Türkiyede adresi bulunmayan yabancı uyruklu hükümlünün kısıtlanması isteminde yetkili sulh hukuk mahkemesinin tayini ve oluşan yetki uyuşmazlığının giderilmesi kararı.
Özet: Bu hukuki evrak, yabancı uyruklu bir hükümlü hakkında koruma amaçlı kısıtlama talebine ilişkin olarak, Türkiyede ikamet adresi bulunmadığı gerekçesiyle Edirne ve İstanbul Sulh Hukuk Mahkemelerinin verdiği yetkisizlik kararları arasındaki uyuşmazlığı çözüme kavuşturmaktadır. Yüksek Mahkeme, 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanunun 42. maddesi uyarınca, yabancı hükümlünün Türkiyede sakin olduğu yerin Merkez/Edirne olduğu tespitiyle, Edirne 1. Sulh Hukuk Mahkemesini yetkili yargı yeri olarak belirleyerek, yerleşim yeri olmayan yabancılar için vesayet ve kısıtlılık işlerinde yetki kurallarını netleştirmiştir.
5. Hukuk Dairesi         2025/5027 E.  ,  2025/7458 K.
"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2025/138 Esas, 2025/358 Karar
I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR
A. Edirne 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 29.11.2024 Tarihli ve 2024/1444 Esas, 2024/1511 Karar Sayılı Kararı
Kısıtlı adayı yabancı uyruklu hükümlünün Türkiye'de herhangi bir adresinin bulunmadığı, cezaevine girmeden önceki ikametgah adresinin bilinmediği gerekçesiyle, 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un (5718 sayılı Kanun) 41 inci maddesi uyarınca yetkisizlik kararı verilmiştir.
B. İstanbul 13. Sulh Hukuk Mahkemesinin 18.03.2025 Tarihli ve 2025/138 Esas, 2025/358 Karar Sayılı Kararı
Kısıtlı adayı hükümlünün cezaevine girmeden önceki adresinin Merkez/Edirne olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
II. GEREKÇE
A. Uyuşmazlık
Uyuşmazlık, 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 432 nci maddesi uyarınca koruma amacıyla özgürlüğün kısıtlanması istemine ilişkindir.
B. İlgili Hukuk
1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.
2.4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yeri” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrası şöyledir:
“Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”
3. 4721 sayılı Kanun’un “Vesayet işlerinde yetki” başlıklı 411 inci maddesi şöyledir:
“Vesayet işlerinde yetki küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir.”
4. 5718 sayılı Kanun’un 42 nci maddesi şöyledir:
“Türkiye'de yerleşim yeri bulunmayan yabancı hakkında vesayet, kayyımlık, kısıtlılık, gaiplik ve ölmüş sayılma kararları ilgilinin Türkiye'de sakin olduğu yer, sakin değilse mallarının bulunduğu yer mahkemesince verilir.”
C. Değerlendirme
Dosya kapsamından, Türk vatandaşı olmayan hükümlünün Türkiye'de sakin olduğu yerin Merkez/Edirne olduğu anlaşıldığından uyuşmazlığın Edirne 1. Sulh Hukuk Mahkemesinde çözümlenmesi gerekmektedir.
III. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
6100 sayılı Kanun’un 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince istanbul Edirne 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,13.05.2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.