunu, objektif değer artış oranının düşük uygulandığını, münavebeye alınan ürünlerin verim ortalamalarının ve ürün fiyatlarının düşük alındığını, 1 14... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırmadan arta kalan kısmında değer azalışı oluştuğunu ileri sürmüştür. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arazi niteliğindeki taşınmazların olduğu gibi kullanılması hâlinde getireceği net gelir esas alınarak değer biçilmesinin 2942 sayılı Kanun'un değerlendirmeye ilişkin hükümlerine aykırılık teşkil etmediği, hükme esas alınan bilirkişi raporunda dava konusu taşınmazın niteliği ve konumuna göre belirlenen kapitalizasyon faizi ile objektif değer artırıcı unsur oranlarının yerinde olduğu, değerlendirmeye alınan ürünlerin yörenin münavebe sistemine uygun ve resmî verilerle uyumlu bulunduğu, dava konusu 2 ve 72 parsel sayılı taşınmazlar için kamulaştırmadan arta kalan bölümlerinin yüzölçümü ve geometrik durumuna göre belirlenen değer azalış oranlarının yerinde olduğu, dava konusu 1 14... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırmadan arta kalan bölümünde yüzölçümü ve geometrik durumuna göre değer azalışının oluşmayacağı, taşınmazların bilirkişi raporunda belirlenen niteliğine göre kamulaştırma bedelinin adil ve hakkaniyete uygun olduğu anlaşıldığından taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz Sebepleri1.Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.2.Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.C. Gerekçe1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.2. Arazi niteliğindeki dava konusu taşınmazlara 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca gelir metodu esas alınarak değer biçilmesi yerindedir. 3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, davalıdan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,02.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.