hizmet tespit davasında kamu düzeni gereği eksik sgk kayıtları, askerlik dönemi, tanık beyanları ve komşu iş yeri araştırması yapılmaması nedeniyle yargıtayın bozma kararı.

Hizmet tespit davasında kamu düzeni gereği eksik SGK kayıtları, askerlik dönemi, tanık beyanları ve komşu iş yeri araştırması yapılmaması nedeniyle Yargıtayın bozma kararı.

Özet: Bir hizmet tespiti davasında, davacının 1996-2009 yılları arasında askerlik dönemi hariç kesintisiz çalıştığı iddiasıyla açtığı ve SGK girişlerinin eksik veya hatalı yapıldığı belirtilen davada, ilk derece mahkemesinin kısmen kabul kararı ile bölge adliye mahkemesinin istinafı reddetmesi üzerine, feri müdahil SGK vekilinin temyizi üzerine Yüksek Mahkeme, kamu düzeniyle ilgili bu tür davaların özel bir hassasiyetle yürütülmesi gerektiğini ve hak kayıplarını önlemek adına tarafların delilleriyle yetinilmeyip resen araştırma yapılması zaruretini vurgulayarak, işe giriş bildirgelerinin, askerlik döneminin, dönem bordrolarından dinlenecek tanık beyanlarının hizmet dökümleriyle karşılaştırılmasının, komşu iş yeri tanıklarının kapsamlı araştırılarak tespiti ve ilgili kayıtların celbi gibi temel konularda eksik inceleme yapıldığı gerekçesiyle kararın bozulmasına hükmetmiştir.

10. Hukuk Dairesi 2025/16507 E. , 2025/16241 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/2761 E., 2025/1829 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ: ... 13. İş Mahkemesi

SAYISI : 2020/202 E., 2023/34 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının davalı iş yeri bünyesinde satış müdürü olarak 01.08.1996-30.05.2017 tarihleri arasında kesintisiz olarak çalıştığı, SGK girişinin 05.06.2003 tarihinde yapıldığı, davacının askerlik görevini ifa ettiği 24.11.2004-24.02.2006 tarihleri arasındaki dönem dışında kesintisiz çalışmasına rağmen gerçeğe aykırı şekilde SGK kayıtlarında giriş ve çıkış işlemleri yapıldığı, davacının askerden döner dönmez hemen çalışmaya başlamasına rağmen işe girişinin 7 ay geç olarak yapıldığı, davacının en son ücretinin net 2.250,00 TL olmasına rağmen davacının tüm çalışma dönemi boyunca ücretinin eksik olarak gösterildiği, kayıtlara asgari ücret olarak geçildiğini belirterek davacının 01.08.1996-03.12.2009 tarihleri arasında askerlik süresi haricinde kesintisiz olarak çalıştığının tespitine karar verilmesi iddia ve talep edilmiştir.

II. CEVAP

Davalı taraf, davaya cevap vermemiştir.

Fer'i müdahil SGK vekili, davanın hak düşürücü süre içerisinde açılmadığı, bu nedenle davanın zamanaşımı yönünden reddi gerektiği, dava dilekçesinde belirtilen iddiaların tamamen gerçek dışı olduğu belirtilerek davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Davacının davasının kısmen kabulü ile

1-Davacının davalı nezdinde 01.08.1996-04.06.2003, 01.11.2004-24.11.2004, 25.02.2006-31.08.2006, 01.05.2009-15.06.2009, 07.08.2009-03.12.2009 tarihleri arası kesintisiz olarak hizmet akdi ile çalıştığının tespitine,

2-Davacının 05.06.2003, 31.10.2004, 01.09.2006, 30.04.2009, 16.06.2009, 06.08.2009 tarihleri için talebi hakkında ise karar verilmesine yer olmadığına," karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Fer'i müdahil Kurum vekili, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresinde temyiz isteminde bulunmuştur. Temyiz dilekçesinde;

Eksik araştırma ile karar verildiğini, kararın bozulmasını talep etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davacının 01.08.1996-03.12.2009 tarihleri arasında askerlik süresi haricinde davalıya ait iş yerinde kesintisiz olarak çalıştığının tespitine ilişkindir.

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Hizmet tespitine ilişkin talebin yasal dayanağı 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun geçiş hükümlerini içeren Geçici 7. maddesi gereğince 506 sayılı Kanun'un 79. maddenin 10. fıkrası maddesi olup Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği açıktır.

3. Mahkemenin yazılı hükmü eksik araştırmaya dayanmaktadır. Mahkemece 01.08.1996 tarihli işe giriş bildirgesi ile diğer işe giriş bildirgeleri Kurumdan celp edilmeli, Milli Savunma Bakanlığından askerlik yaptığı dönem sorulmalı, davalı iş yerine ait dönem bordrolarından talep konusu döneme ilişkin yeteri kadar tanık dinlenilmeli, bu tanıkların beyanları ile hizmet döküm cetvellerindeki bildirimleri karşılaştırılmalı, komşu iş yeri tanıklarının tespiti için yazılmış ve cevap alınamamış olduğu görülerek tekrar komşu iş yeri tespiti için, vergi dairesi, belediye, SGK, emniyet kapsamında araştırma yapılmalı bu şekilde tespit edilen tanıkların hizmet dökümleri veya iş yeri kendi adına kayıtlı ise vergi kayıtları alınmalı, komşu iş yeri tanığı olduğunu beyan eden tanık ...'in de bu kapsamda hizmet döküm cetveli alınmalı ve çalıştığı iş yerinin komşu iş yeri olup olmadığı araştırılmalı, toplanan delillere göre davacının davalı iş yerinden kesintili şekilde bildirimleri olduğu da gözetilerek hak düşürücü süre irdelenmelidir.

Açıklanan bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, Mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu hüküm verilmesi, usul ve kanuna aykırı olup sair hususlar incelenmeksizin bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple,

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

27.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi