imar yoluna isabet eden muhdesatın kamulaştırma bedelinin tespiti davasında, bölge adliye mahkemesince verilen kararın temyiz yoluyla yargıtay tarafından incelenmesi.

İmar yoluna isabet eden muhdesatın kamulaştırma bedelinin tespiti davasında, Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın temyiz yoluyla Yargıtay tarafından incelenmesi.

Özet: Bu hukuki evrak, imar yoluna isabet eden taşınmazdaki muhdesatın kamulaştırma bedelinin tespiti amacıyla açılan davada, ilk derece mahkemesinin davanın kabulüne karar vermesi üzerine tarafların istinaf başvurularını değerlendiren bölge adliye mahkemesinin davacı istinafını kabul ederek ilk hükmü kaldırıp yeniden esas hakkında hüküm kurarak bağımsız bölüm ve ortak alanların toplamı üzerinden hesaplama yapılması gerektiğine hükmettiğini; davalı vekilinin temyizi üzerine ise yüksek mahkemenin, bölge adliye mahkemesinin davacı vekilinin açık istinaf nedeni bulunmadığı halde davaya konu yapının tüm alanı üzerinden hesaplama yapan ilk derece mahkemesi kararı yerine kendi belirlediği şekilde hüküm kurmasının usuli yönden hatalı olduğunu incelediğini ortaya koymaktadır.

5. Hukuk Dairesi 2024/9822 E. , 2025/7431 K.

"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : Konya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2024/695 Esas, 2024/2739 Karar

DAVA TARİHİ : 23.08.2022

KARAR : Esastan ret/ Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar

İLK DERECE MAHKEMESİ : Konya 8. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2022/282 Esas, 2023/557 Karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan muhdesat kamulaştırma bedelinin tespiti davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekilince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; imar yoluna isabet eden tapunun Konya ili, .... ilçesi, .... Mahallesi 172 47... parsel 2 bağımsız bölüm sayılı taşınmazın muhdesat kamulaştırma bedelinin tespit edilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından teklif edilen bedelin çok düşük olduğunu, müvekkilinin taşınmazının şehir merkezinde olup değerinin yüksek olduğunu belirterek taşınmazın gerçek değerinin belirlenmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma bedelinin tespiti ile davalıya ödenmesine, dava konusu taşınmazın davacı idare adına tapuya tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı vekili dilekçesinde özetle; yerel mahkemece arsa payından ari sadece yapının kamulaştırılması kabul edildiği hâlde, gerekçeli kararda bu hususun belirtilmediğini, bedelin yüksek belirlendiğini, bilirkişi raporunun eksik ve hatalı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporunun eksik ve hatalı olduğunu, emsal karşılaştırmasının hatalı yapıldığını, bedelin düşük belirlendiğini, eksik ve hatalı inceleme ile karar verildiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmişti

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davaya konu ruhsat bilgilerine göre bedeli tespit edilen 2 nolu bağımsız bölümün alanı 182,00 m² olup,ortak alanlardan olan apartman girişi 12,00 m² çatı katında bulunan depo alanı 30,00 m² den davacı payına isabet eden toplam yapı alanının 203,00 m² olduğu belirtilerek, bu alan üzerinden yeniden yapılan hesaplama neticesinde hüküm kurulması gerektiğinden ve tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tesciline karar verilmesi hatalı olduğundan İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; yapı ruhsatnamesine göre hesaplama yapılmasının yerinde olmadığını,bina yaşının ve yıpranma oranını doğru gösterilmediğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun)6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

3. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukukî nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

4. 6100 sayılı Kanun’un 355 nci maddesinde belirtildiği üzere Bölge Adliye Mahkemesince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak inceleme yapılması gerekirken, davacı idare vekili tarafından açık istinaf nedeni yapılmadığı halde, davaya konu yapının tüm yapı alanı üzerinden davacının arsa payı doğrultusunda hesaplama yapan İlk Derece Mahkemesi kararında hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre hüküm kurulması yerine, yazılı şekilde taşınmaz üzerinde bulunan yapının ruhsat bilgilerinde yer alan mesken alanı ve davacı payına isabet eden ortak alanların toplamı üzerinden hüküm kurulması bozmayı gerektirir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davalı vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Davalıdan peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine,

Dosyanın 6100 sayılı Kanun'un 373 üncü maddesinin ikinci fıkrası gereğince kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,13.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.