2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu uyarınca taşınmaz bedelinin tespiti davasında, değer artışı, faiz ve bilirkişi raporuna dair istinaf ve temyiz itirazlarının yüksek mahkemece incelenmesi.
Özet: Taraflar arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın tescili davasında, ilk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmesi üzerine, istinaf mahkemesince davalılar vekilinin istinaf başvurusu kısmen kabul edilerek faiz oranı gibi düzeltmelerle yeniden hüküm kurulması ve davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddedilmesi üzerine temyiz edilen uyuşmazlıkta, yapılan incelemede, arazi niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanunun 11. maddesi uyarınca gelir metodu esas alınarak değer biçilmesinin yerinde olduğu belirtilmiştir.
5. Hukuk Dairesi         2025/5378 E.  ,  2025/15953 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Tekirdağ Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2025/286 Esas, 2025/299 Karar
KARAR : Esastan ret/Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar
İLK DERECE MAHKEMESİ : Pınarhisar Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2023/210 Esas, 2024/146 Karar
Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili ile yol olarak terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalılar vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usûl eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; .. ili, .. ilçesi .. Mahallesi 2 18... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini ve yol olarak terkinine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; taşınmazın gerçek değerinin tespit edilecek kamulaştırma bedelinin müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; kapitalizasyon faiz oranı tespit edilirken bölgedeki ortalama oranlar ve arazinin özel niteliklerin dikkate alınması gerektiğini, bilirkişilerin %300'lük değer artışının bilimsel verilere dayanmadığını, bilirkişi raporunun soyut gerekçelere dayandığını, değerin yüksek hesaplandığını, Mahkemece faiz hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
2. Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; Mahkemece 2024'te keşif yapılmasına rağmen 2023 yılı cetvellerine göre hesaplama yapıldığını, hesaplamada düşük değerli ürünlerin dikkate alındığını, bilirkişi raporundaki %300'lük değer artışının, taşınmazın konumu ve piyasa koşulları göz önüne alındığında düşük kaldığını, kamulaştırma bedelinin geç ödenmesi nedeniyle yaşanan değer kaybı için yasal faizin yetersiz olduğunu, bilirkişi raporunda kapitalizasyon faizinin %4 olarak hesaplandığını, bu oranın %3 olması gerektiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile eldeki davada tespit edilen metrekare birim bedeli ile objektif değer artış oranının uygun olduğu, bilirkişi raporunun hükme esas alınarak kamulaştırma bedelinin tespitinde bir isabetsizlik görülmediği, davanın niteliği gereği davacı lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesinin uygun olduğu, dava 01.08.2023 tarihinden sonra açıldığından, Mahkemece tespit edilen kamulaştırma bedelinin tamamına dava tarihi olan 05.10.2023 tarihinden karar tarihine tarihine kadar geçen süre için kamu alacaklarına uygulanan en yüksek oranda faiz işletilmesine şeklinde karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmediği gerekçesi ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurularak davanın kabulüne karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1.Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.
2.Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Arazi niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca gelir metodu esas alınarak değer biçilmesi yerindedir.
3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, davalılardan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
02.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.