Kira ilişkisi veya haksız işgalden kaynaklanan taşınmaza yapılan masrafların tazmini davasında, mahkemeler arasındaki yetki uyuşmazlığının davacının yerleşim yeri esas alınarak giderilmesi kararı.
Özet: Kira ilişkisi veya haksız işgal iddiasına dayalı olarak bir taşınmaza yapılan masrafların tazmini davasında İstanbul ve Malatya asliye hukuk mahkemelerinin karşılıklı yetkisizlik kararları üzerine doğan yetki uyuşmazlığında, davanın açıldığı tarihte davacının yerleşim yeri olan Malatyada, kesin yetki kuralı bulunmayan ve davacının birden çok yetkili mahkeme arasından kendi yerleşim yerindeki mahkemeyi seçme hakkını kullandığı bu tür davalarda, uyuşmazlığın Malatya asliye hukuk mahkemesinde çözümlenmesi gerektiği belirlenmiştir.
5. Hukuk Dairesi         2025/2830 E.  ,  2025/7418 K.
"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2024/291 Esas, 2024/348 Karar
I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR
A. İstanbul 27. Asliye Hukuk Mahkemesinin 14.01.2025 Tarihli ve 2024/2 91... /348 Karar Sayılı Kararı
Dava, kira ilişkisine dayalı olarak açılmış olup, sözleşmenin ifa yerinin .../Malatya olduğu ve Malatya Asliye Hukuk Mahkemelerinin yetkili olduğu, davalılar tarafından da davacının, kiracı olmayıp haksız işgalci olduğunun bildirildiği, davalıların bu savunmasına göre de haksız işgale ve bu işgale dayalı yapıldığı bildirilen faydalı ve zorunlu masraflara konu eşyaların da ...'ta bulunduğu ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun(6100 sayılı Kanun) 16 ncı maddesi gereğince haksız fiilin işlendiği yer olan ...'un bağlı olduğu Malatya Asliye Hukuk Mahkemelerinin yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
B. Malatya 6.Asliye Hukuk Mahkemesinin 11.07.2024 Tarihli ve 2024/203 Esas, 2024/619 Karar Sayılı Kararı
6100 sayılı Kanun'un genel yetkiyi düzenleyen 6 ncı maddesininin birinci fıkrasına göre; "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir." Yine aynı Kanunun 16 ncı maddesinde ise, "Haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir." hükmü yer almakta olup, davalı taraf yetki itirazında bulunmuş olup davanın açıldığı tarihte davalının yerleşim yerinin ... Mahallesi .... ... Sokak, No:... D:...Beşiktaş/İstanbul olduğu dikkate alınarak davalının adresi itibarıyla süresinde yapılan itiraz doğrultusunda yetkisizlik kararı verilmiştir.
II. GEREKÇE
A. Uyuşmazlık
Uyuşmazlık, kira ilişkisine dayalı olarak taşınmaza yapıldığı bildirilen faydalı ve zorunlu masrafların tazmini istemine ilişkindir.
B. İlgili Hukuk
1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Kanunu’nun 21 inci ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.
2. 6100 sayılı Kanun’un “Genel yetkili mahkeme” başlıklı 6 ncı maddesi şöyledir:
" Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir."
3.6100 sayılı Kanun’un “Sözleşmeden doğan davalarda yetki” başlıklı 10 uncu maddesinin şöyledir: "Sözleşmeden doğan davalar, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabilir."
4. 6100 sayılı Kanun’un “Haksız fiilden doğan davalarda yetki” başlıklı 16 ncı maddesi şöyledir: "Haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir."
5.6100 sayılı Kanun'un "Yetki itirazının ileri sürülmesi" başlıklı 19 uncu maddesinin ikinci, üçüncü ve
dördüncü fıkrası şöyledir:
"(2)Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz."
"(3)Mahkeme, yetkisizlik kararında yetkili mahkemeyi de gösterir."
"(4)Yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı, süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir."
6. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) " İfa yeri " başlıklı 89 uncu maddesi şöyledir.
"Borcun ifa yeri, tarafların açık veya örtülü iradelerine göre belirlenir.
Aksine bir anlaşma yoksa, aşağıdaki hükümler uygulanır;
1. Para borçları, alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde,
2. Parça borçları, sözleşmenin kurulduğu sırada borç konusunun bulunduğu yerde,
3. Bunların dışındaki bütün borçlar, doğumları sırasında borçlunun yerleşim yerinde, ifa edilir.
Alacaklının yerleşim yerinde ifası gereken bir borcun doğumundan sonra alacaklının yerleşim yerini değiştirmesi sebebiyle ifa önemli ölçüde güçleşmişse borç, alacaklının önceki yerleşim yerinde ifa edilebilir."
C. Değerlendirme
Somut olayda, dava tarihi itibarıyla davacının yerleşim yerinin .../Malatya olduğu, davacının birden çok mahkemenin yetkili olduğu ve kesin yetki kuralının bulunmadığı bu davada, davayı kendi yerleşim yerinin bulunduğu yerde açarak yetkili mahkemeyi seçmiş olduğu anlaşıldığından uyuşmazlığın, Malatya 6. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.
III. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
6100 sayılı Kanun’un 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Malatya 6. Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 13.05.2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.