Yargı çevresinin değişmesi nedeniyle konkordato davasında istinaf incelemesini yapacak yetkili bölge adliye mahkemesinin belirlenmesine ilişkin uyuşmazlık kararı.
Özet: Konkordato davasında iki bölge adliye mahkemesi arasında çıkan yetki uyuşmazlığında, yargı çevresi değişikliği öncesinde aynı dosyadaki önceki bir ara kararın istinafının usulden reddedilmesinin, sonraki istinaf incelemeleri için ilk incelemeyi yapan bölge adliye mahkemesini yetkili kılmadığı; zira usulden ret kararının esaslı bir inceleme olmadığı ve istinafa konu güncel ara kararın ilgili bölge adliye mahkemesinin faaliyete geçmesinden sonra verilmesi nedeniyle, yeni kurulan bölge adliye mahkemesinin yetkili olduğu konusunda görüş ayrılığı yaşanmıştır.
5. Hukuk Dairesi         2025/1335 E.  ,  2025/7382 K.
"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/2675 Esas, 2024/387 Karar
I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR
A. Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesinin 25.10.2024 Tarihli ve 2024/11 Esas, 2024/15 Karar Sayılı Kararı
Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyaların, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan Bölge Adliye Mahkemesince sonuçlandırılacağı, dosya incelendiğinde davanın, Denizli 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/461 Esas sayısıyla açıldığı, mahkemenin 31.05.2024 tarihli ara kararına karşı istinaf başvurusunda bulunulması üzerine dosyanın Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesine gönderildiği, Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesinin 18.07.2024 tarihli ve 2024/1405 Esas, 2024//1273 Karar sayılı kararı ile istinaf başvurusunun usulden reddine karar verildiği anlaşılmıştır. Dairemiz faaliyete geçmeden önce dosyada verilen ara kararın Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi tarafından inceleme konusu yapıldığı, dolayısıyla 5235 sayılı Kanun'un Ek Madde 1/1 hükmü uyarınca sonraki istinaf incelemelerinin de Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi tarafından yapılması gerektiği anlaşılmakla Dairemizin yetkisizliğine ve dosyanın yetkili Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.
B. Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesinin 06.12.2024 Tarihli ve 2024/2675 Esas, 2024/387 Karar Sayılı Kararı
Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyalar, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan bölge adliye mahkemesince sonuçlandırılır ise de Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesince Denizli 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/461 Esas sayılı dosyasında görülen konkordato istemli davada 31.05.2024 Tarihli ara kararın istinafı üzerine Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11.Hukuk Dairesince 18.07.2024 tarihinde 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun ( 2004 sayılı Kanun) 287 nci maddesinin son fıkrası gereğince istinaf edilen ara karara karşı istinaf yolu kapalı olduğundan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun ( 6100 sayılı Kanun) 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca istinaf başvurusunun usulden reddine karar verilmiştir. Eldeki istinaf incelemesine tabi karar, Denizli 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin aynı dosya kapsamında 19.09.2024 tarihli ara kararıdır. Denizli Bölge Adliye Mahkemesince İlk Derece Mahkemesinin 31.05.2024 tarihli ara kararına yapılan istinafın incelemesinin Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11.Hukuk Dairesince yapıldığı gerekçesiyle dosya Dairemize gönderilmiş ise de Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11.Hukuk Dairesince 2004 sayılı Kanun'un 287/son maddesi gereğince verilen kararın kesin olması sebebiyle istinaf talebinin usulden reddine karar verildiği, bu durumda dosyada verilen nihai bir kararın veya 6100 sayılı Kanun'un 341 inci madde kapsamında incelenebilecek bir ara kararın daha önce istinaf incelemesinin yapıldığından söz edilmesinin mümkün olmadığı, istinafa tabi ara kararın 19.09.2024 tarihli olup, Denizli Bölge Adliye Mahkemesinin faaliyete geçtiği 01.09.2024 tarihinden sonrasında verilen bir ara karar olduğu, Denizli 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin ara kararının Denizli Bölge Adliye Mahkemesince yetkisizlik sebebiyle Dairemize gönderilmesinin hukuken mümkün olmadığı gibi Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11.Hukuk Dairesince de daha önce bir istinaf incelemesinin yapıldığından söz edilemeyeceği tüm bu sebepler gözetildiğinde istinaf inceleme görevinin Denizli Bölge Adliye Mahkemesine ait olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
II. GEREKÇE
A. Uyuşmazlık
Uyuşmazlık, 2004 sayılı Kanun'un 285 ve devamı maddeleri uyarınca konkordatonun tasdiki talebine ilişkin davada yetkili istinaf mahkemesinin belirlenmesi istemine ilişkindir.
B. İlgili Hukuk
1. Farklı Bölge Adliye Mahkemelerinin yargı çevresinde kalan İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Kanun’un 21 inci ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.
2. 694 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (694 sayılı KHK) 136 ncı maddesi ile 5235 sayılı Kanun'a eklenen "Yargı çevresinin değişmesi" başlıklı Ek madde 1 şöyledir:
“Bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinin 25 inci madde uyarınca değişmesi halinde, bu değişikliğin uygulanması için Resmî Gazetede belirlenen tarihten önce ilk derece mahkemelerince verilen kararların istinaf incelemesinde, karar tarihi itibarıyla yetkili bölge adliye mahkemelerince yargı çevresinin değiştiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilemez. Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyalar, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan bölge adliye mahkemesince sonuçlandırılır.”
C. Değerlendirme
Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyalar, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan Bölge Adliye Mahkemesince sonuçlandırılır ise de söz konusu istinaf incelemesine konu dosyada Denizli 1. Asliye Ticaret Mahkemesince 19.09.2024 tarihli ve 2024/461 Esas sayılı dosyada adi konkordato talebi sırasında tedbire yönelik istemlerin reddine karar verildiği kararın istinaf edilmesi üzerine Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi 18.07.2024 tarihli ve 2024/1405 Esas, 2024/1273 Karar sayılı kararı ile müdahil ... Anonim Şirketi vekilinin istinaf başvurusunun istinaf yolunun açık olmadığı gerekçesiyle istinaf dilekçesinin 6100 sayılı Kanun'un 352 nci maddesi gereğince usulden reddine ilişkin olduğu, bu durumda dosyada verilen nihai bir kararın veya ara kararının daha önce istinaf incelemesinin yapıldığından söz edilmesinin mümkün olmadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda uyuşmazlığın Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesince görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.
III. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
6100 sayılı Kanun’un 21 inci ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,
12.05.2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.